ค่าไฟฟ้าแบบ TOU คืออะไร? ทำไมแค่เปลี่ยนเวลาใช้ไฟ ก็ช่วยประหยัดค่าไฟได้

หลายบ้านอาจมีพฤติกรรมแบบนี้...

กลับถึงบ้านประมาณหกโมงเย็น เปิดเครื่องปรับอากาศ ทำอาหาร ซักผ้า รีดผ้า เปิดโทรทัศน์ และชาร์จอุปกรณ์ต่าง ๆ พร้อมกัน

ขณะที่อีกบ้านหนึ่ง เลือกซักผ้าและรีดผ้าหลังสี่ทุ่ม เพราะทุกคนเข้านอนแล้ว หรือชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าไว้ตอนกลางคืนก่อนเข้านอน

แม้ทั้งสองบ้านจะใช้ไฟฟ้าใกล้เคียงกัน แต่รู้หรือไม่ว่า ค่าไฟที่ต้องจ่ายอาจไม่เท่ากัน

เหตุผลไม่ได้อยู่ที่จำนวนหน่วยไฟเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ "เวลา" ที่ใช้ไฟฟ้าด้วย

นี่คือแนวคิดของ TOU (Time of Use) ระบบคิดค่าไฟที่หลายคนได้ยินชื่อ แต่ยังไม่เข้าใจว่าทำงานอย่างไร และเหมาะกับใคร

บางคนเปลี่ยนมาใช้แล้วประหยัดค่าไฟได้จริง

แต่บางคนกลับจ่ายแพงกว่าเดิม เพราะเลือกใช้อัตราค่าไฟไม่ตรงกับพฤติกรรมของตัวเอง

ก่อนตัดสินใจเปลี่ยนอัตราค่าไฟ ลองมาทำความเข้าใจว่า TOU คืออะไร และจะคุ้มค่าหรือไม่สำหรับบ้านของคุณ

TOU คืออะไร

TOU ย่อมาจาก Time of Use หรือการคิดค่าไฟฟ้าตามช่วงเวลาที่ใช้งาน

ต่างจากอัตราค่าไฟแบบปกติที่คิดราคาเดียวตลอดทั้งวัน

หลักการของ TOU คือ

ช่วงเวลาที่คนทั้งประเทศใช้ไฟฟ้าพร้อมกันจำนวนมาก จะคิดค่าไฟในอัตราที่สูงกว่า

ส่วนช่วงเวลาที่มีการใช้ไฟน้อย ค่าไฟก็จะถูกลง

เหตุผลก็เพราะระบบผลิตไฟฟ้าต้องลงทุนมากขึ้นเพื่อรองรับความต้องการใช้ไฟในช่วงที่มีการใช้งานสูง

ช่วงไหนคือ On-Peak และ Off-Peak

การไฟฟ้าแบ่งช่วงเวลาออกเป็น 2 ช่วง

On-Peak (ช่วงค่าไฟสูง)

วันจันทร์ ถึง วันศุกร์

เวลา 09.00 น. ถึง 22.00 น.

เป็นช่วงที่บ้านเรือน สำนักงาน โรงงาน และห้างสรรพสินค้าต่างใช้ไฟพร้อมกัน จึงเป็นช่วงที่ระบบไฟฟ้ารับภาระสูงที่สุด

Off-Peak (ช่วงค่าไฟต่ำกว่า)

วันจันทร์ ถึง วันศุกร์

เวลา 22.00 น. ถึง 09.00 น. ของวันถัดไป

วันเสาร์ ตลอด 24 ชั่วโมง

วันอาทิตย์ ตลอด 24 ชั่วโมง

วันหยุดราชการที่การไฟฟ้ากำหนด (ยกเว้นบางวันตามประกาศ)

พูดง่าย ๆ คือ หลังสี่ทุ่มไปจนถึงเก้าโมงเช้าของวันทำงาน และตลอดทั้งวันในวันเสาร์ อาทิตย์ และวันหยุดราชการ จะเป็นช่วงที่ค่าไฟต่ำกว่า

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ

ลองสมมติว่ามีบ้าน 2 หลัง ใช้ไฟฟ้าใกล้เคียงกัน

บ้านหลังที่ 1

ทุกคนกลับจากทำงานประมาณ 18.00 น.

หลังรับประทานอาหารเสร็จ

เปิดเครื่องปรับอากาศ

ซักผ้า

รีดผ้า

ใช้เครื่องอบผ้า

ทุกกิจกรรมเกิดขึ้นก่อน 22.00 น.

จึงอยู่ในช่วง On-Peak ซึ่งเป็นช่วงที่ค่าไฟสูง

บ้านหลังที่ 2

หลังรับประทานอาหาร ทุกคนพักผ่อนตามปกติ

แต่ตั้งเวลาให้เครื่องซักผ้าทำงานหลัง 22.00 น.

ส่วนการรีดผ้า ก็เลือกรีดก่อนเข้านอนเวลาประมาณ 22.30 น. หรือรีดในวันเสาร์แทน

แม้จะใช้ไฟใกล้เคียงกัน แต่การย้ายการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟไปอยู่ในช่วง Off-Peak อาจช่วยลดค่าใช้จ่ายได้

จะเห็นว่า สิ่งที่เปลี่ยนไม่ใช่จำนวนหน่วยไฟ แต่เป็น ช่วงเวลาที่ใช้ไฟ

แล้วควรเปลี่ยนมาใช้ TOU หรือไม่

คำตอบคือ ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของคนในบ้าน

หากบ้านของคุณ

มีรถยนต์ไฟฟ้าและชาร์จตอนกลางคืน

ซักผ้า รีดผ้า หรืออบผ้าหลัง 22.00 น. ได้

ใช้เครื่องล้างจานในเวลากลางคืน

สามารถเลื่อนการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ไปช่วง Off-Peak ได้

TOU ก็ช่วยประหยัดค่าไฟได้

แต่หากทุกคนกลับบ้านช่วงเย็น และใช้ไฟหนักระหว่าง 18.00-22.00 น. เป็นประจำ เช่น เปิดแอร์หลายห้อง ทำอาหาร ซักผ้า และรีดผ้าทันทีหลังเลิกงาน

การเปลี่ยนมาใช้ TOU อาจไม่ได้ช่วยลดค่าไฟ และอาจทำให้จ่ายมากกว่าเดิม

แล้วธุรกิจล่ะ

ธุรกิจหลายประเภทได้รับประโยชน์จาก TOU มากกว่าบ้านพักอาศัย

เช่น

โรงงานที่ทำงานกะกลางคืน

ห้องเย็น

คลังสินค้า

โรงงานผลิตน้ำแข็ง

ศูนย์กระจายสินค้า

หลายแห่งปรับเวลาการเดินเครื่องจักรไปเป็นช่วงกลางคืน เพื่อลดต้นทุนด้านพลังงาน

เจ้าของรถ EV ควรรู้

หากคุณมีรถยนต์ไฟฟ้า

การตั้งเวลาชาร์จหลัง 22.00 น. แทนการชาร์จทันทีเมื่อกลับถึงบ้าน อาจช่วยลดค่าไฟได้ เพราะการชาร์จจะเข้าสู่ช่วง Off-Peak

ปัจจุบันทั้งรถยนต์ไฟฟ้าและเครื่องชาร์จหลายรุ่นสามารถตั้งเวลาชาร์จอัตโนมัติได้ จึงไม่จำเป็นต้องตื่นมากดชาร์จเอง

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย

หลายคนคิดว่า

"เปลี่ยนเป็น TOU แล้วค่าไฟจะถูกลงทันที"

ความจริงคือ ไม่ใช่

TOU ไม่ได้ลดค่าไฟโดยอัตโนมัติ แต่เป็นการเปลี่ยนวิธีคิดราคา

หากยังใช้ไฟหนักในช่วง On-Peak เหมือนเดิม ค่าไฟก็อาจไม่ต่างจากเดิม หรืออาจสูงขึ้นได้

ก่อนเปลี่ยนอัตราค่าไฟ ลองถามตัวเอง

สามารถซักผ้า อบผ้า เปิดเครื่องปรับอากาศ หลัง 22.00 น. ได้หรือไม่

รีดผ้าก่อนนอนหรือในวันเสาร์ได้หรือไม่

มีรถยนต์ไฟฟ้าที่ชาร์จตอนกลางคืนหรือไม่

ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าขนาดใหญ่ในวันหยุดเป็นหลักหรือไม่

หากคำตอบส่วนใหญ่คือ "ได้" TOU อาจเป็นตัวเลือกที่เหมาะกับคุณ

TOU ไม่ใช่อัตราค่าไฟที่ถูกที่สุดสำหรับทุกคน แต่เป็นอัตราที่ออกแบบมาให้ผู้ใช้ไฟสามารถ ประหยัดได้ หากเลือกเวลาใช้ไฟอย่างเหมาะสม

บางครั้ง การเปลี่ยนจากการเปิดเครื่องปรับอากาศ รีดผ้า อบผ้า หลังอาหารเย็นมาเป็นหลังสี่ทุ่ม หรือการรีดผ้าในคืนวันศุกร์หรือช่วงวันหยุด อาจสร้างความแตกต่างของค่าไฟได้มากกว่าที่คิด

ก่อนเปลี่ยนอัตราค่าไฟ ลองสังเกตชีวิตประจำวันของตัวเองสักนิด เพราะคำตอบว่า TOU คุ้มหรือไม่ ไม่ได้อยู่ที่อัตราค่าไฟ แต่อยู่ที่ วิธีใช้ไฟของแต่ละบ้านนั่นเอง