ทำไมชาวมาดากัสการ์ถึงพาศพบรรพบุรุษมาเต้นรำ พิธีฟามันดิฮานาที่คนภายนอกอาจไม่เข้าใจ
เมื่อความตายไม่ใช่การจากลา แต่คือวันที่ครอบครัวกลับมาอยู่พร้อมหน้ากันอีกครั้ง
ถ้าเห็นภาพผู้คนกำลังอุ้มร่างของบรรพบุรุษที่ห่อด้วยผ้าขาวออกมาจากสุสาน หลายคนคงรู้สึกตกใจและคิดว่าเป็นเรื่องน่ากลัว แต่สำหรับชาวมาดากัสการ์จำนวนมาก นี่คือธรรมเนียมที่เต็มไปด้วยความรัก ความเคารพ และความสุข พิธีนี้มีชื่อว่า ฟามันดิฮานา (Famadihana) หรือที่หลายคนเรียกว่า พิธีพลิกกระดูก ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน
ไม่ใช่งานศพ แต่เป็นงานรวมญาติ
พิธีฟามันดิฮานาจะจัดขึ้นเป็นช่วง ๆ ไม่ได้เกิดขึ้นทุกปีในทุกครอบครัว บางบ้านอาจเว้นหลายปีจึงจะจัดครั้งหนึ่ง เมื่อถึงเวลาที่กำหนด สมาชิกจากหลายพื้นที่จะเดินทางกลับบ้านเกิดเพื่อพบหน้ากัน จากนั้นจึงเปิดสุสานประจำตระกูล นำร่างของบรรพบุรุษที่เหลือเพียงโครงกระดูกหรือร่างที่ห่อผ้าออกมาเปลี่ยนผ้าห่อใหม่อย่างประณีต ถือเป็นการแสดงความกตัญญูและการดูแลผู้ล่วงลับแม้เวลาจะผ่านไปนานแล้ว
เสียงดนตรี เสียงหัวเราะ และการเต้นรำ คือส่วนหนึ่งของพิธี
หลังจากเปลี่ยนผ้าห่อเรียบร้อย ญาติพี่น้องจะร่วมกันอุ้มร่างของบรรพบุรุษเดินเวียนรอบสุสาน บางแห่งมีวงดนตรีพื้นเมืองบรรเลงตลอดพิธี ทุกคนร้องเพลง เต้นรำ และพูดคุยราวกับกำลังฉลองการกลับมาพบกันอีกครั้ง ภาพที่คนภายนอกมองว่าแปลก กลับเป็นช่วงเวลาที่อบอุ่นที่สุดช่วงหนึ่งของครอบครัว เพราะเชื่อว่าบรรพบุรุษยังคงรับรู้ถึงความรักและความคิดถึงของลูกหลาน
ความเชื่อที่อยู่เบื้องหลัง
ชาวมาดากัสการ์หลายกลุ่มเชื่อว่าวิญญาณของผู้เสียชีวิตจะค่อย ๆ เปลี่ยนผ่านไปสู่การเป็นบรรพบุรุษผู้คุ้มครองลูกหลาน การดูแลหลุมศพ การเปลี่ยนผ้าห่อ และการจัดพิธีอย่างสมเกียรติ จึงเป็นการแสดงความเคารพต่อผู้ที่สร้างครอบครัวและชุมชนมาก่อน อีกทั้งยังเชื่อว่าการระลึกถึงบรรพบุรุษจะนำความเป็นสิริมงคลและความสามัคคีมาสู่คนรุ่นหลัง
ในระหว่างพิธี ลูกหลานมักเล่าเรื่องราวของคนที่จากไปให้เด็กรุ่นใหม่ฟัง ทำให้ชื่อและความทรงจำของบรรพบุรุษไม่หายไปตามกาลเวลา ประเพณีนี้จึงไม่ได้มีความหมายเพียงเรื่องศาสนาหรือความเชื่อ แต่ยังเป็นเครื่องมือเชื่อมโยงคนต่างวัยในครอบครัวเข้าด้วยกัน
ทุกคนในมาดากัสการ์ทำแบบนี้หรือไม่
คำตอบคือไม่ใช่ พิธีฟามันดิฮานาพบได้ในบางกลุ่มชาติพันธุ์ โดยเฉพาะชาวเมอรินาและชาวเบตซิเลโอในพื้นที่ตอนกลางของประเทศ อีกทั้งค่าใช้จ่ายในการจัดพิธีก็ค่อนข้างสูง เพราะต้องเตรียมอาหาร เลี้ยงแขก และจัดงานอย่างสมเกียรติ ทำให้บางครอบครัวเลือกจัดเมื่อมีโอกาสสำคัญหรือเมื่อสมาชิกพร้อมกันจริง ๆ
สิ่งที่ดูน่ากลัวในสายตาคนนอก อาจเป็นภาษาของความรักในอีกวัฒนธรรมหนึ่ง
พิธีฟามันดิฮานาแสดงให้เห็นว่าความสัมพันธ์ระหว่างคนเป็นกับผู้ล่วงลับสามารถตีความได้หลากหลาย วัฒนธรรมหนึ่งอาจมองความตายเป็นจุดสิ้นสุด แต่อีกวัฒนธรรมกลับมองว่าเป็นสายใยที่ยังคงดำเนินต่อไป การเต้นรำร่วมกับบรรพบุรุษจึงไม่ใช่การลบหลู่ หากเป็นการบอกว่าพวกเขายังเป็นสมาชิกของครอบครัวเสมอ แม้เวลาจะผ่านไปนานเพียงใดก็ตาม
มาแล้ว เลข อ. ฟ้าใหม่ ใจบุญ งวด 16 พ.ย 69
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ป้ายเหลืองเซเว่นติดกี่โมง? ใครเป็นคนตัดสินใจลดราคา แล้วสินค้าที่ขายไม่หมดหายไปไหน
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
วาฬเบลูก้า วาฬสีขาวแห่งทะเลอาร์กติก ผู้เปล่งเสียงหลากหลายจนได้ฉายา “นกคีรีบูนแห่งท้องทะเล”
นกแคสโซแวรีใต้ นกยักษ์แห่งป่าฝน ผู้มีฉายาว่า “นกที่อันตรายที่สุดในโลก” แต่กลับเป็นนักปลูกป่าตัวยง
เปิด 7 จังหวัดในไทย ที่ค่าครองชีพถูกที่สุด อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น
เผยที่มาของ "น้ำแข็ง" ในประเทศไทย..อดีตมีแต่ชนชั้นสูงเท่านั้นที่ได้กิน
ย้อนรอยปอมเปอี! เมืองโบราณที่ถูกภูเขาไฟฝังทั้งเมืองในวันเดียว
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
เปิด 10 คณะที่มีการแข่งขันสอบเข้าสูง คะแนนสูงจนหลายคนต้องพลาด
10 อำเภอในประเทศไทย ที่ราคาที่ดินยังไม่แพง บางพื้นที่เหมาะซื้อบ้านหลังแรก
33 Thomas Street ตึกไร้หน้าต่างแห่งแมนฮัตตัน กับความลับของศูนย์โทรคมนาคมยุคสงครามเย็น
ไขปริศนา 'น้ำหนักนิ่ง (Plateau)': ทำไมลดมาได้สักพักแล้วตัวเลขบนตาชั่งหยุดนิ่งสนิท และวิธีกระตุ้นระบบเผาผลาญให้กลับมาทำงาน