รู้จักพิธีมาเนเนของชนเผ่าโทราจา เมื่อครอบครัวขุดศพบรรพบุรุษขึ้นมาเปลี่ยนเสื้อผ้าใหม่ทุกปี
ภาพที่หลายคนเห็นแล้วตกใจ กลับเป็นช่วงเวลาที่อบอุ่นที่สุดของคนอีกกลุ่มหนึ่ง
บนเกาะสุลาเวซี ประเทศอินโดนีเซีย มีชนเผ่าที่ชื่อว่า โทราจา (Toraja) ซึ่งยังคงรักษาขนบธรรมเนียมโบราณเอาไว้อย่างเหนียวแน่น หนึ่งในพิธีที่ทำให้ผู้คนทั่วโลกพูดถึงคือ "มาเนเน" (Ma'nene) พิธีที่สมาชิกในครอบครัวจะนำร่างของบรรพบุรุษที่เสียชีวิตแล้วขึ้นมาจากหลุมศพ ทำความสะอาด เปลี่ยนเสื้อผ้าชุดใหม่ และใช้เวลาร่วมกันราวกับกำลังมาเยี่ยมญาติที่ยังมีชีวิตอยู่
ไม่ใช่การลบหลู่ แต่คือการแสดงความรัก
สำหรับหลายวัฒนธรรม การเปิดโลงศพถือเป็นเรื่องต้องห้าม แต่ชาวโทราจามองต่างออกไป พวกเขาเชื่อว่าความสัมพันธ์ระหว่างคนเป็นกับผู้ล่วงลับไม่ได้สิ้นสุดลงในวันที่เสียชีวิต การกลับมาพบกันในพิธีมาเนเนจึงเป็นการแสดงความกตัญญู ความเคารพ และการบอกให้บรรพบุรุษรับรู้ว่าลูกหลานยังไม่ลืมเลือน
เสื้อผ้าชุดใหม่ คือสัญลักษณ์ของการดูแล ไม่ใช่เพียงเครื่องแต่งกาย
เมื่อเปิดโลงแล้ว ครอบครัวจะค่อย ๆ เช็ดทำความสะอาดร่าง เปลี่ยนเสื้อผ้าใหม่ หวีผม หรือจัดหมวกและเครื่องประดับให้เรียบร้อย บางคนยังนำแว่นตา นาฬิกา หรือของใช้ที่ผู้เสียชีวิตเคยชอบมาสวมใส่เพิ่มเติม จากนั้นจึงถ่ายภาพร่วมกันก่อนจะนำร่างกลับไปยังสุสานอีกครั้ง
ทำไมร่างจึงยังคงสภาพได้?
พื้นที่สูงของโทราจามีสภาพอากาศที่เอื้อต่อการเก็บรักษาร่างในบางกรณี อีกทั้งในอดีตยังมีการใช้วิธีดองหรือรักษาสภาพศพตามภูมิปัญญาท้องถิ่น ทำให้ร่างของผู้เสียชีวิตจำนวนไม่น้อยยังคงมีรูปร่างให้เห็น แม้เวลาจะผ่านมาหลายสิบปีหรือบางรายนานกว่าร้อยปีก็ตาม
พิธีนี้ไม่ได้จัดพร้อมกันทั้งภูมิภาค แต่แต่ละหมู่บ้านจะกำหนดช่วงเวลาตามประเพณีของตนเอง โดยมักจัดหลังฤดูเก็บเกี่ยว ครอบครัวที่แยกย้ายไปทำงานในเมืองก็จะเดินทางกลับบ้านเพื่อร่วมพิธี ทำให้บรรยากาศคล้ายการรวมญาติครั้งใหญ่ที่เชื่อมโยงคนหลายรุ่นเข้าด้วยกัน
ความเชื่อเรื่องความตายของชาวโทราจาแตกต่างจากหลายสังคม
ในวัฒนธรรมโทราจา ความตายไม่ได้หมายถึงการจากไปอย่างฉับพลัน ผู้เสียชีวิตบางรายจะยังถูกมองว่าเป็นผู้ป่วยหรือผู้ที่กำลังเดินทางไปสู่อีกโลกหนึ่ง ครอบครัวจึงยังดูแลและให้เกียรติอย่างต่อเนื่อง จนกว่าจะมีพิธีศพใหญ่ที่สมบูรณ์ หลังจากนั้นความผูกพันก็ยังดำเนินต่อผ่านพิธีมาเนเนในปีถัด ๆ ไป
สิ่งที่ดูน่ากลัวในสายตาคนนอก อาจเป็นภาพของความรัก ความทรงจำ และสายใยครอบครัวในสายตาของเจ้าของวัฒนธรรม
ทุกวันนี้พิธีมาเนเนกลายเป็นสิ่งที่นักมานุษยวิทยาและนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกให้ความสนใจ เพราะสะท้อนให้เห็นว่ามนุษย์แต่ละสังคมมีวิธีทำความเข้าใจกับความตายไม่เหมือนกัน แม้ภาพการขุดศพขึ้นมาเปลี่ยนเสื้อผ้าจะสร้างความประหลาดใจ แต่เมื่อเข้าใจความหมายที่ซ่อนอยู่ ก็จะพบว่านี่คือประเพณีที่เกิดจากความเคารพ ความผูกพัน และความเชื่อที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน
มาแล้ว เลข อ. ฟ้าใหม่ ใจบุญ งวด 16 พ.ย 69
เผยที่มาของ "น้ำแข็ง" ในประเทศไทย..อดีตมีแต่ชนชั้นสูงเท่านั้นที่ได้กิน
เปิด 5 ประเทศในโลกที่ใช้ “ระบบกษัตริย์” สืบทอดยาวนานที่สุดในประวัติศาสตร์ บางราชวงศ์มีรากเก่าแก่กว่าพันปี!
ป้ายเหลืองเซเว่นติดกี่โมง? ใครเป็นคนตัดสินใจลดราคา แล้วสินค้าที่ขายไม่หมดหายไปไหน
ส่องเลขปิงปองและเลขธูป แม่ผึ้ง พุ่มพวง ดวงจันทร์ วัดทับกระดาน วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569
OK ล็อตเตอรี่ รวม 10 เลขขายดี เปิดแนวทาง 4 สำนักดัง จับจุดเลขเด่นงวด 16 พ.ย. 69
นกแคสโซแวรีใต้ นกยักษ์แห่งป่าฝน ผู้มีฉายาว่า “นกที่อันตรายที่สุดในโลก” แต่กลับเป็นนักปลูกป่าตัวยง
วาฬเบลูก้า วาฬสีขาวแห่งทะเลอาร์กติก ผู้เปล่งเสียงหลากหลายจนได้ฉายา “นกคีรีบูนแห่งท้องทะเล”
ประวัตินามสกุลคนไทย เมื่อก่อนตั้งได้ แต่เดี๋ยวนี้ห้ามตั้ง
เปิด 7 จังหวัดในไทย ที่ค่าครองชีพถูกที่สุด อยู่ได้สบายด้วยเงินเดือนไม่ถึงหมื่น
เปิดประวัติ 5 ตระกูลขุนนางผู้ทรงอิทธิพลของไทย จากราชสำนักโบราณสู่ชื่อสกุลที่ยังปรากฏถึงปัจจุบัน
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
เปิด 10 คณะที่มีการแข่งขันสอบเข้าสูง คะแนนสูงจนหลายคนต้องพลาด
10 อำเภอในประเทศไทย ที่ราคาที่ดินยังไม่แพง บางพื้นที่เหมาะซื้อบ้านหลังแรก
33 Thomas Street ตึกไร้หน้าต่างแห่งแมนฮัตตัน กับความลับของศูนย์โทรคมนาคมยุคสงครามเย็น
ไขปริศนา 'น้ำหนักนิ่ง (Plateau)': ทำไมลดมาได้สักพักแล้วตัวเลขบนตาชั่งหยุดนิ่งสนิท และวิธีกระตุ้นระบบเผาผลาญให้กลับมาทำงาน