หมึกยักษ์มีหัวใจ 3 ดวง และเลือดสีฟ้า เรื่องจริงที่ทำให้สัตว์ทะเลชนิดนี้น่าทึ่งกว่าที่คิด

หมึกยักษ์ไม่ได้มีแค่หนวด 8 เส้น แต่ยังมีหัวใจถึง 3 ดวง และเลือดของมันก็เป็นสีฟ้าจริง!

ถ้าถามว่าสัตว์ชนิดไหนมีระบบร่างกายแปลกที่สุดชนิดหนึ่งของโลก หมึกยักษ์ (Octopus) ต้องติดอันดับอย่างแน่นอน เพราะมันไม่ได้มีหัวใจเพียงดวงเดียวเหมือนสัตว์ส่วนใหญ่ แต่มีถึง 3 ดวง โดยหัวใจ 2 ดวงทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปยังเหงือกเพื่อรับออกซิเจน ส่วนหัวใจอีก 1 ดวงจะสูบฉีดเลือดที่มีออกซิเจนแล้วไปเลี้ยงอวัยวะทั่วร่างกาย

ทำไมต้องมีหัวใจถึงสามดวง?

เหตุผลมาจากระบบไหลเวียนเลือดของหมึกยักษ์มีความซับซ้อนกว่าสัตว์หลายชนิด การแยกหน้าที่ของหัวใจช่วยให้การลำเลียงออกซิเจนมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่ออาศัยอยู่ในทะเลลึกหรือบริเวณที่มีออกซิเจนละลายในน้ำไม่มาก การมีหัวใจหลายดวงจึงเป็นข้อได้เปรียบที่วิวัฒนาการสร้างขึ้น

อีกเรื่องที่น่าประหลาดคือ เลือดของหมึกยักษ์ไม่ได้เป็นสีแดง แต่เป็นสีฟ้า

เลือดสีฟ้าเกิดจากสารที่ชื่อว่า ฮีโมไซยานิน (Hemocyanin) ซึ่งมีทองแดงเป็นองค์ประกอบหลัก ต่างจากเลือดของมนุษย์ที่ใช้ฮีโมโกลบินซึ่งมีธาตุเหล็ก ฮีโมไซยานินสามารถจับออกซิเจนได้ดีในสภาพน้ำเย็นและมีออกซิเจนต่ำ จึงเหมาะกับสภาพแวดล้อมที่หมึกยักษ์อาศัยอยู่

หัวใจของหมึกยักษ์ยังมีพฤติกรรมแปลกอีกอย่าง

เมื่อหมึกยักษ์ว่ายน้ำโดยใช้การพ่นน้ำออกจากลำตัว หัวใจที่สูบฉีดเลือดไปทั่วร่างกายจะทำงานได้ลดลง ส่งผลให้มันเหนื่อยค่อนข้างเร็ว นั่นจึงเป็นเหตุผลที่หมึกยักษ์มักเลือกใช้การคลานไปตามพื้นทะเลมากกว่าการว่ายน้ำเป็นเวลานาน เพราะช่วยประหยัดพลังงานและลดภาระของระบบไหลเวียนเลือด

นอกจากหัวใจและเลือดที่ไม่เหมือนสัตว์ทั่วไป หมึกยักษ์ยังขึ้นชื่อเรื่องความฉลาด สามารถเรียนรู้การแก้ปัญหา เปิดฝาภาชนะ จดจำรูปแบบ และปรับพฤติกรรมตามสถานการณ์ได้อย่างน่าทึ่ง นักวิทยาศาสตร์จึงมองว่ามันเป็นหนึ่งในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่มีสติปัญญาสูงที่สุด

หมึกยักษ์จึงเป็นตัวอย่างที่แสดงให้เห็นว่า ธรรมชาติสามารถออกแบบสิ่งมีชีวิตที่แตกต่างจากความคุ้นเคยของเราได้อย่างน่าเหลือเชื่อ ทั้งหัวใจ 3 ดวง เลือดสีฟ้า และระบบร่างกายที่เหมาะสมกับการใช้ชีวิตใต้ทะเลอย่างแท้จริง