เคยเข้ากันไหม 5 ร้านสะดวกซื้อในตำนาน

สวัสดีชาวโพสต์จังกันทุกคน ถ้าถามเด็กยุคนี้ว่าร้านสะดวกซื้อมีอะไรบ้าง หลายคนคงตอบแทบจะทันทีว่า 7-Eleven, Lotus's go fresh, CJ More หรือ Mini Big C

แต่ถ้าย้อนเวลากลับไปช่วงยุค 90s ถึงต้นยุค 2000 ภาพมันแตกต่างจากวันนี้มาก เพราะตอนนั้นตลาดร้านสะดวกซื้อในไทยยังไม่มีเจ้าตลาดที่ครองทุกหัวมุมถนนเหมือนปัจจุบัน

สมัยนั้นมีร้านสะดวกซื้อหลายแบรนด์แข่งกันเปิดสาขาอย่างดุเดือด บางแบรนด์เคยมีหลายร้อยสาขาทั่วประเทศ

บางแบรนด์เป็นขวัญใจวัยรุ่น บางแบรนด์อยู่คู่ปั๊มน้ำมันจนหลายคนจำได้ขึ้นใจ แต่เมื่อเวลาผ่านไป การแข่งขันที่รุนแรง

พฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนไป และการขยายสาขาแบบก้าวกระโดดของคู่แข่ง ทำให้หลายชื่อค่อยๆ หายไป จนคนรุ่นใหม่แทบไม่เคยได้ยิน

หนึ่งในชื่อที่หลายคนนึกถึงก่อนเลยคือ AmPm ร้านสะดวกซื้อจากสหรัฐอเมริกาที่เข้ามาเปิดในประเทศไทยช่วงปลายยุค 90

จุดเด่นของร้านคือเปิดตลอด 24 ชั่วโมง มีอาหาร เครื่องดื่ม และสินค้านำเข้าหลายอย่างที่ดูทันสมัยในยุคนั้น หลายสาขาตั้งอยู่ตามปั๊มน้ำมันหรือย่านธุรกิจ

แต่สุดท้ายการแข่งขันที่รุนแรงทำให้ธุรกิจไม่สามารถเติบโตได้ตามเป้าหมาย และทยอยปิดกิจการในเวลาต่อมา

อีกแบรนด์ที่หลายคนอาจจำโลโก้ได้คือ FamilyMart ร้านสะดวกซื้อสัญชาติญี่ปุ่นที่เปิดในไทยมานานหลายสิบปี

ช่วงหนึ่งเคยมีสาขากระจายอยู่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะในกรุงเทพฯ และเมืองท่องเที่ยว หลายคนติดใจเมนูไก่ทอด ข้าวกล่อง และของกินสไตล์ญี่ปุ่น

แต่เมื่อโครงสร้างธุรกิจเปลี่ยนไป สาขา FamilyMart ในประเทศไทยก็ค่อยๆ ทยอยปิด และหลายแห่งถูกเปลี่ยนเป็นร้านแบรนด์ใหม่ ทำให้ชื่อ FamilyMart กลายเป็นเพียงความทรงจำของใครหลายคน

ถ้าพูดถึงร้านที่เด็กยุค 90 จำได้ดี อีกชื่อที่ขาดไม่ได้คือ 108 Shop ร้านสะดวกซื้อในเครือซีพีที่เคยเปิดแข่งกับ 7-Eleven อยู่ช่วงหนึ่ง

หลายคนอาจเคยเดินเข้าไปซื้อขนม น้ำอัดลม หรือของใช้ประจำวัน เพราะสาขามีอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะต่างจังหวัด

แต่สุดท้ายบริษัทตัดสินใจทยอยเปลี่ยนสาขาทั้งหมดให้กลายเป็น 7-Eleven เพื่อรวมแบรนด์ให้แข็งแกร่งกว่าเดิม ทำให้ชื่อ 108 Shop หายไปจากตลาด

ส่วนใครที่โตมากับการเดินทางต่างจังหวัด น่าจะคุ้นกับ Fresh Mart ร้านสะดวกซื้อในสถานีบริการน้ำมัน ปตท. ร้านนี้เคยเป็นจุดแวะพักยอดนิยมของนักเดินทาง มีทั้งอาหาร เครื่องดื่ม ของฝาก และของใช้จำเป็น

ก่อนที่ภายหลังจะรีแบรนด์และพัฒนาเป็น Jiffy และต่อมาหลายพื้นที่ก็ถูกปรับเปลี่ยนรูปแบบร้านค้าไปตามยุคสมัย

อีกแบรนด์ที่หลายคนอาจลืมไปแล้วคือ Lawson 108 แม้ชื่อ Lawson จะยังอยู่ในประเทศไทย แต่ร้าน Lawson 108 ในรูปแบบเดิมได้ถูกปรับแบรนด์เป็น Lawson เพื่อให้สอดคล้องกับแบรนด์ระดับโลกของญี่ปุ่น

ปัจจุบันโลโก้ Lawson 108 แทบไม่เหลือให้เห็นแล้ว ทำให้หลายคนที่เคยเข้าร้านนี้ในช่วงแรกๆ รู้สึกเหมือนยุคหนึ่งได้ผ่านไปแล้วจริงๆ

ย้อนกลับไปเมื่อกว่า 20-30 ปีก่อน ตลาดร้านสะดวกซื้อของไทยเต็มไปด้วยการแข่งขันที่เข้มข้น มีผู้เล่นหลายรายผลัดกันเปิดสาขา

แข่งโปรโมชัน และพยายามหาจุดเด่นของตัวเอง แต่สุดท้ายธุรกิจค้าปลีกเป็นสนามที่โหดกว่าที่หลายคนคิด เพราะนอกจากทำเลแล้ว ยังต้องอาศัยเงินลงทุน ระบบโลจิสติกส์ การบริหารสินค้า และการขยายสาขาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อมีผู้เล่นที่แข็งแกร่งกว่า หลายแบรนด์จึงเลือกถอนตัว รีแบรนด์ หรือควบรวมกิจการ จนเหลือเพียงไม่กี่รายที่ยังแข่งขันอยู่ในปัจจุบัน

สำหรับคนที่เติบโตในยุค 90s ชื่อร้านเหล่านี้อาจเป็นเพียงร้านสะดวกซื้อธรรมดา แต่สำหรับหลายคน มันคือความทรงจำของการเดินไปซื้อขนมหลังเลิกเรียน การใช้โทรศัพท์สาธารณะหน้าร้าน การซื้อการ์ดเติมเงิน หรือการแวะพักระหว่างเดินทางไกล

แม้ป้ายร้านจะหายไปจากท้องถนนแล้ว แต่ชื่อของร้านสะดวกซื้อในตำนานเหล่านี้ก็ยังคงอยู่ในความทรงจำของคนยุคหนึ่งเสมอ

แหล่งข้อมูล

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• CP ALL
• Central Food Retail
• Lawson Thailand
• ข่าวย้อนหลังจากประชาชาติธุรกิจ และฐานเศรษฐกิจเกี่ยวกับธุรกิจค้าปลีกและร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย