ใช้มือถือในที่มืด ทำให้สายตาเสียจริงหรือไม่ ไขข้อสงสัยที่หลายคนเข้าใจผิด

ปิดไฟแล้วไถมือถือทุกคืน... แบบนี้สายตาจะพังจริงหรือ?

หลายคนเคยโดนเตือนตั้งแต่เด็กว่าอย่าเล่นมือถือในห้องมืด เพราะจะทำให้สายตาเสีย บางคนถึงขั้นเชื่อว่าจอต้องเป็นสาเหตุของสายตาสั้นที่เพิ่มขึ้น แต่เมื่อมาดูข้อมูลทางการแพทย์ กลับพบว่าความจริงไม่ได้ตรงไปตรงมาขนาดนั้น การใช้มือถือในที่มืดไม่ได้ทำให้ดวงตาเสียหายแบบถาวรในทันที แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีผลอะไรเลย

สิ่งที่เกิดขึ้นกับดวงตาเมื่อมองจอสว่างในห้องมืด

เมื่ออยู่ในที่มืด รูม่านตาจะขยายเพื่อรับแสงให้มากขึ้น แต่หน้าจอมือถือกลับเป็นแหล่งกำเนิดแสงที่สว่างกว่าบริเวณรอบตัวอย่างมาก ดวงตาจึงต้องปรับตัวตลอดเวลา ทั้งการหรี่รูม่านตา การโฟกัสระยะใกล้ และการตอบสนองต่อความสว่างที่ต่างกัน ส่งผลให้หลายคนรู้สึกแสบตา ตาล้า หรือปวดรอบดวงตาหลังใช้งานต่อเนื่อง

อาการล้า ไม่ได้แปลว่าสายตาเสียถาวร

ความรู้สึกพร่ามัวหลังเล่นมือถือเป็นเวลานาน มักเกิดจากภาวะเมื่อยล้าของกล้ามเนื้อตา ไม่ใช่การที่ดวงตาถูกทำลายอย่างถาวร คนส่วนใหญ่เมื่อพักสายตาสักระยะ อาการเหล่านี้จะค่อยๆ ดีขึ้นเอง แต่หากใช้งานแบบเดิมซ้ำทุกวันโดยไม่พัก อาการล้าก็จะเกิดบ่อยขึ้นและรบกวนการใช้ชีวิตได้

แล้วสายตาสั้นเกี่ยวกับมือถือหรือเปล่า?

งานวิจัยจำนวนมากพบว่าปัจจัยสำคัญของสายตาสั้นคือการใช้สายตาระยะใกล้เป็นเวลานาน และการใช้เวลานอกอาคารน้อยเกินไป ไม่ใช่เฉพาะการเล่นมือถือในที่มืด หากต้องจ้องจอ อ่านหนังสือ หรือทำงานระยะใกล้ต่อเนื่องหลายชั่วโมงโดยไม่พัก ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงให้สายตาสั้นลุกลามได้ โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่นที่ดวงตายังอยู่ในช่วงพัฒนา

นั่นหมายความว่าคนที่เล่นมือถือกลางวันต่อเนื่องหลายชั่วโมง ก็อาจมีปัญหาได้เช่นเดียวกัน หากไม่มีการพักสายตาอย่างเหมาะสม

ทำไมบางคนถึงปวดหัวหลังเล่นมือถือก่อนนอน

นอกจากความล้าของดวงตาแล้ว แสงจากหน้าจอในช่วงกลางคืนยังอาจรบกวนจังหวะการนอนของร่างกาย ทำให้หลับยากขึ้น หลับไม่สนิท หรือรู้สึกไม่สดชื่นเมื่อตื่นเช้า เมื่อพักผ่อนไม่เพียงพอ อาการปวดหัว ตาล้า และสมาธิลดลงก็อาจเกิดขึ้นตามมา จึงทำให้หลายคนเข้าใจว่าเกิดจากสายตาเสีย ทั้งที่จริงมีเรื่องของคุณภาพการนอนเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

ใช้อย่างไรให้สบายตากว่าเดิม

• เปิดไฟในห้องให้มีแสงสว่างพอเหมาะ ไม่ควรให้หน้าจอเป็นแหล่งแสงเพียงอย่างเดียว

• ลดความสว่างของหน้าจอให้ใกล้เคียงกับสภาพแวดล้อม

• พักสายตาเป็นระยะ เช่น มองไกลทุกประมาณ 20 นาที

• กะพริบตาให้บ่อยขึ้นเพื่อลดอาการตาแห้ง

• หลีกเลี่ยงการเล่นมือถือเป็นเวลานานก่อนเข้านอน

หากมีอาการตามัว ปวดตารุนแรง เห็นภาพซ้อน หรืออาการไม่ดีขึ้นแม้พักสายตาแล้ว ควรเข้ารับการตรวจจากจักษุแพทย์ เพราะอาจมีสาเหตุอื่นที่ไม่เกี่ยวกับการใช้มือถือ

สรุปแล้ว การใช้มือถือในที่มืดไม่ได้ทำให้สายตาเสียแบบถาวรตามที่หลายคนเชื่อ แต่สามารถทำให้ดวงตาเมื่อยล้า แสบตา ปวดตา และรบกวนการนอนได้ หากใช้งานเป็นเวลานาน สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่แค่การเปิดหรือปิดไฟ แต่คือการใช้งานอย่างพอดี พักสายตาเป็นระยะ และดูแลสุขภาพดวงตาในระยะยาว