ต้นฉบับวอยนิช หนังสือปริศนาอายุ 600 ปี ที่ยังไม่มีใครอ่านออก

หนังสือที่เหมือนกำลังซ่อนความลับเอาไว้จากทั้งโลก

ลองนึกภาพว่ามีหนังสือเล่มหนึ่งวางอยู่ตรงหน้า เปิดอ่านได้ทุกหน้า เห็นตัวอักษรชัดเจน มีภาพประกอบเต็มไปหมด แต่กลับไม่มีใครบนโลกเข้าใจว่ามันเขียนว่าอะไร นั่นคือเรื่องราวของ ต้นฉบับวอยนิช (Voynich Manuscript) หนังสือโบราณที่สร้างความงุนงงให้กับนักประวัติศาสตร์ นักภาษาศาสตร์ นักคณิตศาสตร์ และนักถอดรหัสมานานกว่าศตวรรษ

หนังสือที่เหมือนมีภาษาเป็นของตัวเอง

จากการหาอายุด้วยวิธีตรวจสอบคาร์บอนกัมมันตรังสี พบว่าหนังสือเล่มนี้ถูกสร้างขึ้นในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 หรือราว 600 ปีก่อน ภายในเต็มไปด้วยตัวอักษรที่ไม่ตรงกับภาษาใดที่เคยมีการบันทึกไว้ ไม่ว่าจะเป็นภาษายุโรป เอเชีย ตะวันออกกลาง หรืออารยธรรมโบราณอื่น ๆ ตัวอักษรมีรูปแบบซ้ำอย่างเป็นระบบ คล้ายภาษาแท้จริงมากกว่าจะเป็นการขีดเขียนเล่น ๆ ทำให้นักวิจัยจำนวนมากเชื่อว่ามันไม่ได้เกิดจากการสุ่ม

สิ่งที่แปลกไม่แพ้ตัวหนังสือคือภาพประกอบ มีทั้งพืชพรรณที่ไม่มีใครระบุชนิดได้ แผนภาพคล้ายดวงดาว วงกลมซับซ้อน รวมถึงภาพผู้หญิงกำลังแช่อยู่ในท่อหรืออ่างที่เชื่อมต่อกันด้วยเส้นคล้ายระบบประปา ทุกอย่างดูเหมือนมีความหมาย แต่ไม่มีใครอธิบายได้อย่างมั่นใจว่ากำลังสื่อถึงอะไร

ยิ่งศึกษามากเท่าไร ความลับก็ยิ่งลึกกว่าเดิม

ตลอดหลายสิบปีที่ผ่านมา มีผู้เชี่ยวชาญจำนวนมากพยายามไขปริศนาเล่มนี้ นักถอดรหัสชื่อดังที่เคยทำงานในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็เคยเข้ามาวิเคราะห์ แต่ไม่สามารถสรุปได้ว่าหนังสือกำลังบอกอะไร บางคนเสนอว่าเป็นตำรายา บางคนเชื่อว่าเป็นงานเล่นแร่แปรธาตุ บ้างก็มองว่าเกี่ยวข้องกับดาราศาสตร์ หรือเป็นเอกสารลับของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

เมื่อเข้าสู่ยุคคอมพิวเตอร์ นักวิจัยนำข้อมูลทั้งเล่มไปวิเคราะห์ด้วยสถิติ พบว่าการกระจายของคำและความถี่ของตัวอักษรมีลักษณะใกล้เคียงภาษามนุษย์จริง จึงยิ่งทำให้สมมติฐานที่ว่าเป็นเรื่องหลอกลวงดูไม่น่าเชื่อเท่าเดิม

แล้ว AI แปลได้หรือยัง?

มีงานวิจัยหลายชิ้นที่อ้างว่าสามารถถอดรหัสได้ แต่เมื่อส่งให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบก็ยังไม่ผ่านการยอมรับ เพราะผลลัพธ์ไม่สอดคล้องกัน และไม่สามารถอธิบายทั้งเล่มได้อย่างต่อเนื่อง

ปริศนาที่ยังรอคำตอบ

ต้นฉบับวอยนิชจึงยังคงเป็นหนึ่งในหนังสือลึกลับที่สุดของโลก บางคนมองว่าเป็นภาษาที่สูญหาย บางคนเชื่อว่าเป็นรหัสลับขั้นสูง ขณะที่อีกฝ่ายยังไม่ตัดความเป็นไปได้ว่าอาจเป็นผลงานที่ตั้งใจสร้างความสับสนตั้งแต่แรก แต่จนถึงวันนี้ยังไม่มีหลักฐานใดหนักแน่นพอจะปิดคดีได้

ผ่านมาเกือบ 600 ปี หนังสือเล่มนี้ยังเปิดให้อ่านได้ทุกหน้า แต่ไม่มีใครรู้ว่ามันกำลังเล่าเรื่องอะไร