เทศกาลในเนปาลที่คร่าชีวิตสัตว์นับแสนตัวภายในวันเดียว ความเชื่อโบราณที่ยังเป็นข้อถกเถียงทั่วโลก

วันเดียว...สัตว์จำนวนมหาศาลต้องจบชีวิตลง เพื่อแลกกับความเชื่อเรื่องโชคลาภและพรจากเทพเจ้า

หลายคนอาจนึกถึงเนปาลในฐานะดินแดนแห่งเทือกเขาหิมาลัย วัดโบราณ และศาสนสถานอันสงบ แต่ในอีกด้านหนึ่ง ประเทศแห่งนี้ยังมีพิธีกรรมที่สร้างความตกตะลึงให้คนทั่วโลก นั่นคือเทศกาล คธิมัย (Gadhimai Festival) ซึ่งเคยได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นหนึ่งในพิธีบูชายัญสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก

หัวใจของพิธีคือการถวายสัตว์แด่เทพีคธิมัย โดยผู้ศรัทธาเชื่อว่าการสังเวยจะช่วยขจัดเคราะห์ร้าย นำโชคลาภ ความมั่งคั่ง สุขภาพที่ดี และความสำเร็จมาสู่ครอบครัว ความเชื่อนี้สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนจนกลายเป็นธรรมเนียมสำคัญของผู้คนจำนวนมาก

สัตว์ที่ถูกนำมาสังเวยมีตั้งแต่ควาย แพะ ไก่ เป็ด หมู และนกหลายชนิด

ในช่วงที่เทศกาลจัดอย่างเต็มรูปแบบ มีรายงานว่าสัตว์ถูกฆ่าภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมงเป็นจำนวนมหาศาล บางปีมีการประเมินว่าสูงถึงหลักหลายแสนตัว โดยเฉพาะควายที่ถูกนำเข้าพื้นที่พิธีพร้อมกันเป็นจำนวนมาก ภาพเหตุการณ์ดังกล่าวทำให้สื่อทั่วโลกนำเสนอข่าวอย่างต่อเนื่อง และกลายเป็นประเด็นด้านจริยธรรมที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง

กระแสคัดค้านจากองค์กรพิทักษ์สัตว์ นักอนุรักษ์ และประชาชนทั้งในและต่างประเทศเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ตลอดหลายปีที่ผ่านมา มีการรณรงค์ให้ยุติการฆ่าสัตว์และเปลี่ยนมาใช้ผลไม้ มะพร้าว ฟักทอง หรือเครื่องบูชาอื่นแทน หลายฝ่ายมองว่าความศรัทธาสามารถดำรงอยู่ได้โดยไม่จำเป็นต้องแลกกับชีวิตสัตว์จำนวนมาก

แรงกดดันดังกล่าวส่งผลให้รูปแบบของเทศกาลค่อย ๆ เปลี่ยนแปลง ผู้จัดงานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพยายามลดจำนวนสัตว์ที่ถูกนำมาสังเวย พร้อมรณรงค์ให้ผู้แสวงบุญเลือกการถวายของบูชาแบบไม่ใช้ความรุนแรง แม้ว่าความเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าประเพณีโบราณกำลังเผชิญกับมุมมองใหม่จากสังคมยุคปัจจุบัน

เหตุใดเทศกาลนี้จึงยังดำรงอยู่?

• เป็นความเชื่อที่สืบทอดต่อกันมาหลายร้อยปี

• ผู้ศรัทธาบางส่วนเชื่อว่าการสังเวยคือการแสดงความกตัญญูต่อเทพเจ้า

• มีผู้เดินทางมาร่วมพิธีจากหลายพื้นที่ของเนปาลและอินเดีย

• ยังเกิดการถกเถียงระหว่างการอนุรักษ์วัฒนธรรมกับสวัสดิภาพสัตว์

เรื่องราวของเทศกาลคธิมัยจึงไม่ใช่เพียงประเด็นเกี่ยวกับศาสนาหรือประเพณีเท่านั้น แต่ยังสะท้อนคำถามสำคัญว่า เมื่อโลกเปลี่ยนไป ความเชื่อดั้งเดิมควรปรับตัวอย่างไรเพื่อให้ยังคงคุณค่าทางวัฒนธรรม โดยไม่สร้างความสูญเสียที่หลีกเลี่ยงได้ นี่คือเหตุผลที่เทศกาลแห่งนี้ยังถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงทุกครั้งเมื่อกล่าวถึงประเพณีที่สร้างข้อถกเถียงมากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก