ใต้กรุงปารีสมีเมืองแห่งความตาย สุสานใต้ดินที่เก็บกระดูกมนุษย์กว่า 6 ล้านศพ

ถ้าเดินอยู่บนถนนในปารีส คุณอาจไม่รู้เลยว่าใต้ฝ่าเท้ามีโครงกระดูกของผู้คนนับล้านอยู่ลึกลงไป

ภาพจำของกรุงปารีสมักเต็มไปด้วยหอไอเฟล ร้านกาแฟริมถนน และสถาปัตยกรรมสุดโรแมนติก แต่ลึกลงไปใต้เมืองกลับมีโลกอีกใบที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง นั่นคือ Catacombs of Paris หรือสุสานใต้ดินขนาดมหึมา ซึ่งเป็นสถานที่เก็บกระดูกมนุษย์มากกว่า 6 ล้านศพ จนได้รับฉายาว่าเป็นหนึ่งในสถานที่ลึกลับที่สุดของฝรั่งเศส

จุดเริ่มต้นไม่ได้สร้างมาเพื่อเป็นสุสาน

เดิมทีพื้นที่ใต้ดินแห่งนี้เป็นเหมืองหินปูนโบราณที่ถูกขุดมาตั้งแต่ยุคโรมัน เพื่อนำหินไปสร้างอาคาร ถนน และสิ่งก่อสร้างสำคัญของปารีส เมื่อเวลาผ่านไป อุโมงค์ใต้ดินก็ขยายตัวเป็นเครือข่ายยาวหลายร้อยกิโลเมตร กระทั่งศตวรรษที่ 18 เมืองปารีสประสบปัญหาสุสานเต็มจนกลายเป็นวิกฤตด้านสาธารณสุข หลุมศพแออัด ส่งกลิ่นและปนเปื้อนแหล่งน้ำ ทางการจึงตัดสินใจย้ายกระดูกจากสุสานหลายแห่งลงมายังอุโมงค์ใต้ดินเหล่านี้

จากเหมืองหิน...กลายเป็นบ้านหลังสุดท้ายของผู้คนหลายล้านชีวิต

การเคลื่อนย้ายกระดูกดำเนินต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี โดยมีทั้งพระ นักบวช และเจ้าหน้าที่ร่วมประกอบพิธีอย่างเคร่งครัด หลังจากนั้นจึงนำกระดูกมาเรียงใหม่อย่างเป็นระเบียบ ไม่ได้กองรวมกันแบบสุ่มอย่างที่หลายคนเข้าใจ กะโหลกและกระดูกต้นแขนจำนวนมากถูกจัดวางเป็นกำแพง ลวดลาย และซุ้มโค้ง จนดูคล้ายงานศิลปะมากกว่าสถานที่เก็บร่างผู้เสียชีวิต

อุโมงค์ยาวกว่าที่นักท่องเที่ยวเห็นหลายเท่า

เครือข่ายอุโมงค์ใต้กรุงปารีสมีความยาวรวมหลายร้อยกิโลเมตร แต่พื้นที่ที่เปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมเป็นเพียงส่วนน้อยเท่านั้น ส่วนที่เหลือถูกปิดเพื่อความปลอดภัยและการอนุรักษ์ ถึงอย่างนั้นก็ยังมีผู้ที่ลักลอบเข้าไปสำรวจพื้นที่ต้องห้ามอยู่เสมอ กลุ่มคนเหล่านี้ถูกเรียกว่า Cataphiles ซึ่งรู้เส้นทางใต้ดินเป็นอย่างดี แม้การเข้าไปในพื้นที่ปิดจะผิดกฎหมายก็ตาม

ระหว่างเดินชม นักท่องเที่ยวจะพบข้อความภาษาฝรั่งเศสที่โด่งดังบริเวณทางเข้า ความหมายคือ "จงหยุด นี่คืออาณาจักรของความตาย" ประโยคสั้น ๆ นี้ทำให้หลายคนสัมผัสได้ทันทีว่ากำลังก้าวเข้าสู่สถานที่ซึ่งเต็มไปด้วยประวัติศาสตร์และความเคารพต่อผู้ล่วงลับ ไม่ใช่บ้านผีสิงหรือสถานที่สร้างขึ้นเพื่อความบันเทิง

มากกว่าสถานที่หลอน แต่เป็นหน้าประวัติศาสตร์ของเมือง

แม้หลายคนจะรู้จัก Catacombs จากภาพยนตร์ เกม หรือเรื่องเล่าสยองขวัญ แต่ในมุมของนักประวัติศาสตร์ สถานที่แห่งนี้สะท้อนการแก้ปัญหาเมืองใหญ่ในอดีตได้อย่างชัดเจน ทั้งเรื่องการจัดการพื้นที่ สุขอนามัย และการดูแลผู้เสียชีวิตในยุคที่ประชากรเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ทุกกำแพงที่สร้างจากกระดูกล้วนเป็นหลักฐานของผู้คนจริง ๆ ที่เคยมีชีวิตอยู่บนเมืองเดียวกัน

ทุกวันนี้ Catacombs กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของปารีส ผู้เข้าชมต้องเดินลงบันไดหลายร้อยขั้นก่อนเข้าสู่อุโมงค์เย็นชื้นใต้ดิน แล้วค่อย ๆ เดินผ่านกำแพงที่เรียงรายด้วยกะโหลกและกระดูกนับไม่ถ้วน เป็นประสบการณ์ที่ทั้งน่าทึ่ง น่าเกรงขาม และทำให้เห็นอีกด้านหนึ่งของเมืองแห่งแสงสีที่คนทั่วโลกหลงรัก