นกพิราบแยกภาพปิกัสโซกับโมเนต์ได้ เรื่องจริงที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์ยังทึ่ง

นกพิราบไม่ได้แค่มองเห็นภาพ แต่ยังเรียนรู้ที่จะจำสไตล์ของศิลปินได้อีกด้วย

หลายคนอาจคิดว่านกพิราบเป็นเพียงนกที่เดินหากินตามสวนสาธารณะ แต่ความจริงแล้วมันเป็นสัตว์ที่มีความสามารถด้านการมองเห็นและการเรียนรู้สูงกว่าที่คนส่วนใหญ่คาดไว้ มีการทดลองที่แสดงให้เห็นว่า นกพิราบสามารถถูกฝึกให้แยกแยะความแตกต่างระหว่างภาพวาดของศิลปินชื่อดังอย่างปาโบล ปิกัสโซ และโกลด โมเนต์ ได้อย่างแม่นยำ

การทดลองไม่ได้ให้นกพิราบจดจำภาพเพียงไม่กี่ภาพเท่านั้น นักวิจัยใช้ระบบให้รางวัลเมื่อมันเลือกภาพได้ถูกต้อง หลังจากฝึกไปช่วงหนึ่ง นกพิราบเริ่มเรียนรู้ลักษณะร่วมของผลงานแต่ละศิลปิน เช่น รูปแบบของสี การจัดองค์ประกอบ และสไตล์โดยรวม แทนที่จะจำเป็นภาพต่อภาพ

สิ่งที่น่าสนใจคือ เมื่อเปลี่ยนไปใช้ภาพวาดที่นกไม่เคยเห็นมาก่อน มันก็ยังเลือกได้ถูกต้องในอัตราที่สูงกว่าการเดาสุ่ม

ผลลัพธ์นี้ทำให้นักวิทยาศาสตร์มองว่า นกพิราบไม่ได้ใช้เพียงความจำ แต่สามารถสร้าง "กฎ" หรือรูปแบบบางอย่างจากสิ่งที่เรียนรู้ แล้วนำไปใช้กับภาพใหม่ได้ ซึ่งเป็นลักษณะของการเรียนรู้เชิงจำแนกประเภท

แม้สมองของนกพิราบจะมีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับมนุษย์ แต่ระบบการมองเห็นของมันกลับมีประสิทธิภาพมาก นกชนิดนี้สามารถตรวจจับรายละเอียด สี และรูปทรงได้ดี จึงถูกนำมาใช้ในการศึกษาด้านการรับรู้ทางสายตาอยู่บ่อยครั้ง นอกจากภาพศิลปะแล้ว ยังมีงานวิจัยที่ให้นกพิราบแยกตัวอักษร รูปทรง หรือแม้แต่ภาพที่มีลักษณะผิดปกติบางประเภทได้อีกด้วย

แน่นอนว่าไม่ได้หมายความว่านกพิราบเข้าใจความหมายของงานศิลปะเหมือนมนุษย์ มันไม่ได้รู้ว่าภาพไหนสื่ออารมณ์หรือมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ สิ่งที่มันทำคือเรียนรู้ความแตกต่างของรูปแบบที่ปรากฏในภาพ แล้วใช้ข้อมูลนั้นตัดสินใจอย่างสม่ำเสมอ

เรื่องนี้จึงเป็นตัวอย่างที่น่าสนใจว่า ความสามารถในการสังเกตและการเรียนรู้ของสัตว์บางชนิดอาจซับซ้อนกว่าที่เราคิด และนกพิราบที่หลายคนมองข้าม ก็ยังมีศักยภาพซ่อนอยู่อีกมากกว่าการบินวนอยู่ตามจัตุรัสในเมืองใหญ่