เจ้าของช่องเสียชีวิต แต่คลิปยังทำเงิน ใครมีสิทธิรับรายได้ต่อ?

หากยูทูบเบอร์เสียชีวิต รายได้จากคลิปไม่ได้หายไปทันที และอาจตกถึงทายาทได้ แต่ต้องแยกให้ออกระหว่าง สิทธิในเงินรายได้ กับ สิทธิในการเข้าถึงบัญชี Google หรือควบคุมช่อง YouTube เพราะสองเรื่องนี้ไม่ได้โอนให้ญาติโดยอัตโนมัติ

ตามหลักกฎหมายไทย เมื่อบุคคลเสียชีวิต ทรัพย์สิน ตลอดจนสิทธิ หน้าที่ และความรับผิดที่ไม่ใช่เรื่องเฉพาะตัวของผู้ตาย ย่อมเป็นส่วนหนึ่งของกองมรดกและตกทอดแก่ทายาทตามกฎหมายหรือผู้รับพินัยกรรม ดังนั้น เงินรายได้ที่ผู้สร้างมีสิทธิได้รับอยู่แล้วจึงอาจนำมาจัดการในฐานะทรัพย์มรดกได้

รายได้ที่สะสมอยู่ยังถูกจ่ายต่อหรือไม่

Google ระบุว่า ระบบ AdSense ไม่สามารถทราบเองได้ว่าเจ้าของบัญชีเสียชีวิต จึงอาจยังจ่ายเงินตามข้อมูลการชำระเงินที่ตั้งไว้เดิม หากทายาทโดยชอบต้องการให้เงินรายได้ที่สะสมอยู่เปลี่ยนไปจ่ายแก่ผู้มีสิทธิ สามารถยื่นคำร้องพร้อมเอกสารทางกฎหมายให้ Google ตรวจสอบได้

อย่างไรก็ตาม คำว่า “ญาติ” ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะมีสิทธิรับเงินทันที ผู้ยื่นคำร้องต้องเป็นทายาท ผู้รับพินัยกรรม ผู้จัดการมรดก หรือผู้แทนที่มีอำนาจตามกฎหมาย และต้องพิสูจน์สิทธิของตนตามเอกสารที่ Google ร้องขอ

ทายาทจะได้รับรหัสผ่านและเข้าควบคุมช่องได้หรือไม่

การมีสิทธิในรายได้ไม่ได้หมายความว่าจะได้รับรหัสผ่านหรือสิทธิล็อกอินเข้าบัญชีโดยอัตโนมัติ Google ระบุว่าจะไม่เปิดเผยรหัสผ่านหรือข้อมูลเข้าสู่ระบบของผู้เสียชีวิต แต่อาจพิจารณาคำขอจากครอบครัวหรือผู้แทนเป็นรายกรณี โดยผู้ยื่นคำร้องสามารถเลือกขอรับเงิน ขอข้อมูลบางส่วน หรือขอปิดบัญชีได้

ก่อนขอปิดบัญชีควรตรวจสอบให้รอบคอบ เพราะหากปิดบัญชี Google แล้ว จะไม่สามารถยื่นขอรับข้อมูลภายในบัญชีในภายหลังได้

ขั้นตอนที่ครอบครัวควรดำเนินการ

เริ่มจากตรวจสอบว่ารายได้ของช่องเชื่อมกับบัญชี AdSense for YouTube ใด จากนั้นรวบรวมใบมรณบัตร เอกสารยืนยันตัวผู้ยื่นคำร้อง หลักฐานความสัมพันธ์ และเอกสารแสดงอำนาจจัดการมรดกตามที่ระบบร้องขอ

ผู้มีสิทธิสามารถเข้าแบบฟอร์มสำหรับบัญชีผู้เสียชีวิตของ Google แล้วเลือกหัวข้อ “ขอรับเงินจากบัญชีของผู้เสียชีวิต” การอนุมัติไม่ได้เกิดขึ้นทันที แต่ Google จะตรวจสอบเอกสาร ความสัมพันธ์ และสิทธิทางกฎหมายก่อนดำเนินการ

สำหรับเจ้าของช่องที่ต้องการวางแผนล่วงหน้า Google มีเครื่องมือ Inactive Account Manager เพื่อกำหนดว่าบุคคลใดจะได้รับข้อมูลบางส่วนเมื่อบัญชีไม่มีการใช้งานเป็นเวลาที่กำหนด

หากช่องเชื่อมกับ Brand Account เจ้าของยังสามารถเพิ่มบุคคลอื่นเป็นเจ้าของหรือผู้จัดการได้โดยไม่ต้องแบ่งปันรหัสผ่าน โดย YouTube แนะนำให้ Brand Account มีเจ้าของคนอื่นอย่างน้อยหนึ่งคน เพื่อช่วยลดปัญหาเมื่อเจ้าของหลักไม่สามารถจัดการช่องได้

สรุปคือ รายได้ยูทูบที่ค้างอยู่หรือสะสมต่อเนื่องอาจตกถึงทายาทโดยชอบได้ แต่ช่อง บัญชี และรหัสผ่านไม่ได้ตกถึงญาติแบบอัตโนมัติ ผู้มีสิทธิต้องดำเนินการผ่านกระบวนการของ Google ควบคู่กับขั้นตอนการจัดการมรดกตามกฎหมาย