แมงกะพรุนอมตะ สิ่งมีชีวิตที่ย้อนวัยตัวเองได้เหมือนเริ่มชีวิตใหม่ไม่รู้จบ
สิ่งมีชีวิตที่ดูบอบบางที่สุดในทะเล กลับมีความสามารถที่นักวิทยาศาสตร์ยังทึ่งไม่หาย
ถ้ามีคนบอกว่าสัตว์ชนิดหนึ่งสามารถย้อนวัยตัวเองได้ ฟังเผินๆ คงเหมือนนิยายวิทยาศาสตร์ แต่เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงกับแมงกะพรุนตัวจิ๋วที่ชื่อ Turritopsis dohrnii เจ้าสิ่งมีชีวิตโปร่งใสขนาดไม่กี่มิลลิเมตรที่ได้รับฉายาว่า "แมงกะพรุนอมตะ" เพราะมันมีความสามารถที่สัตว์ชนิดอื่นแทบไม่มี นั่นคือการพาตัวเองย้อนกลับไปเป็นวัยเด็กได้อีกครั้ง
ไม่ได้เป็นอมตะแบบไม่มีวันตาย แต่โกงวงจรชีวิตได้
คำว่าอมตะในที่นี้ไม่ได้หมายความว่ามันไม่มีทางตาย หากถูกสัตว์นักล่ากิน ติดโรค หรือสภาพแวดล้อมเลวร้าย มันก็เสียชีวิตได้เหมือนสิ่งมีชีวิตทั่วไป ความพิเศษอยู่ตรงที่เมื่อมันเข้าสู่วัยแก่ หรือได้รับความเสียหายจากการบาดเจ็บ ความเครียด หรือสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสม มันสามารถหยุดวงจรชีวิตเดิม แล้วเปลี่ยนร่างกลับไปเป็นระยะโพลิป ซึ่งเป็นช่วงเริ่มต้นของชีวิต ก่อนจะเติบโตขึ้นมาเป็นแมงกะพรุนตัวเต็มวัยอีกครั้ง
พูดง่ายๆ คือแก่แล้วกดรีเซ็ต เริ่มโตใหม่ได้อีกครั้ง
สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่การมีลูกใหม่ แต่เป็นตัวเดิมที่ย้อนวัยของตัวเอง กระบวนการนี้เรียกว่า transdifferentiation หรือการเปลี่ยนชนิดของเซลล์ เซลล์ที่เคยทำหน้าที่อย่างหนึ่งสามารถเปลี่ยนบทบาทไปเป็นเซลล์อีกประเภทได้ ทำให้ร่างกายสร้างโครงสร้างใหม่และย้อนกลับสู่ช่วงวัยอ่อนอย่างน่าทึ่ง
นักวิทยาศาสตร์สนใจมันเพราะอะไร
ความสามารถนี้ทำให้ Turritopsis dohrnii กลายเป็นหัวข้อศึกษาสำคัญของวงการชีววิทยา นักวิจัยต้องการเข้าใจว่ากลไกระดับพันธุกรรมและระดับเซลล์ของมันทำงานอย่างไร เพราะหากไขความลับได้ อาจช่วยให้เข้าใจกระบวนการเสื่อมของเซลล์ การซ่อมแซมเนื้อเยื่อ และโรคที่เกี่ยวข้องกับความชราในมนุษย์ได้มากขึ้น แม้จะยังห่างไกลจากการนำมาใช้จริง แต่ข้อมูลที่ได้ก็มีคุณค่าต่อการแพทย์อย่างมาก
การศึกษายังพบว่ามียีนหลายชุดที่เกี่ยวข้องกับการซ่อมแซมดีเอ็นเอ การป้องกันความเสียหายของโครโมโซม และการควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์ ซึ่งอาจเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้แมงกะพรุนชนิดนี้สามารถกลับสู่วัยอ่อนโดยไม่สูญเสียความสามารถในการดำรงชีวิต
แล้วมันอยู่บนโลกนี้มานานแค่ไหน
ไม่มีใครตอบได้แน่ชัดว่าแมงกะพรุนตัวหนึ่งจะมีอายุยืนได้กี่ปี เพราะหากมันไม่ถูกกินหรือไม่ประสบเหตุร้าย มันสามารถวนกลับไปเริ่มต้นใหม่ได้หลายครั้งจนแทบไม่มีขีดจำกัดทางชีววิทยา นี่จึงเป็นเหตุผลที่นักวิทยาศาสตร์เรียกมันว่าเป็นสิ่งมีชีวิตที่ มีความเป็นอมตะทางชีววิทยา ไม่ใช่อมตะแบบเหนือธรรมชาติ
ถึงอย่างนั้น ในธรรมชาติการรอดชีวิตก็ไม่ง่ายเลย แมงกะพรุนตัวเล็กๆ เป็นอาหารของสัตว์ทะเลจำนวนมาก ทั้งปลา เต่าทะเล และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่นๆ ดังนั้นแม้จะรีเซ็ตอายุได้ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะอยู่รอดตลอดไป
บทเรียนจากสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋ว
แมงกะพรุนอมตะเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนว่าธรรมชาติยังมีเรื่องให้มนุษย์ประหลาดใจอีกมาก สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่หลายคนไม่เคยสังเกต อาจซ่อนกลไกที่ซับซ้อนกว่าที่คาดคิดไว้หลายเท่า ทุกวันนี้นักวิทยาศาสตร์ยังคงศึกษา Turritopsis dohrnii อย่างต่อเนื่อง เพราะความลับของมันอาจช่วยเปิดประตูไปสู่ความเข้าใจเรื่องความชรา การซ่อมแซมเซลล์ และวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตในอนาคต แม้เราจะยังไม่มีทางย้อนวัยเหมือนมัน แต่แมงกะพรุนตัวจิ๋วชนิดนี้ก็พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ธรรมชาติสามารถสร้างสิ่งที่ดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ให้เกิดขึ้นจริงได้
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
มหาทักษา เปิดตารางเลขมงคล งวด 1 ธ.ค. 69 ส่องเลข 5 ตัว จับสลับจัดชุด 2 ตัวท้าย–3 ตัวท้าย
สถิติหวย 1 ธันวาคม ย้อนหลัง 11 ปี เลขท้าย 2 ตัวมีเลข 8 ถึง 5 งวด แต่เลข 5 ไม่โผล่เลย
ซองดูฮีเดือด! ตั้งคำถามสังคมมองการทำร้ายร่างกายเป็นเรื่องตลก หลังปะทะน้ำ รพีภัทร
จับตา "พุทธอภิวรรณ" จ่อซบช่อง 3 หรือไม่ ? หลังประกาศอำลาช่อง 8
น้ำเต้าแดง เปิดโพยหวย 1 ธ.ค. 69 เลขเด่นบน–ล่าง วงกลม 3–9 พร้อมเลขสองตัว 12 ชุด
หลวงพ่อปากแดง เปิดเลขน้ำตาเทียนงวด 1 ธ.ค. 69 เลขเด่น 4-5-2 คัดชุดสองตัว–สามตัวเน้นพิเศษ
50 ชั่วโมงถึงจะเป็นเพื่อนกัน 200 ชั่วโมงถึงจะสนิท งานวิจัยวัดเวลาสร้างเพื่อนไว้แบบนี้
ลู่วิ่งทุกสนามวิ่งทวนเข็มนาฬิกา กติกาที่เปลี่ยนเพราะนักกีฬาบ่นตั้งแต่โอลิมปิกครั้งแรก
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
รีวิวหนังใหม่ "Ebenezer" (เอเบนีเซอร์ และคืนคริสต์มาส) จอห์นนี เดปป์ หวนคืนจอเงินในรอบ 8 ปี พลิกบทลุงสครูจโหมดดาร์ก จะหลอนปนซึ้งแค่ไหน ต้องไปชม!
เปิดเรื่องแปลก! มีคนเข้าไปอาศัยอยู่ในซากเครื่องบินจริง เปลี่ยนเครื่องบินโดยสารยักษ์ให้กลายเป็นบ้านกลางกรุงเทพฯ
“เกิดที่เดียวกันแต่โตคนละบ้าน” นิยามที่คนจีนมอบให้อาหารไทย
คณิตศาสตร์หล่อหลอมสมองของเราได้อย่างไร
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด