ลูกเห็บเกิดจากอะไร? ทั้งที่อากาศร้อน ทำไมก้อนน้ำแข็งถึงตกลงมาจากฟ้า

เมื่อพูดถึงลูกเห็บ หลายคนมักนึกถึงประเทศเมืองหนาวที่มีหิมะตก แต่ในความเป็นจริง ประเทศเขตร้อนอย่างประเทศไทยก็สามารถเกิดลูกเห็บได้เช่นกัน โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่มีพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง

ลูกเห็บคือก้อนน้ำแข็งที่ก่อตัวขึ้นภายในเมฆพายุฝนฟ้าคะนองขนาดใหญ่ หรือที่เรียกว่า "เมฆคิวมูโลนิมบัส" เมฆชนิดนี้มีความสูงหลายกิโลเมตร โดยยอดเมฆอยู่ในชั้นบรรยากาศที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง แม้พื้นดินจะร้อนจัดก็ตาม

กระบวนการเริ่มต้นจากหยดน้ำเล็ก ๆ ที่ถูกลมยกตัวอย่างรุนแรงพัดขึ้นไปยังบริเวณที่หนาวจัด จนแข็งตัวกลายเป็นเม็ดน้ำแข็ง จากนั้นลมแรงภายในเมฆจะพัดเม็ดน้ำแข็งขึ้นลงซ้ำหลายครั้ง ทุกครั้งที่ผ่านบริเวณที่มีละอองน้ำ หยดน้ำจะเกาะติดและแข็งตัวเป็นชั้นใหม่ ทำให้ลูกเห็บค่อย ๆ โตขึ้นเรื่อย ๆ

เมื่อก้อนน้ำแข็งมีขนาดใหญ่และหนักเกินกว่ากระแสลมจะพยุงไว้ได้ มันก็จะตกลงมายังพื้นโลกในรูปของลูกเห็บ บางเม็ดมีขนาดเล็กเท่าเมล็ดถั่ว แต่บางครั้งอาจใหญ่เท่าลูกกอล์ฟหรือใหญ่กว่านั้น หากพายุมีความรุนแรงมาก

หลายคนอาจสงสัยว่า หากลูกเห็บตกผ่านอากาศร้อน ทำไมจึงไม่ละลายหมด คำตอบคือ ลูกเห็บตกลงมาด้วยความเร็วสูง ทำให้ไม่มีเวลามากพอที่จะละลายทั้งหมด โดยเฉพาะลูกเห็บที่มีขนาดใหญ่ จึงยังคงเหลือเป็นก้อนน้ำแข็งเมื่อถึงพื้น

สำหรับประเทศไทย ลูกเห็บมักเกิดในช่วงปลายฤดูหนาวเข้าสู่ฤดูร้อน ซึ่งเป็นช่วงที่มวลอากาศเย็นจากทางเหนือปะทะกับอากาศร้อนชื้น ส่งผลให้เกิดพายุฝนฟ้าคะนองรุนแรง โดยเฉพาะในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และบางพื้นที่ของภาคกลาง

เกร็ดที่น่าสนใจคือ หากผ่าลูกเห็บออกครึ่งหนึ่ง บางครั้งจะเห็นเป็นวงชั้น ๆ คล้ายหัวหอม แต่ละชั้นคือหลักฐานว่าลูกเห็บก้อนนั้นถูกลมพัดวนขึ้นลงภายในเมฆมาแล้วหลายรอบ ก่อนจะตกลงมาถึงพื้น

ดังนั้น ลูกเห็บจึงไม่ใช่หิมะที่ตกผิดฤดู แต่เป็นผลลัพธ์ของพายุฝนฟ้าคะนองที่ทรงพลัง ซึ่งสามารถสร้างก้อนน้ำแข็งกลางอากาศได้ แม้วันที่พื้นดินจะมีอุณหภูมิสูงกว่า 35 องศาเซลเซียสก็ตาม