ทำไมเวลามีอารมณ์ทางเพศ สมองถึงทำให้เราคิดไม่เหมือนตอนปกติ

เคยสังเกตไหมว่า บางอย่างที่รู้สึกน่าสนใจตอนเกิดอารมณ์ทางเพศ พอกลับมาคิดตอนปกติกลับรู้สึกเฉยๆ หรือถึงขั้นสงสัยว่าตัวเองคิดแบบนั้นได้อย่างไร

หลายคนมักพูดติดตลกว่า สมองคืออวัยวะเพศที่ใหญ่ที่สุด แม้ประโยคนี้จะไม่ใช่คำอธิบายทางกายวิภาค แต่ในเชิงประสาทวิทยากลับมีส่วนที่สอดคล้องกับความจริงอย่างน่าสนใจ เพราะความรู้สึกทางเพศไม่ได้เกิดจากอวัยวะเพศเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มต้นจากการประมวลผลของสมองแทบทั้งหมด ตั้งแต่ความทรงจำ จินตนาการ อารมณ์ ไปจนถึงการตอบสนองของร่างกาย

เมื่อสมองเปลี่ยน วิธีคิดก็เปลี่ยน

งานวิจัยด้านประสาทวิทยาพบว่า ระหว่างที่เกิดภาวะตื่นตัวทางเพศหรือ Arousal สมองบางบริเวณ โดยเฉพาะส่วนของ Prefrontal Cortex ซึ่งเกี่ยวข้องกับการวางแผน การยับยั้งพฤติกรรม การประเมินความเสี่ยง และการคิดอย่างมีเหตุผล จะมีการทำงานลดลงเมื่อเทียบกับภาวะปกติ ขณะเดียวกัน สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับแรงจูงใจ การให้รางวัล และอารมณ์กลับทำงานเด่นขึ้น

พูดง่ายๆ คือ สมองกำลังให้ความสำคัญกับความรู้สึกในขณะนั้น มากกว่าการคิดวิเคราะห์อย่างละเอียด

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หมายความว่าคนเราสูญเสียเหตุผลทั้งหมด แต่หมายถึงน้ำหนักของการตัดสินใจเปลี่ยนไป ความกังวล ความอาย หรือความกลัวบางอย่างอาจลดลง ทำให้สิ่งที่ปกติไม่เคยสนใจกลับดูน่าดึงดูดขึ้น หรือเกิดความกล้าที่ต่างจากเวลาปกติ

ทำไมรสนิยมตอนนั้นถึงไม่เหมือนเดิม

นักจิตวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงของ sexual decision making ซึ่งอธิบายว่าความต้องการและการประเมินสิ่งเร้าสามารถเปลี่ยนไปตามระดับของอารมณ์ทางเพศได้ คนคนเดียวกันอาจตอบสนองต่อสถานการณ์หนึ่งต่างกันอย่างชัดเจน ระหว่างช่วงที่มีอารมณ์ทางเพศกับช่วงที่สงบเป็นปกติ

นั่นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมหลายคนจึงเคยมีประสบการณ์รู้สึกว่า สิ่งที่ตัวเองสนใจในช่วงหนึ่ง กลับไม่ใช่สิ่งที่รู้สึกชอบเมื่อเวลาผ่านไป หรือหลังอารมณ์ทางเพศลดลงแล้ว ความคิดและการประเมินสถานการณ์ก็กลับมาเหมือนเดิม

ไม่ได้แปลว่าสมองปิดการทำงาน

แม้จะมีการลดกิจกรรมของสมองส่วนหน้า แต่ไม่ได้หมายความว่าคนเราขาดสติหรือไม่สามารถตัดสินใจได้เลย การทำงานของสมองเป็นการปรับสมดุลระหว่างหลายระบบ ไม่ใช่การเปิดหรือปิดแบบสวิตช์ ความสามารถในการควบคุมตนเองยังคงมีอยู่ เพียงแต่แรงขับทางอารมณ์มีอิทธิพลมากขึ้นในช่วงเวลานั้น

ดังนั้น ประโยคที่ว่า "สมองคืออวัยวะเพศที่ใหญ่ที่สุด" จึงเป็นการเปรียบเทียบที่สะท้อนข้อเท็จจริงสำคัญว่า ความต้องการทางเพศไม่ได้เกิดจากร่างกายเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการทำงานร่วมกันของสมอง อารมณ์ ความทรงจำ ฮอร์โมน และระบบประสาททั้งหมด เมื่อสมองเปลี่ยน วิธีคิด ความรู้สึก และการตัดสินใจก็อาจเปลี่ยนตามไปด้วยชั่วคราว