ส่องทางรอดวันโลกเดือด ถ้าเราต้องบอกลาพลาสติกจริงๆ มีอะไรที่พร้อมเสียบแทนได้บ้าง?

        ลองก้มมองดูรอบตัวตอนนี้สิครับ มีอะไรบ้างที่ไม่ใช่พลาสติก? ตั้งแต่แปรงสีฟันตอนตื่นนอน แก้วกาแฟแบรนด์โปรด ยันเคสมือถือที่กำลังถืออยู่นี้ เอาเข้าจริงถ้าวันหนึ่งตื่นมาแล้วพลาสติกหายไปจากโลกแบบฉับพลัน ชีวิตพวกเราคงโกลาหลจนทำอะไรไม่ถูกแน่ๆ เพราะเราเสพติดความสะดวกสบายของวัสดุชนิดนี้มานานเกือบศตวรรษ แต่กระแสรักษ์โลกที่กำลังมาแรงบวกกับวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ส่งสัญญาณเตือนถี่ขึ้นทุกที มันทำให้เราต้องหันกลับมาตั้งคำถามจริงจังแล้วว่า ถ้าเราอยากจะลด ละ เลิก พลาสติกอย่างจริงจัง โลกเรามีนวัตกรรมอะไรดีๆ มาทดแทนได้บ้างแล้วหรือยัง

        เชื่อไหมว่า ไอเดียการหาของมาแทนพลาสติกในตอนนี้นั้นมันล้ำหน้าไปไกลกว่าแค่การพกถุงผ้าหรือใช้หลอดกระดาษที่ชอบเปื่อยคามือเราเวลาดูดน้ำไปเยอะมาก เพราะเหล่านักวิทยาศาสตร์และสตาร์ทอัพรุ่นใหม่กำลังพุ่งเป้าไปที่วัสดุจากธรรมชาติที่สามารถย่อยสลายได้เองแบบร้อยเปอร์เซ็นต์โดยไม่ทิ้งสารพิษตกค้างไว้ให้ลูกหลาน

        พระเอกกลุ่มแรกที่กำลังมาแรงสุดๆ คือ วัสดุที่ทำมาจากพืชและผลผลิตทางการเกษตร ครับ ยุคนี้เขาพัฒนาไปถึงขั้นเอาเปลือกกุ้ง ชานอ้อย หรือแม้กระทั่งข้าวโพดมาแปรรูปเป็นภาชนะใส่อาหารที่ทั้งเหนียว แน่น และทนความร้อนได้ดีไม่แพ้พลาสติกจากปิโตรเลียมเลย แถมยังมีนวัตกรรมสุดว้าวอย่างการใช้ "เส้นใยจากเห็ดรา" (Mycelium) ที่สามารถเติบโตและหล่อขึ้นรูปเป็นโฟมกันกระแทกสำหรับส่งพัสดุได้ ซึ่งเจ้าโฟมเห็ดนี้พอนำไปฝังดินปุ๊บ มันก็จะกลายเป็นปุ๋ยบำรุงพืชไปในตัวทันที เรียกว่าได้ประโยชน์สองต่อแบบไร้ขยะ

        นอกจากนี้ยังมีกลุ่ม วัสดุจากท้องทะเล อย่างพวกสาหร่ายทะเลที่ถูกนำมาพัฒนาเป็นบรรจุภัณฑ์ใส่น้ำดื่มแบบกินได้ ใช่ครับ ฟังไม่ผิดหรอก มันคือฟิล์มบางๆ ที่ห่อหุ้มน้ำเอาไว้ พอเราจะดื่มก็แค่เคี้ยวกลืนเข้าไปได้เลย ปลอดภัยไร้กังวล ซึ่งไอเดียนี้เริ่มมีการนำไปทดลองใช้ในงานวิ่งมาราธอนบ้างแล้ว เพื่อลดขยะขวดน้ำพลาสติกมหาศาลที่มักจะเกิดขึ้นหลังจบงาน

        แต่เอาเข้าจริง ปัญหาใหญ่ที่ทำให้ของเจ๋งๆ เหล่านี้ยังไม่สามารถเข้ามาแทนที่พลาสติกในชีวิตประจำวันของเราได้แบบร้อยเปอร์เซ็นต์ก็คือ เรื่องของ "ต้นทุนการผลิต" ที่ยังสูงลิ่วเมื่อเทียบกับพลาสติกราคาถูกที่เราคุ้นเคย โรงงานส่วนใหญ่ยังคงเลือกใช้พลาสติกแบบเดิมเพราะมันตอบโจทย์เรื่องผลกำไรทางธุรกิจได้มากกว่า

        ผลกระทบที่ตามมาจึงตกอยู่กับผู้บริโภคอย่างพวกเรา ที่ต้องยอมจ่ายแพงขึ้นหากอยากจะเลือกใช้สินค้าที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประเด็นที่หลายคนอาจมองข้ามไปก็คือ การเปลี่ยนผ่านนี้มันไม่ใช่แค่เรื่องของเทคโนโลยี แต่มันคือเรื่องของโครงสร้างราคาและการสนับสนุนจากภาครัฐที่จะช่วยทำให้วัสดุทดแทนเหล่านี้มีราคาที่เข้าถึงง่ายขึ้น

        ท้ายที่สุดแล้ว การจะก้าวไปสู่โลกที่ไร้พลาสติกอาจไม่ได้แปลว่าเราต้องรอคอยแต่นวัตกรรมเปลี่ยนโลกเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มได้จากการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตประจำวันของเรา ควบคู่ไปกับการสนับสนุนสินค้าจากวัสดุทางเลือก เพื่อส่งสัญญาณให้ตลาดรู้ว่า พวกเราพร้อมแล้วที่จะเปลี่ยน เพื่อให้โลกใบนี้ได้มีโอกาสหายใจใจได้คล่องขึ้นอีกนิดก็ยังดี