ย้อนความทรงจำ 5 ร้านสะดวกซื้อดัง ที่หลายคนเคยแวะ

ย้อนความทรงจำ 5 ร้านสะดวกซื้อดัง ที่หลายคนเคยแวะ

สวัสดีชาวโพสต์จังทุกคน ถ้าถามเด็กยุคนี้ว่าร้านสะดวกซื้อมีอะไรบ้าง หลายคนคงตอบแทบจะทันทีว่า 7-Eleven, Lotus’s go fresh, CJ MORE หรือ Mini Big C

แต่ถ้าย้อนกลับไปช่วงยุค 90 ถึงต้นยุค 2000 ภาพของตลาดร้านสะดวกซื้อในไทยแตกต่างจากวันนี้ไม่น้อย เพราะเวลานั้นยังมีร้านหลายแบรนด์แข่งขันกันเปิดสาขา ทั้งตามย่านชุมชน อาคารสำนักงาน และสถานีบริการน้ำมัน

บางแบรนด์เคยเป็นขวัญใจวัยรุ่น บางร้านเป็นจุดแวะประจำของคนเดินทาง แต่เมื่อการแข่งขันรุนแรงขึ้น พฤติกรรมผู้บริโภคเปลี่ยนไป และผู้ประกอบการรายใหญ่เร่งขยายเครือข่าย หลายชื่อจึงค่อย ๆ หายไป เปลี่ยนเจ้าของ หรือปรับแบรนด์ใหม่

ต่อไปนี้คือ 5 ชื่อร้านสะดวกซื้อที่คนยุคหนึ่งอาจเคยเดินเข้าไปซื้อขนม น้ำอัดลม บัตรเติมเงิน หรือของใช้เล็ก ๆ น้อย ๆ

1. ampm

หนึ่งในชื่อที่คนยุค 90 หลายคนนึกถึงคือ ampm ร้านสะดวกซื้อที่มีต้นกำเนิดจากสหรัฐอเมริกา และเคยเข้ามาทำตลาดในประเทศไทย

จุดขายสำคัญของร้านสะดวกซื้อรูปแบบนี้คือการเปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง มีทั้งอาหาร เครื่องดื่ม ขนม และของใช้ประจำวันที่สามารถแวะซื้อได้อย่างรวดเร็ว หลายสาขาตั้งอยู่ตามย่านธุรกิจและสถานีบริการน้ำมัน

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางการแข่งขันของตลาดค้าปลีกไทย ชื่อ ampm ก็ค่อย ๆ หายไปจากสายตาผู้บริโภค จนเหลือเป็นหนึ่งในภาพจำของร้านสะดวกซื้อยุคก่อน

2. FamilyMart

อีกแบรนด์ที่หลายคนจำได้ดีคือ FamilyMart ร้านสะดวกซื้อสัญชาติญี่ปุ่นที่เปิดให้บริการในประเทศไทยมานานกว่า 30 ปี

ช่วงหนึ่ง FamilyMart มีสาขากระจายอยู่ในกรุงเทพฯ เมืองใหญ่ และพื้นที่ท่องเที่ยว หลายคนคุ้นเคยกับอาหารพร้อมรับประทาน ข้าวกล่อง ของทอด และสินค้าสไตล์ญี่ปุ่นภายในร้าน

ต่อมา เซ็นทรัล รีเทล ผู้ดำเนินธุรกิจ FamilyMart ในไทยได้ทยอยปรับสาขาเป็น Tops Daily หลังสิทธิการใช้แบรนด์ FamilyMart สิ้นสุดลงในปี 2566 ทำให้ป้ายสีเขียวและน้ำเงินที่เคยเห็นตามท้องถนนกลายเป็นความทรงจำไปอย่างเป็นทางการ

3. 108 Shop

ถ้าพูดถึงร้านที่เด็กยุค 90 และต้นยุค 2000 น่าจะคุ้นชื่อ อีกแบรนด์หนึ่งคือ 108 Shop ร้านค้าขนาดเล็กที่อยู่ในเครือสหพัฒน์ ไม่ใช่ร้านในเครือซีพีตามที่บางคนอาจเข้าใจ

ร้าน 108 Shop เคยกระจายตัวอยู่ตามชุมชน อาคารสำนักงาน และพื้นที่ต่างจังหวัด มีสินค้าพื้นฐานอย่างขนม เครื่องดื่ม อาหาร และของใช้ประจำวัน

ในปี 2556 สหพัฒน์ร่วมมือกับบริษัท Lawson จากญี่ปุ่น นำร้าน 108 Shop บางส่วนมาปรับรูปแบบและเปิดเป็น LAWSON 108 โดยเริ่มต้นจาก 3 สาขาในกรุงเทพฯ ก่อนขยายกิจการเพิ่มเติม

ดังนั้น 108 Shop จึงไม่ได้ถูกเปลี่ยนเป็น 7-Eleven ทั้งหมด แต่ชื่อและรูปแบบร้านบางส่วนได้พัฒนาต่อมาเป็น LAWSON 108

4. Fresh Mart

สำหรับคนที่เดินทางต่างจังหวัดในอดีต ชื่อ Fresh Mart อาจทำให้นึกถึงร้านค้าหรือมินิมาร์ตภายในสถานีบริการน้ำมัน มีทั้งอาหาร เครื่องดื่ม ของฝาก และของใช้ที่จำเป็นสำหรับการเดินทาง

ร้านประเภทนี้เคยมีบทบาทสำคัญก่อนที่สถานีบริการน้ำมันจะพัฒนาเป็นพื้นที่ค้าปลีกเต็มรูปแบบ มีร้านอาหาร ร้านกาแฟ และร้านสะดวกซื้อหลากหลายแบรนด์รวมอยู่ในบริเวณเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลที่ระบุว่า Fresh Mart ทุกสาขาถูกรีแบรนด์ต่อเนื่องมาเป็น Jiffy ยังไม่มีหลักฐานจากแหล่งข้อมูลที่ตรวจสอบได้เพียงพอ จึงควรมองว่าเป็นชื่อร้านค้าปลีกในความทรงจำของนักเดินทาง มากกว่าจะสรุปว่าเป็นต้นกำเนิดโดยตรงของร้าน Jiffy ในปัจจุบัน

5. LAWSON 108

อีกชื่อหนึ่งที่หลายคนอาจคิดว่าหายไปแล้วคือ LAWSON 108 แต่แท้จริงแบรนด์นี้ไม่ได้ปิดกิจการหรือถูกเปลี่ยนเป็น Lawson ทั้งหมด

LAWSON 108 เกิดจากความร่วมมือระหว่างเครือสหพัฒน์กับ Lawson ประเทศญี่ปุ่น โดยนำพื้นฐานของร้าน 108 Shop มาผสมกับระบบการบริหารสินค้าและอาหารพร้อมรับประทานแบบญี่ปุ่น เปิดสาขาแรกในกรุงเทพฯ เมื่อปี 2556

หลังจากนั้นร้านได้ขยายไปตามอาคารสำนักงาน สถานีรถไฟฟ้า และพื้นที่ชุมชนหลายแห่ง แม้จำนวนหรือที่ตั้งสาขาจะเปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลา แต่ชื่อ LAWSON 108 ยังถูกใช้ในประเทศไทย

ดังนั้น ร้านนี้อาจไม่ใช่ “ร้านสะดวกซื้อที่สูญหาย” เหมือนบางชื่อในรายการ แต่ถือเป็นตัวอย่างของแบรนด์เก่าที่ปรับตัวและเปลี่ยนรูปแบบเพื่อแข่งขันในตลาดยุคใหม่

ทำไมร้านสะดวกซื้อหลายแบรนด์จึงหายไป

เมื่อกว่า 20–30 ปีก่อน ตลาดร้านสะดวกซื้อไทยมีผู้เล่นหลายรายผลัดกันเปิดสาขา จัดโปรโมชัน และพยายามสร้างจุดเด่นของตัวเอง แต่ธุรกิจนี้เป็นสนามที่หนักกว่าที่หลายคนคิด

นอกจากทำเลแล้ว ผู้ประกอบการยังต้องมีเงินลงทุนจำนวนมาก ระบบกระจายสินค้า คลังสินค้า เทคโนโลยี การพัฒนาสินค้า และเครือข่ายสาขาที่ครอบคลุม หากจำนวนสาขาน้อยเกินไป ต้นทุนต่อร้านก็อาจสูงจนแข่งขันกับผู้เล่นรายใหญ่ได้ยาก

เมื่อมีคู่แข่งที่แข็งแกร่งกว่า หลายแบรนด์จึงต้องถอนตัว ขายกิจการ เปลี่ยนชื่อ หรือควบรวมกับธุรกิจอื่น จนตลาดเหลือผู้เล่นหลักเพียงไม่กี่ราย

สำหรับคนที่เติบโตในยุค 90 ร้านเหล่านี้อาจเป็นมากกว่าสถานที่ซื้อของ เพราะยังเชื่อมโยงกับความทรงจำเล็ก ๆ ตั้งแต่การเดินไปซื้อขนมหลังเลิกเรียน ใช้โทรศัพท์สาธารณะหน้าร้าน ซื้อการ์ดเติมเงิน ไปจนถึงการแวะพักระหว่างเดินทางไกล

แม้บางป้ายจะหายไปจากท้องถนนแล้ว แต่ชื่อของร้านสะดวกซื้อเหล่านี้ยังคงอยู่ในความทรงจำของคนยุคหนึ่งเสมอ

แหล่งข้อมูล

• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
• CP ALL
• Central Food Retail
• Lawson Thailand
• ข่าวย้อนหลังจากประชาชาติธุรกิจ และฐานเศรษฐกิจเกี่ยวกับธุรกิจค้าปลีกและร้านสะดวกซื้อในประเทศไทย