ไคโรกับปัญหาคำแซวบนท้องถนน เมื่อผู้หญิงจำนวนมากต้องระแวงทุกครั้งที่ก้าวออกจากบ้าน

แค่เดินไปทำงาน ซื้อของ หรือขึ้นรถไฟ ก็อาจกลายเป็นช่วงเวลาที่ต้องคอยระวังตัวตลอดทาง

หลายคนอาจนึกถึงอียิปต์ในภาพของพีระมิด แม่น้ำไนล์ หรือเมืองโบราณอันยิ่งใหญ่ แต่สำหรับผู้หญิงจำนวนมากในกรุงไคโร ชีวิตประจำวันกลับมีอีกด้านที่คนภายนอกไม่ค่อยเห็น นั่นคือการถูกส่งเสียงแซว พูดจาลวนลาม จ้องมอง หรือถูกคุกคามด้วยคำพูดจากคนแปลกหน้าระหว่างเดินอยู่บนท้องถนน ซึ่งเกิดขึ้นบ่อยเสียจนหลายคนมองว่าเป็นเรื่องที่ต้องเตรียมใจไว้ทุกครั้งก่อนออกจากบ้าน

Catcalling ไม่ใช่คำชม แต่คือการคุกคาม

สิ่งที่เรียกว่า Catcalling ไม่ได้หมายถึงการชมว่าสวยหรือการทักทายธรรมดา แต่เป็นการส่งเสียงเรียก ตะโกนแซว แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับรูปร่าง หน้าตา หรือพูดจาในเชิงล่วงละเมิดทางเพศโดยที่อีกฝ่ายไม่ได้ต้องการ หลายครั้งยังลุกลามไปถึงการเดินตาม ขวางทาง หรือพยายามเข้าประชิดตัว ทำให้ผู้หญิงจำนวนมากรู้สึกไม่ปลอดภัยแม้อยู่ในพื้นที่สาธารณะที่มีผู้คนพลุกพล่าน

สำหรับผู้หญิงหลายคนในไคโร การเดินคนเดียวไม่ใช่เรื่องง่าย แต่เป็นเรื่องที่ต้องวางแผนและระวังทุกก้าว

ผลกระทบไม่ได้จบแค่ความรำคาญ หลายคนเลือกเปลี่ยนเส้นทางกลับบ้าน หลีกเลี่ยงการออกจากบ้านในช่วงค่ำ แต่งกายให้ไม่สะดุดตา หรือเดินทางเป็นกลุ่มเพื่อเพิ่มความปลอดภัย พฤติกรรมเหล่านี้สะท้อนว่าการคุกคามบนท้องถนนสามารถเปลี่ยนวิถีชีวิตของคนคนหนึ่งได้อย่างชัดเจน

โบกี้รถไฟใต้ดินสำหรับผู้หญิงจึงเกิดขึ้น

ปัญหาที่สะสมมายาวนานทำให้ระบบขนส่งสาธารณะของกรุงไคโรจัดโบกี้เฉพาะสำหรับผู้หญิงในรถไฟใต้ดิน เพื่อให้ผู้โดยสารหญิงมีพื้นที่ที่รู้สึกปลอดภัยมากขึ้น โดยเฉพาะในช่วงเวลาเร่งด่วนที่ผู้คนเบียดเสียดจนเกิดการลวนลามได้ง่าย มาตรการนี้ไม่ได้บังคับให้ผู้หญิงใช้เฉพาะโบกี้ดังกล่าว แต่เปิดเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการหลีกเลี่ยงการคุกคามระหว่างเดินทาง

แม้มาตรการนี้ช่วยให้ผู้หญิงจำนวนไม่น้อยรู้สึกอุ่นใจขึ้น แต่ก็มีเสียงวิจารณ์ว่าการแยกพื้นที่เป็นเพียงการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ เพราะต้นเหตุจริงคือพฤติกรรมของผู้กระทำ ไม่ใช่การที่ผู้หญิงต้องเป็นฝ่ายหลบเลี่ยงอยู่ตลอดเวลา

ปัญหาที่ต้องแก้ทั้งกฎหมายและทัศนคติ

ตลอดหลายปีที่ผ่านมา อียิปต์ได้เพิ่มบทลงโทษต่อการคุกคามทางเพศ และรณรงค์ให้ประชาชนกล้าแจ้งความมากขึ้น แต่การเปลี่ยนแปลงทางกฎหมายเพียงอย่างเดียวไม่อาจทำให้ปัญหาหมดไปได้ หากทัศนคติของสังคมยังมองว่าการแซวผู้หญิงเป็นเรื่องปกติหรือเป็นเพียงเรื่องล้อเล่น

เรื่องราวของไคโรจึงไม่ได้สะท้อนแค่ปัญหาในประเทศหนึ่งเท่านั้น แต่ยังเป็นคำถามสำคัญว่า พื้นที่สาธารณะควรเป็นสถานที่ที่ทุกคนสามารถใช้ชีวิตได้อย่างสบายใจโดยไม่ต้องหวาดระแวงหรือไม่ และสังคมจะทำอย่างไรให้ความปลอดภัยกลายเป็นสิทธิพื้นฐานของทุกคน ไม่ใช่สิ่งที่ต้องแลกมาด้วยการหลบเลี่ยงหรือการแยกพื้นที่