ร้านอาหารทยอยปิดตัว เกิดอะไรขึ้นกับธุรกิจรายเล็ก

ร้านอาหารยังเปิดใหม่ แต่ทำไมร้านเล็กทยอยปิดตัว

เดินผ่านย่านการค้าในวันนี้ หลายคนอาจสังเกตเห็นภาพที่คุ้นตาขึ้นเรื่อย ๆ

ร้านอาหารที่เคยมีลูกค้าแน่นกลับติดป้าย “เซ้งกิจการ” ร้านก๋วยเตี๋ยวที่เปิดมานานหลายสิบปีปิดประตูเงียบ ๆ ส่วนร้านกาแฟเล็ก ๆ ที่เคยเต็มไปด้วยลูกค้าประจำก็เปลี่ยนมือเจ้าของ

ขณะเดียวกัน ร้านอาหารใหม่ยังเปิดขึ้นแทบทุกวัน

ภาพที่ดูขัดแย้งกันนี้ทำให้หลายคนตั้งคำถามว่า เกิดอะไรขึ้นกับธุรกิจร้านอาหารของไทย และเหตุใดร้านจำนวนไม่น้อยจึงอยู่ได้ไม่นาน ทั้งที่คนไทยยังรับประทานอาหารนอกบ้าน

คำตอบไม่ได้เกิดจากเหตุผลเพียงข้อเดียว แต่เป็นผลจากต้นทุน กำลังซื้อ เทคโนโลยี และการแข่งขันที่เปลี่ยนไปพร้อมกัน

ข้อมูลจากกรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุว่า ในไตรมาสแรกปี 2568 มีธุรกิจร้านอาหารจดทะเบียนจัดตั้งใหม่ 973 ราย ขณะที่ LINE MAN Wongnai รายงานว่า แม้จำนวนร้านเปิดใหม่ในครึ่งหลังของปี 2025 เพิ่มขึ้น แต่สัดส่วนร้านที่ปิดตัวยังคงอยู่ในระดับสูง

ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่า ตลาดร้านอาหารยังมีคนมองเห็นโอกาส แต่การเปิดร้านได้ไม่ได้หมายความว่าจะอยู่รอดได้ง่าย

ร้านอาหารไม่ได้แข่งขันกับแค่ร้านข้าง ๆ

ในอดีต ร้านอาหารมักแข่งขันกับร้านที่อยู่ละแวกเดียวกัน หากทำรสชาติดี บริการดี และมีลูกค้าประจำ ก็มีโอกาสอยู่รอดได้ยาวนาน

แต่ปัจจุบันการแข่งขันเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

ลูกค้าสามารถเปิดแอปพลิเคชันสั่งอาหาร เปรียบเทียบราคา ดูคะแนนรีวิว และเลือกร้านที่อยู่ห่างออกไปหลายกิโลเมตรได้ภายในไม่กี่นาที

นั่นหมายความว่า ร้านเล็ก ๆ แห่งหนึ่งอาจต้องแข่งขันกับร้านอีกหลายร้อยร้านในเวลาเดียวกัน

ต้นทุนเพิ่ม แต่ราคาขายขึ้นได้ไม่ง่าย

แม้ราคาขายอาหารจะปรับขึ้นได้บ้าง แต่ต้นทุนหลายด้านก็เพิ่มขึ้นเช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นวัตถุดิบ ค่าแก๊ส ค่าไฟฟ้า ค่าแรงพนักงาน ค่าเช่าพื้นที่ บรรจุภัณฑ์ และค่าขนส่ง

ผู้ประกอบการจำนวนมากพยายามรักษาราคาไว้ เพราะเกรงว่าลูกค้าจะรู้สึกว่าอาหารแพงเกินไป ผลคือกำไรต่อจานค่อย ๆ ลดลง

ร้านบางแห่งจึงอาจดูเหมือนขายดี มีลูกค้าเข้าอย่างต่อเนื่อง แต่เมื่อหักค่าใช้จ่ายทั้งหมดแล้ว กำไรที่เหลืออาจน้อยกว่าที่หลายคนคิด

สิ่งที่เจ้าของร้านควรรู้จึงไม่ใช่เพียงยอดขายต่อวัน แต่ต้องรู้ด้วยว่าอาหารแต่ละจานเหลือกำไรจริงเท่าไร หลังรวมต้นทุนแฝงและของเสียแล้ว

ผลกระทบที่เริ่มต้นตั้งแต่โควิด-19

แม้การแพร่ระบาดของโควิด-19 จะผ่านพ้นไปแล้ว แต่ผลกระทบบางส่วนยังคงหลงเหลือ

ช่วงที่มีมาตรการจำกัดการให้บริการ หลายร้านต้องหยุดหรือปรับรูปแบบการขาย บางแห่งสูญเสียรายได้เป็นเวลาหลายเดือน และเจ้าของร้านจำนวนไม่น้อยต้องกู้เงินเพื่อประคองธุรกิจ

เมื่อกลับมาเปิดตามปกติ ร้านเหล่านั้นจึงอาจต้องแบกรับทั้งต้นทุนปัจจุบันและภาระหนี้ที่เกิดขึ้นในช่วงวิกฤต

ขณะเดียวกัน ผู้บริโภคก็คุ้นเคยกับการสั่งอาหารเดลิเวอรีมากขึ้น ทำให้ร้านที่ปรับตัวไม่ทันอาจสูญเสียลูกค้าบางส่วนไป

เดลิเวอรีเป็นทั้งโอกาสและต้นทุน

แอปสั่งอาหารช่วยให้ร้านเข้าถึงลูกค้าได้มากขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องจริงในหลายกรณี

แต่อีกด้านหนึ่ง ร้านต้องคำนวณค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ค่าเข้าร่วมโปรโมชัน ค่าบรรจุภัณฑ์ และค่าใช้จ่ายในการจัดการคำสั่งซื้อให้ครบถ้วน

สำหรับร้านขนาดเล็ก กำไรจากการขายผ่านเดลิเวอรีอาจไม่เท่ากับการขายหน้าร้าน จึงเกิดสถานการณ์ที่จำนวนคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้น แต่รายได้สุทธิไม่ได้เพิ่มตาม

ก่อนตั้งราคาเดลิเวอรี เจ้าของร้านจึงควรแยกต้นทุนของแต่ละช่องทาง ไม่ควรใช้ยอดขายรวมเป็นตัวตัดสินเพียงอย่างเดียว

ผู้บริโภคมีตัวเลือกมากขึ้น

เมื่อก่อน หากอยากรับประทานอาหารสักมื้อ ตัวเลือกอาจมีเพียงร้านใกล้บ้าน

วันนี้ ผู้บริโภคเลือกได้จากร้านนับร้อย ทั้งร้านอาหารเชน ร้านแฟรนไชส์ ร้านออนไลน์ และครัวที่ไม่มีหน้าร้าน

การแข่งขันจึงไม่ได้อยู่แค่เรื่องรสชาติ แต่รวมถึงราคา ความรวดเร็ว โปรโมชัน คะแนนรีวิว การตลาดบนโซเชียลมีเดีย และคุณภาพของภาพถ่ายอาหาร

ร้านที่ทำอาหารอร่อยเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการแข่งขันในปัจจุบัน เพราะลูกค้าต้องค้นพบร้านและรู้สึกมั่นใจก่อนตัดสินใจสั่งด้วย

ร้านเปิดใหม่มาก แต่ปิดตัวเร็วเช่นกัน

หลายร้านเริ่มต้นจากความฝัน ความชอบในการทำอาหาร หรือกระแสของเมนูยอดนิยม

แต่การทำอาหารอร่อยไม่ได้หมายความว่าจะบริหารธุรกิจได้สำเร็จเสมอไป เจ้าของร้านต้องจัดการทั้งสต็อก การเงิน การตลาด บุคลากร และต้นทุน

หากขาดการวางแผน ธุรกิจอาจประสบปัญหาได้ แม้ลูกค้าจะชื่นชอบรสชาติอาหารก็ตาม

ก่อนเปิดร้านจึงควรตอบให้ได้อย่างน้อยว่า ต้องขายวันละกี่จานจึงจะครอบคลุมค่าใช้จ่าย ลูกค้าหลักคือใคร และร้านมีเงินสำรองเพียงพอรับช่วงที่ยอดขายต่ำกว่าคาดหรือไม่

ผู้บริโภคเองก็เปลี่ยนไป

เมื่อค่าครองชีพสูงขึ้น หลายครอบครัวเริ่มระมัดระวังการใช้จ่าย บางคนลดจำนวนครั้งของการรับประทานอาหารนอกบ้าน บางคนทำอาหารเอง และบางคนเลือกร้านจากโปรโมชันหรือส่วนลด

ข้อมูลของ LINE MAN Wongnai ในปี 2025 ยังสะท้อนว่า ผู้บริโภคให้ความสำคัญกับความคุ้มค่าและเมนูราคาจับต้องได้มากขึ้น

พฤติกรรมเหล่านี้ส่งผลโดยตรงต่อร้านอาหาร โดยเฉพาะร้านขนาดเล็กที่มีฐานลูกค้าไม่มากนัก

แล้วร้านเล็กยังมีโอกาสอยู่รอดหรือไม่

แม้การแข่งขันจะรุนแรงขึ้น แต่ร้านอาหารขนาดเล็กยังมีโอกาส หากรู้ว่าลูกค้าเลือกตนเองเพราะอะไร และควบคุมสิ่งสำคัญได้อย่างสม่ำเสมอ

สิ่งที่หลายร้านให้ความสำคัญ ได้แก่

• รสชาติและคุณภาพที่สม่ำเสมอ
• ความใส่ใจลูกค้า
• การรู้ต้นทุนจริงของแต่ละเมนู
• การจัดการสต็อกและลดของเสีย
• การเลือกช่องทางขายที่เหมาะกับร้าน
• การสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์

บางร้านไม่ได้ใช้งบโฆษณาจำนวนมาก แต่ใช้เรื่องราวของร้าน ความจริงใจ และคุณภาพของอาหาร จนเกิดการบอกต่อจากลูกค้า

ในยุคที่การแข่งขันสูง ความแตกต่างเล็ก ๆ อาจกลายเป็นเหตุผลที่ทำให้ลูกค้ากลับมาอีกครั้ง

การที่ร้านอาหารหลายแห่งทยอยปิดตัวไม่ได้หมายความว่าคนไทยเลิกรับประทานอาหารนอกบ้าน แต่สะท้อนว่าการทำธุรกิจร้านอาหารซับซ้อนกว่าเดิมมาก

ผู้ประกอบการไม่ได้ต่อสู้เพียงกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น แต่ยังต้องรับมือกับพฤติกรรมผู้บริโภค เทคโนโลยี และการแข่งขันที่ไม่ถูกจำกัดด้วยระยะทางอีกต่อไป

เบื้องหลังร้านอาหารเล็ก ๆ หนึ่งร้านจึงไม่ได้มีเพียงเตาแก๊ส โต๊ะอาหาร หรือสูตรลับของเมนูยอดนิยม แต่เต็มไปด้วยการตัดสินใจ ความพยายาม และความหวังของผู้คนที่ต้องการรักษาธุรกิจให้เดินหน้าต่อไป

ครั้งต่อไปที่เราเลือกรับประทานอาหารจากร้านเล็ก ๆ สักร้าน สิ่งที่อยู่บนโต๊ะอาจไม่ได้มีเพียงอาหารหนึ่งจาน แต่ยังมีเรื่องราว ความตั้งใจ และความฝันของเจ้าของร้านที่กำลังพยายามยืนหยัดท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกธุรกิจในทุกวัน

SOURCES:

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
• LINE MAN Wongnai

REFERENCES:

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: ข้อมูลธุรกิจร้านอาหาร ไตรมาสแรกปี 2568
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: แนวโน้มธุรกิจร้านอาหารปี 2568
• LINE MAN Wongnai: ภาพรวมธุรกิจร้านอาหารปี 2025