10 เรื่องที่หลายคนทำทุกวัน โดยไม่รู้ว่าผิดกฎหมาย

เชื่อว่าหลายคนเคยมีช่วงเวลาที่เผลอคิดว่า

"เรื่องแค่นี้เอง ไม่น่าจะเป็นอะไร"

หลายพฤติกรรมดูเป็นเรื่องเล็กในชีวิตประจำวัน แต่บางอย่างกลับมีกฎหมายกำหนดไว้ชัดเจน เพียงแต่เราไม่เคยรู้ หรือไม่เคยมีใครบอก

บทความนี้ไม่ได้มีจุดประสงค์จะทำให้ทุกคนกลัวกฎหมาย แต่ชวนมารู้จัก "กฎหมายใกล้ตัว" เพื่อหลีกเลี่ยงการทำผิดโดยไม่ตั้งใจ

1. ข้ามถนนนอกทางม้าลาย ทั้งที่มีทางข้ามอยู่ใกล้

หลายคนเลือกข้ามตรงหน้าห้าง หน้าออฟฟิศ หรือหน้าป้ายรถเมล์ เพราะคิดว่าใกล้กว่าเดินไปทางม้าลาย

แต่ตามกฎหมายจราจร หากบริเวณนั้นมีทางม้าลาย สะพานลอย หรือทางลอดที่จัดไว้สำหรับคนเดินเท้า คนเดินเท้าควรใช้จุดดังกล่าว ไม่ควรข้ามถนนตามใจชอบ เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุทั้งกับตัวเองและผู้ขับขี่ หากฝ่าฝืนอาจมีโทษปรับตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก

เหตุผลที่กฎหมายกำหนดเช่นนี้ ไม่ใช่เพื่อบังคับให้เดินไกลขึ้น แต่เพื่อให้ผู้ขับขี่คาดการณ์ได้ว่าจะมีคนเดินข้ามตรงจุดไหน ลดโอกาสเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง

2. ออกจากบ้านโดยไม่พกบัตรประชาชน

ยุคนี้หลายคนใช้มือถือจ่ายเงินทุกอย่าง จนบางวันลืมหยิบกระเป๋าสตางค์ออกจากบ้าน

แต่กฎหมายกำหนดให้ผู้ที่มีบัตรประจำตัวประชาชนต้องมีบัตรไว้กับตัว และเมื่อเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจเรียกตรวจ ต้องสามารถแสดงบัตรได้ หากไม่มีอาจมีโทษปรับตามกฎหมาย

หลายคนเข้าใจผิดว่าต้องพกไว้เพราะตำรวจจะเรียกตรวจเท่านั้น

ความจริง บัตรประชาชนยังใช้ยืนยันตัวตนในหลายกรณี เช่น ติดต่อหน่วยงานราชการ หรือเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน

3. ใช้โทรศัพท์มือถือขณะขับรถ

แค่ตอบข้อความเดียว

แค่กดรับสายแป๊บเดียว

หรือก้มดูแผนที่ไม่กี่วินาที

ช่วงเวลาสั้น ๆ เหล่านี้อาจเพียงพอให้เกิดอุบัติเหตุได้

กฎหมายจราจรห้ามผู้ขับขี่ถือหรือใช้โทรศัพท์มือถือระหว่างขับรถ เว้นแต่ใช้อุปกรณ์ที่ไม่ต้องถือด้วยมือ เช่น ระบบแฮนด์ฟรีหรืออุปกรณ์ที่กฎหมายอนุญาต

นักวิจัยด้านความปลอดภัยบนท้องถนนพบว่า การละสายตาจากถนนเพียงไม่กี่วินาที สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้อย่างมาก

4. ไม่คาดเข็มขัดนิรภัย

บางคนคิดว่า

"นั่งหลังไม่ต้องคาด"

หรือ

"ขับใกล้บ้านเอง"

แต่ปัจจุบันกฎหมายกำหนดให้ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสารในตำแหน่งที่กฎหมายกำหนดต้องคาดเข็มขัดนิรภัย เพื่อช่วยลดความรุนแรงของการบาดเจ็บเมื่อเกิดอุบัติเหตุ

เข็มขัดนิรภัยอาจใช้เวลาเพียง 2 วินาทีในการคาด แต่สามารถช่วยลดความเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้อย่างมีนัยสำคัญ

5. ขี่หรือซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์โดยไม่สวมหมวกกันน็อก

ประโยคที่ได้ยินบ่อยที่สุดคือ

"ไปแค่ปากซอย"

แต่สถิติอุบัติเหตุจำนวนไม่น้อยเกิดขึ้นในระยะทางใกล้บ้าน

ปัจจุบันกฎหมายกำหนดให้ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสารรถจักรยานยนต์ต้องสวมหมวกนิรภัย หากฝ่าฝืนมีโทษปรับ และหากผู้โดยสารไม่สวมหมวก ผู้ขับขี่อาจมีความรับผิดเพิ่มเติมด้วย

หมวกกันน็อกไม่ได้ช่วยให้ขับขี่เก่งขึ้น

แต่ช่วยให้มีโอกาสกลับถึงบ้านมากขึ้น

6. จอดรถขวางทางเข้าออกบ้านคนอื่น

หลายคนคิดว่า

"เดี๋ยวกลับมา"

หรือ

"จอดแค่ 5 นาที"

แต่สำหรับเจ้าของบ้าน 5 นาทีอาจหมายถึงการเอารถออกไปโรงพยาบาล หรือไปรับลูกไม่ทัน

กฎหมายจราจรกำหนดห้ามจอดรถกีดขวางทางเข้าออกของผู้อื่น เจ้าหน้าที่สามารถสั่งเคลื่อนย้ายหรือดำเนินการตามกฎหมายได้

คำว่า "แป๊บเดียว" จึงไม่ใช่ข้อยกเว้นของกฎหมาย

7. ทิ้งขยะหรือก้นบุหรี่ลงพื้น

หลายคนเผลอทิ้งใบเสร็จ หลอดดูดน้ำ หรือก้นบุหรี่ลงพื้น เพราะคิดว่ามีคนกวาด

แต่การทิ้งขยะในที่สาธารณะอาจเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายหรือข้อบัญญัติของท้องถิ่น และยังเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาท่อระบายน้ำอุดตัน น้ำท่วม และมลพิษในเมือง

เรื่องเล็ก ๆ ของคนหนึ่งคน เมื่อเกิดซ้ำจากคนหลายพันคน ก็กลายเป็นปัญหาใหญ่ของทั้งเมืองได้

8. สูบบุหรี่ในพื้นที่ห้ามสูบ

ร้านอาหาร

สถานีรถไฟฟ้า

โรงพยาบาล

หน่วยงานราชการ

และสถานที่สาธารณะอีกหลายแห่ง ถูกกำหนดเป็นเขตปลอดบุหรี่

หากฝ่าฝืนอาจมีโทษตามกฎหมายควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบ

กฎหมายข้อนี้ไม่ได้มีไว้เพื่อห้ามสูบบุหรี่ทั้งหมด

แต่เพื่อคุ้มครองคนที่ไม่ได้สูบจากผลกระทบของควันบุหรี่มือสอง

9. เปิดเพลงหรือส่งเสียงดังจนรบกวนเพื่อนบ้าน

หลายคนคิดว่า

"บ้านเรา เปิดดังแค่ไหนก็ได้"

แต่หากเสียงดังจนสร้างความเดือดร้อนรำคาญแก่ผู้อื่น อาจถูกดำเนินการตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับเหตุรำคาญหรือข้อบัญญัติท้องถิ่นได้

ไม่ว่าจะเป็น

เปิดลำโพงเสียงดัง

ร้องคาราโอเกะดึก ๆ

เปิดเครื่องเสียงในรถจนรบกวนคนรอบข้าง

สิทธิในการใช้บ้านของเรา ไม่ควรไปรบกวนสิทธิในการพักผ่อนของคนอื่น

10. ขับรถบนทางเท้า

แม้จะเห็นทำกันอยู่บ่อย ๆ

แต่การขี่รถจักรยานยนต์บนทางเท้า ไม่ใช่เรื่องที่กฎหมายอนุญาต

ทางเท้ามีไว้สำหรับคนเดิน

หากขับขี่หรือจอดรถบนทางเท้าโดยไม่มีเหตุอันสมควร อาจมีความผิดตามกฎหมาย และในหลายพื้นที่ยังเปิดให้ประชาชนแจ้งเบาะแสผู้กระทำผิดได้ด้วย

หลายอุบัติเหตุที่เกิดกับคนเดินเท้า มีสาเหตุมาจากรถจักรยานยนต์ที่ใช้ทางเท้าแทนถนน

กฎหมายไม่ได้มีไว้เพื่อจับผิดเสมอไป

เมื่ออ่านมาถึงตรงนี้ หลายคนอาจรู้สึกว่า

"แค่ใช้ชีวิตธรรมดา ก็ผิดกฎหมายได้เหมือนกัน"

ความจริงแล้ว จุดประสงค์ของกฎหมายส่วนใหญ่ ไม่ใช่การทำให้ประชาชนลำบาก

แต่เป็นการสร้างมาตรฐานการอยู่ร่วมกัน

เพื่อให้ทุกคนใช้ถนน ใช้พื้นที่สาธารณะ และใช้ชีวิตร่วมกันได้อย่างปลอดภัย

หลายครั้ง การไม่เคยถูกจับ ไม่ได้หมายความว่าสิ่งที่ทำนั้นถูกต้องตามกฎหมาย

แต่อาจเป็นเพราะยังไม่ถึงวันที่มีการบังคับใช้อย่างเข้มงวด หรือยังไม่เกิดผลกระทบกับผู้อื่น

กฎหมายหลายข้ออยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด

บางข้อใช้เวลาเพียงไม่กี่วินาทีในการปฏิบัติตาม เช่น คาดเข็มขัดนิรภัย สวมหมวกกันน็อก หรือเดินไปใช้ทางม้าลาย

แม้จะดูเป็นเรื่องเล็ก แต่สิ่งเหล่านี้ช่วยลดทั้งความเสี่ยงในการเกิดอุบัติเหตุ ลดโอกาสถูกดำเนินคดี และที่สำคัญคือช่วยให้สังคมอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นระเบียบมากขึ้น

บางที...การรู้กฎหมายพื้นฐานไว้บ้าง ก็อาจช่วยให้เราไม่ต้องพูดประโยคที่ว่า

"ไม่รู้ว่าผิด" ในวันที่สายเกินไป