ฟ้องศาลกับฟ้องตำรวจต่างกันยังไง เข้าใจให้ถูกก่อนตัดสินใจดำเนินคดี

หลายคนเข้าใจว่าการไปแจ้งความกับการฟ้องศาลคือเรื่องเดียวกัน แต่ความจริงแล้วเป็นคนละขั้นตอน และมีผลทางกฎหมายต่างกันพอสมควร

เวลามีปัญหาถูกโกง ถูกทำร้าย ถูกหมิ่นประมาท หรือถูกละเมิดสิทธิ หลายคนมักพูดว่า 'จะฟ้อง' ทั้งที่ในความเป็นจริง สิ่งแรกที่ทำอาจเป็นแค่การไปแจ้งความกับตำรวจเท่านั้น การรู้ว่าควรไปที่ไหนก่อน จะช่วยประหยัดทั้งเวลาและลดความสับสนได้มาก

ฟ้องตำรวจ มีจริงหรือไม่?

คำว่า 'ฟ้องตำรวจ' ที่คนทั่วไปพูดกัน ส่วนใหญ่หมายถึง การไปแจ้งความร้องทุกข์กับพนักงานสอบสวน ไม่ใช่การยื่นฟ้องต่อตำรวจ ตำรวจมีหน้าที่รับแจ้งเหตุ รวบรวมพยานหลักฐาน สอบปากคำผู้เกี่ยวข้อง และสรุปสำนวนส่งให้อัยการพิจารณาว่าจะสั่งฟ้องผู้ต้องหาหรือไม่

พูดง่ายๆ คือ ตำรวจเป็นผู้สอบสวนข้อเท็จจริง ไม่ใช่ผู้ตัดสินว่าจำเลยผิดหรือถูก

ตำรวจ = สอบสวนข้อเท็จจริง

แล้วการฟ้องศาลคืออะไร?

การฟ้องศาลคือการนำคดีเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของศาลอย่างเป็นทางการ เพื่อให้ผู้พิพากษาเป็นผู้วินิจฉัยจากพยานหลักฐานทั้งหมดว่าผู้ถูกกล่าวหามีความผิดหรือไม่ หรือในคดีแพ่งจะพิจารณาว่าใครเป็นฝ่ายต้องรับผิดและต้องชดใช้ค่าเสียหายหรือไม่

เมื่อคดีเข้าสู่ศาล จะมีการไต่สวน สืบพยาน ซักถาม และเปิดโอกาสให้ทั้งสองฝ่ายนำหลักฐานมาแสดงอย่างเต็มที่ ก่อนมีคำพิพากษาออกมา

คดีอาญาส่วนใหญ่ต้องผ่านตำรวจหรือเปล่า?

โดยทั่วไป คดีอาญาส่วนใหญ่เริ่มจากการแจ้งความให้ตำรวจสอบสวนก่อน จากนั้นสำนวนจะถูกส่งให้อัยการ หากอัยการเห็นว่าพยานหลักฐานเพียงพอ ก็จะยื่นฟ้องต่อศาลต่อไป

แต่กฎหมายไทยเปิดโอกาสให้ผู้เสียหายบางกรณีสามารถยื่นฟ้องคดีอาญาต่อศาลเองได้เช่นกัน ซึ่งผู้ฟ้องต้องเตรียมพยานหลักฐานให้เพียงพอ และศาลจะพิจารณาว่าจะรับฟ้องหรือไม่

ส่วนคดีแพ่งล่ะ?

คดีแพ่ง เช่น ฟ้องเรียกค่าเสียหาย ฟ้องผิดสัญญา หรือฟ้องทวงหนี้ โดยทั่วไปผู้เสียหายสามารถยื่นฟ้องศาลได้โดยตรง ไม่จำเป็นต้องแจ้งความกับตำรวจก่อน เว้นแต่กรณีนั้นจะมีความผิดทางอาญาเกี่ยวข้องด้วย

• แจ้งความกับตำรวจ เหมาะเมื่อเกิดเหตุอาญา ต้องการให้มีการสอบสวนและรวบรวมพยานหลักฐาน

• ฟ้องศาล คือการนำข้อพิพาทเข้าสู่การพิจารณาของผู้พิพากษาเพื่อให้มีคำพิพากษา

• อัยการ มีบทบาทพิจารณาว่าจะดำเนินคดีอาญาต่อศาลหรือไม่ในหลายกรณี

สรุปง่ายๆ ตำรวจไม่ได้เป็นคนตัดสินคดี และศาลไม่ได้เป็นคนสอบสวนคดี ทั้งสองหน่วยงานทำหน้าที่คนละส่วนของกระบวนการยุติธรรม

ดังนั้น หากเกิดปัญหาทางกฎหมาย การเลือกดำเนินการให้ถูกขั้นตอนตั้งแต่ต้น จะช่วยให้การใช้สิทธิเป็นไปอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเฉพาะคดีที่มีความซับซ้อน การปรึกษาทนายความก่อนดำเนินการก็เป็นอีกทางเลือกที่ช่วยลดความผิดพลาดได้ไม่น้อย