ซื้อของจากต่างประเทศ ทำไมบางครั้งต้องเสียภาษีนำเข้า แต่บางครั้งกลับไม่เสียเลย

สั่งของเหมือนกัน ราคาใกล้กัน แต่คนหนึ่งเสียภาษี อีกคนไม่เสีย เกิดจากอะไร?

หลายคนเคยเจอสถานการณ์แบบนี้ สั่งสินค้าจากต่างประเทศผ่านเว็บไซต์เดียวกัน ซื้อของประเภทเดียวกัน แต่เมื่อของมาถึงประเทศไทย กลับมีบางคนได้รับพัสดุถึงบ้านตามปกติ ขณะที่อีกคนได้รับแจ้งให้ชำระภาษีนำเข้าก่อนจึงจะรับสินค้าได้ ทำให้หลายคนเข้าใจว่าเป็นเรื่องของดวง ทั้งที่ความจริงแล้วมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณาค่อนข้างชัดเจน

มูลค่าสินค้าเป็นปัจจัยสำคัญ

เวลาศุลกากรตรวจสอบพัสดุ จะพิจารณาจากมูลค่าของสินค้า รวมถึงข้อมูลที่ผู้ส่งระบุไว้บนหน้าพัสดุ หากมูลค่าสูงถึงเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ก็อาจมีการเรียกเก็บอากรนำเข้า ภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือภาษีอื่นที่เกี่ยวข้องตามประเภทสินค้า ไม่ใช่ว่าสินค้าทุกชิ้นจากต่างประเทศจะเสียภาษีเหมือนกันทั้งหมด

ราคาเท่ากัน ไม่ได้แปลว่าจะเสียภาษีเท่ากันเสมอไป

นอกจากราคาสินค้าแล้ว ยังมีค่าขนส่ง ค่าประกัน และวิธีการคำนวณมูลค่าศุลกากรเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย สินค้าบางประเภทมีอัตราภาษีนำเข้าแตกต่างกัน เช่น เสื้อผ้า รองเท้า เครื่องสำอาง อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ หรืออะไหล่รถยนต์ ต่างก็มีอัตราภาษีที่ไม่เท่ากัน จึงทำให้แม้ราคาจะใกล้เคียงกัน แต่ภาษีที่ต้องจ่ายอาจต่างกันมาก

ทำไมบางกล่องผ่านได้โดยไม่เสียอะไรเลย

พัสดุจากต่างประเทศมีจำนวนมหาศาลในแต่ละวัน เจ้าหน้าที่ไม่สามารถเปิดตรวจได้ทุกกล่อง จึงมีทั้งการใช้ข้อมูลจากระบบ การประเมินความเสี่ยง และการสุ่มตรวจประกอบกัน หากพัสดุบางชิ้นผ่านการตรวจสอบโดยไม่มีเหตุให้เรียกเก็บภาษี ก็สามารถนำส่งถึงผู้รับได้ตามปกติ

อย่างไรก็ตาม การที่เคยสั่งสินค้าแล้วไม่เสียภาษี ไม่ได้หมายความว่าครั้งต่อไปจะไม่เสียอีก เพราะแต่ละการจัดส่งจะถูกพิจารณาแยกจากกันตามข้อมูลของพัสดุในครั้งนั้น

การระบุราคาต่ำกว่าความจริงไม่ได้ช่วยเสมอไป

บางร้านเสนอว่าจะเขียนราคาบนกล่องให้ต่ำลงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี แต่ความจริงแล้วเจ้าหน้าที่สามารถประเมินราคาสินค้าใหม่ได้ หากพบว่าราคาที่แจ้งไม่สมเหตุสมผล อาจขอเอกสารเพิ่มเติม เช่น หลักฐานการชำระเงิน ใบสั่งซื้อ หรือรายการเดินบัญชี เพื่อใช้ประกอบการประเมินมูลค่า

หากตรวจพบว่ามีการแจ้งข้อมูลไม่ถูกต้อง ผู้รับอาจเสียเวลาในการดำเนินการมากกว่าเดิม และในบางกรณีอาจมีผลตามกฎหมายศุลกากรด้วย

เลือกขนส่งต่างกัน ก็มีขั้นตอนต่างกัน

บริการขนส่งด่วนระหว่างประเทศหลายแห่งจะดำเนินพิธีการศุลกากรแทนผู้รับ เมื่อมีภาษีเกิดขึ้น บริษัทขนส่งจะสำรองจ่ายก่อน แล้วเรียกเก็บจากผู้รับภายหลัง ส่วนพัสดุที่ส่งผ่านระบบไปรษณีย์อาจมีขั้นตอนการแจ้งชำระภาษีแตกต่างกัน จึงทำให้หลายคนรู้สึกว่าการสั่งจากแต่ละช่องทางไม่เหมือนกัน

แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าต้องเสียภาษีหรือไม่

วิธีที่ดีที่สุดคือศึกษากฎของสินค้าประเภทที่กำลังจะซื้อ ตรวจสอบมูลค่ารวมที่ใช้คำนวณภาษี และเตรียมเผื่องบประมาณไว้เสมอ หากสุดท้ายไม่มีการเรียกเก็บก็ถือว่าเป็นข้อดี แต่หากถูกเรียกเก็บก็จะไม่กระทบกับแผนการใช้เงิน

การซื้อของจากต่างประเทศจึงไม่ได้มีคำตอบแบบเสียทุกครั้งหรือไม่เสียทุกครั้ง เพราะขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งประเภทสินค้า มูลค่าที่ใช้ประเมิน วิธีการขนส่ง รวมถึงการตรวจสอบของศุลกากรในแต่ละรอบ การเข้าใจหลักการเหล่านี้จะช่วยให้วางแผนค่าใช้จ่ายได้แม่นยำ และลดความตกใจเมื่อได้รับแจ้งให้ชำระภาษีนำเข้า