รู้ไหม? ลายพิมพ์ริมฝีปากของแต่ละคนไม่ซ้ำกัน คล้ายลายนิ้วมือจนถูกนำไปใช้ในงานพิสูจน์หลักฐาน

ริมฝีปากของคุณอาจเป็น “ลายเซ็น” อีกแบบที่ไม่มีใครบนโลกเหมือน

เวลาพูดถึงการระบุตัวบุคคล คนส่วนใหญ่มักนึกถึงลายนิ้วมือก่อนเป็นอันดับแรก แต่มีอีกส่วนหนึ่งของร่างกายที่นักวิจัยให้ความสนใจมานาน นั่นคือ ลายพิมพ์ริมฝีปาก หรือร่องและเส้นเล็ก ๆ ที่กระจายอยู่บนพื้นผิวริมฝีปาก ซึ่งมีรูปแบบเฉพาะตัวของแต่ละคน แม้แต่ฝาแฝดที่มีพันธุกรรมเหมือนกันก็ยังพบความแตกต่างของลวดลายเหล่านี้ได้

ลายพิมพ์ริมฝีปากคืออะไร?

หากสังเกตริมฝีปากใกล้ ๆ จะเห็นว่ามีร่องเล็ก ร่องใหญ่ และเส้นแตกแขนงจำนวนมาก ลวดลายเหล่านี้เกิดขึ้นตามธรรมชาติและมีการจัดเรียงที่แตกต่างกันในแต่ละคน เมื่อนำลิปสติกหรือสารที่ปลอดภัยมาทาบาง ๆ แล้วประทับลงบนกระดาษ ก็จะได้รอยพิมพ์ที่สามารถนำไปศึกษาและเปรียบเทียบได้

ไม่มีริมฝีปากคู่ไหนที่มีรูปแบบเหมือนกันทุกจุด

ศาสตร์ที่ศึกษาลายพิมพ์ริมฝีปากเรียกว่า Cheiloscopy นักวิจัยแบ่งรูปแบบของร่องริมฝีปากออกเป็นหลายประเภท เช่น เส้นตรง เส้นแตกกิ่ง เส้นตัดกัน หรือเส้นเป็นตาข่าย จากนั้นจึงใช้ตำแหน่งและรูปแบบโดยรวมมาเปรียบเทียบความเหมือนและความแตกต่าง

แล้วใช้แทนลายนิ้วมือได้หรือไม่?

แม้ว่าลายพิมพ์ริมฝีปากจะมีความเป็นเอกลักษณ์สูง แต่ปัจจุบันยังไม่ได้รับการยอมรับอย่างแพร่หลายเท่าลายนิ้วมือหรือการตรวจดีเอ็นเอ เหตุผลสำคัญคือรอยริมฝีปากเปลี่ยนแปลงได้จากการกดน้ำหนัก มุมสัมผัส ความชื้น เครื่องสำอาง หรือการเคลื่อนไหวของปาก ทำให้การเก็บหลักฐานและการเปรียบเทียบทำได้ยากกว่า

ถึงอย่างนั้น ในบางประเทศและบางกรณี ลายพิมพ์ริมฝีปากก็ถูกใช้เป็นหลักฐานประกอบในงานนิติวิทยาศาสตร์ โดยเฉพาะเมื่อพบรอยประทับบนแก้วน้ำ บุหรี่ ซองจดหมาย หรือวัตถุที่ผู้ต้องสงสัยอาจสัมผัส

เรื่องเล็ก ๆ ที่หลายคนไม่เคยสังเกต

ทุกครั้งที่เราดื่มน้ำจากแก้วหรือจุมพิตลงบนกระดาษ อาจมีรอยเส้นเล็ก ๆ จากริมฝีปากติดเอาไว้โดยที่เราไม่รู้ตัว รอยเหล่านั้นไม่ใช่เพียงคราบธรรมดา แต่เป็นลวดลายที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวจนสามารถนำไปศึกษาทางวิทยาศาสตร์ได้

สรุปสั้น ๆ ลายพิมพ์ริมฝีปากของมนุษย์มีความแตกต่างกันในแต่ละบุคคลและมีศักยภาพในการใช้เพื่อการระบุตัวตน แต่ในปัจจุบันยังทำหน้าที่เป็นหลักฐานสนับสนุนมากกว่าจะใช้แทนลายนิ้วมือหรือดีเอ็นเอโดยตรง ถือเป็นอีกหนึ่งความมหัศจรรย์ของร่างกายที่หลายคนอาจไม่เคยรู้มาก่อน