ปอมปอมบนหมวกไหมพรมไม่ได้มีไว้แค่น่ารัก แต่เคยถูกเล่าว่าช่วยกันหัวกระแทกบนเรือรบ

ลูกกลมฟูบนหมวกไหมพรมที่หลายคนมองว่าเป็นของตกแต่ง อาจมีที่มาจากเรื่องราวของชีวิตกลางทะเลที่ดุเดือดกว่าที่คิด

เวลาหยิบหมวกไหมพรมขึ้นมาใส่ในหน้าหนาว สิ่งที่สะดุดตาที่สุดก็คือลูกปอมปอมกลมๆ บนยอดหมวก หลายคนคิดว่ามันถูกทำขึ้นเพื่อเพิ่มความน่ารักหรือให้หมวกดูมีลูกเล่นเท่านั้น แต่มีเรื่องเล่าทางประวัติศาสตร์ที่ได้รับความนิยมมากเรื่องหนึ่ง ซึ่งโยงปอมปอมเข้ากับเครื่องแบบของทหารเรือฝรั่งเศสในอดีต

เรื่องเล่าที่โด่งดังที่สุด

ในยุคที่เรือรบยังมีพื้นที่ภายในแคบ เพดานต่ำ และต้องเผชิญคลื่นแรงอยู่ตลอด ลูกเรือต้องเดินไปมาภายในเรือที่โคลงเคลงตลอดเวลา จึงมีการอธิบายว่า ปอมปอมบนหมวกถูกใช้เป็นตัวช่วยลดแรงกระแทกเวลาศีรษะไปชนคานหรือเพดานเรือ แม้จะไม่ได้หนาพอจะป้องกันอันตรายร้ายแรง แต่ก็ช่วยให้การกระแทกเบาลงได้บ้าง และกลายเป็นเอกลักษณ์ของหมวกทหารเรือฝรั่งเศสในเวลาต่อมา

ภาพจำของหมวกทหารเรือกับปอมปอมสีแดง จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ผู้คนจดจำมาจนถึงทุกวันนี้

อย่างไรก็ตาม นักประวัติศาสตร์จำนวนไม่น้อยมองว่าเรื่องนี้อาจเป็นเพียงหนึ่งในหลายคำอธิบาย ไม่ใช่ข้อสรุปเพียงอย่างเดียว เพราะยังมีหลักฐานอีกด้านที่ระบุว่า ปอมปอมเกิดจากวิธีการถักหมวกแบบดั้งเดิม เมื่อถักหมวกเสร็จจะเหลือปลายเส้นไหมอยู่ตรงยอด จึงรวบปลายเส้นให้เป็นพู่กลมๆ เพื่อเก็บงานให้เรียบร้อย ก่อนจะพัฒนากลายเป็นองค์ประกอบของเครื่องแบบในเวลาต่อมา

ทั้งใช้งานและสร้างเอกลักษณ์ไปพร้อมกัน

เมื่อเวลาผ่านไป ปอมปอมไม่ได้มีความหมายแค่เรื่องการใช้งานอีกต่อไป แต่กลายเป็นสัญลักษณ์ของหมวกทหารเรือฝรั่งเศส หลายช่วงเวลายังมีความเชื่อว่าปอมปอมสีแดงเป็นสัญลักษณ์แห่งโชคดี และมีเรื่องเล่าพื้นบ้านเกี่ยวกับการแตะปอมปอมของทหารเรือแล้วจะได้รับโชคอีกด้วย

จากนั้นแฟชั่นหมวกไหมพรมในยุโรปก็นำรายละเอียดแบบเดียวกันมาใช้ เพราะช่วยให้หมวกดูมีมิติ ดูอบอุ่น และซ่อนรอยปิดยอดหมวกได้อย่างสวยงาม จนกลายเป็นดีไซน์ที่พบเห็นได้ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นหมวกเด็ก หมวกสกี หรือหมวกหน้าหนาวทั่วไป

ทุกวันนี้จึงอาจพูดได้ว่า ปอมปอมบนหมวกไหมพรมมีทั้งเรื่องจริงและเรื่องเล่าผสมกันอยู่ บางข้อมูลชี้ว่ามีประโยชน์ในการช่วยลดการกระแทกบนเรือ ขณะที่อีกหลายแหล่งอธิบายว่าจุดเริ่มต้นแท้จริงคือเทคนิคการถักหมวก แต่ไม่ว่าจะกำเนิดจากเหตุผลใด ลูกกลมฟูเล็กๆ บนยอดหมวกก็ได้กลายเป็นหนึ่งในรายละเอียดของแฟชั่นที่เดินทางข้ามเวลามาหลายร้อยปี และยังคงได้รับความนิยมจนถึงปัจจุบัน