"ไหลตาย" โรคที่ชาวบ้านเคยคิกว่าเป็นเพราะ "ผีแม่หม้าย" จนกระทั่งวิทยาศตร์เริ่มเข้าใจที่มา

ในช่วงหลายสิบปีก่อน คำว่า "ไหลตาย" เป็นสิ่งที่สร้างความหวาดกลัวให้กับคนไทย โดยเฉพาะในภาคอีสาน หลายครอบครัวต้องสูญเสียลูกหลานหรือสามีที่ยังอยู่ในวัยหนุ่ม แข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว แต่กลับเสียชีวิตขณะนอนหลับอย่างกะทันหัน

อาการที่เกิดขึ้นมักคล้ายกัน คือเข้านอนตามปกติ บางรายมีเสียงร้องคราง หายใจเฮือก หรือดิ้นเพียงเล็กน้อย ก่อนจะเสียชีวิตโดยไม่ทันรู้ตัว ทำให้ในอดีตแพทย์ยังไม่สามารถอธิบายสาเหตุได้อย่างชัดเจน

เมื่อคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ยังไม่เพียงพอ ความเชื่อเรื่อง "ผีแม่ม่าย" จึงถือกำเนิดขึ้น หลายหมู่บ้านถึงกับให้ผู้ชายแต่งกายเป็นผู้หญิง แขวนเสื้อสีแดง หรือทำหุ่นไว้หน้าบ้าน เพื่อหลอกผีไม่ให้มาเอาชีวิตชายหนุ่ม

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันวงการแพทย์เข้าใจโรคนี้มากขึ้นแล้ว

โรคไหลตาย หรือ Sudden Unexplained Nocturnal Death Syndrome (SUNDS) เป็นภาวะเสียชีวิตกะทันหันระหว่างการนอนหลับ โดยพบมากในผู้ชายวัย 20–50 ปีในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทย ลาว และฟิลิปปินส์

งานวิจัยจำนวนมากพบว่า ผู้เสียชีวิตหลายรายมีความผิดปกติของระบบไฟฟ้าหัวใจ โดยเฉพาะ Brugada syndrome ซึ่งเป็นโรคที่อาจถ่ายทอดทางพันธุกรรม ทำให้หัวใจเต้นผิดจังหวะอย่างรุนแรงและหยุดเต้นกะทันหัน แม้ว่าผู้ป่วยจะดูแข็งแรงและไม่มีอาการมาก่อน

สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม ได้แก่

• เคยเป็นลมหมดสติโดยไม่ทราบสาเหตุ

• ใจสั่นผิดปกติ

• มีญาติสายตรงเสียชีวิตกะทันหันขณะนอนหลับ

• มีอาการหายใจเฮือกหรือชักระหว่างหลับ

หากมีประวัติเหล่านี้ ควรเข้ารับการตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจและปรึกษาแพทย์โรคหัวใจ เพราะบางรายสามารถวินิจฉัยและป้องกันการเสียชีวิตได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสม

ทุกวันนี้ "ไหลตาย" จึงไม่ใช่โรคลึกลับอีกต่อไป แม้ยังมีผู้เสียชีวิตอยู่บ้าง แต่ความรู้ทางการแพทย์ช่วยให้ค้นหาความเสี่ยงได้เร็วขึ้น และช่วยชีวิตผู้ที่มีความผิดปกติของหัวใจได้มากกว่าสมัยก่อน

เรื่องที่ครั้งหนึ่งเคยถูกอธิบายด้วยตำนาน วันนี้มีคำตอบจากวิทยาศาสตร์แล้ว และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมการตรวจสุขภาพหัวใจจึงสำคัญ แม้กับคนที่คิดว่าตัวเองแข็งแรงก็ตาม