เครียดมากจนผมหงอกไว เรื่องนี้ไม่ได้คิดไปเอง เพราะความเครียดทำให้รากผมหยุดสร้างเม็ดสีได้จริง

ความเครียดไม่ได้ทำให้แค่ใจเหนื่อย แต่บางครั้งมันแสดงออกมาเป็น 'ผมหงอก' ให้เห็นด้วยตา

หลายคนเคยสังเกตว่าหลังผ่านช่วงสอบหนัก ทำงานโหด นอนไม่พอ หรือเจอเหตุการณ์กดดันต่อเนื่อง จู่ๆ ก็เริ่มเห็นเส้นผมหงอกเพิ่มขึ้น ทั้งที่อายุยังไม่มาก จนเกิดคำถามว่าความเครียดทำให้ผมหงอกได้จริงหรือเป็นแค่ความเชื่อ

คำตอบคือ ทำได้จริง และมีงานวิจัยสนับสนุนว่าความเครียดรุนแรงสามารถส่งผลต่อเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างเม็ดสีของเส้นผมได้โดยตรง

เกิดอะไรขึ้นที่รากผม?

สีของเส้นผมเกิดจากเม็ดสีเมลานิน ซึ่งผลิตโดยเซลล์เมลาโนไซต์ที่อยู่ในรากผม เซลล์เหล่านี้ต้องอาศัยเซลล์ต้นกำเนิดคอยสร้างขึ้นมาใหม่เรื่อยๆ ทุกครั้งที่เส้นผมขึ้นรอบใหม่

เมื่อร่างกายเผชิญความเครียด ระบบประสาทซิมพาเทติกจะถูกกระตุ้นอย่างมาก ส่งผลให้มีการหลั่งสารหลายชนิด รวมถึงฮอร์โมนความเครียดอย่างคอร์ติซอล และสารสื่อประสาทอย่างนอร์อิพิเนฟริน กระบวนการนี้อาจทำให้เซลล์ต้นกำเนิดของเมลาโนไซต์ถูกใช้จนหมดเร็วกว่าปกติ เมื่อไม่มีเซลล์มาทดแทน รากผมก็ผลิตเม็ดสีไม่ได้ เส้นผมที่งอกใหม่จึงกลายเป็นสีขาวหรือสีเทา

ผมหงอกจากความเครียด ไม่ได้เกิดเพราะเส้นผมเปลี่ยนสีทันที แต่เกิดกับเส้นผมที่งอกขึ้นมาใหม่

หลายคนเข้าใจว่าความเครียดทำให้ผมดำเปลี่ยนเป็นขาวภายในคืนเดียว ความจริงแล้วเส้นผมที่โผล่พ้นหนังศีรษะออกมาเป็นเนื้อเยื่อที่ตายแล้ว สีของมันแทบไม่เปลี่ยนในภายหลัง สิ่งที่เปลี่ยนคือรากผมสร้างเส้นใหม่โดยไม่มีเม็ดสี ทำให้เมื่อเวลาผ่านไปจึงเริ่มเห็นผมหงอกเพิ่มขึ้น

ถ้าหายเครียด ผมจะกลับมาดำไหม?

คำตอบขึ้นอยู่กับสาเหตุ หากเซลล์สร้างเม็ดสียังเหลืออยู่และความเครียดเป็นเพียงช่วงสั้นๆ มีรายงานว่าบางคนสามารถกลับมาสร้างเม็ดสีได้บางส่วน แต่หากเซลล์ต้นกำเนิดถูกทำลายหรือหมดไปแล้ว ผมหงอกมักจะคงอยู่ถาวร

• นอนหลับให้เพียงพอ

• ลดความเครียดสะสม

• รับประทานอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วน

• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

แม้วิธีเหล่านี้จะไม่สามารถเปลี่ยนผมหงอกให้กลับมาดำได้ทุกกรณี แต่ช่วยลดปัจจัยที่เร่งการเสื่อมของรากผมและส่งผลดีต่อสุขภาพโดยรวม

ดังนั้นคำพูดที่ว่า “เครียดจนผมหงอก” ไม่ใช่แค่คำเปรียบเปรยอีกต่อไป เพราะวิทยาศาสตร์พบว่าความเครียดสามารถรบกวนการทำงานของเซลล์สร้างเม็ดสีในรากผมได้จริง และหากเกิดขึ้นต่อเนื่อง ก็อาจทำให้ผมหงอกมาเร็วกว่าที่ควรจะเป็น