ย้อนประวัติตู้เอทีเอ็มเครื่องแรกของไทย เริ่มให้บริการปี 2526

เครื่องกดเงินเครื่องแรกของไทย

ตู้เอทีเอ็มหรือเครื่องถอนเงินอัตโนมัติ กลายเป็นอุปกรณ์ที่คนไทยคุ้นเคยมานานหลายสิบปี แต่จุดเริ่มต้นของบริการนี้ในประเทศไทยเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2526 โดยมี ธนาคารไทยพาณิชย์ เป็นธนาคารแห่งแรกที่นำตู้เอทีเอ็มมาเปิดให้บริการ

ข้อมูลที่เผยแพร่ตรงกันหลายแหล่งระบุว่า ธนาคารไทยพาณิชย์เริ่มเปิดบริการตู้เอทีเอ็มเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2526 ภายใต้ชื่อภาษาไทยว่า “บริการเงินด่วน” นับเป็นก้าวสำคัญของการนำเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์เข้ามาช่วยให้ลูกค้าทำธุรกรรมโดยไม่ต้องติดต่อพนักงานที่เคาน์เตอร์ธนาคารโดยตรง

ตู้เอทีเอ็มในยุคแรกสามารถให้บริการพื้นฐาน เช่น ถอนเงิน โอนเงิน และสอบถามยอดคงเหลือ ทำให้ประชาชนเข้าถึงเงินในบัญชีได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะนอกเวลาทำการหรือในวันที่ธนาคารปิดให้บริการ

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับ สถานที่ติดตั้งตู้แรก ยังปรากฏไม่ตรงกัน ต้นฉบับระบุว่าอยู่ที่ธนาคารไทยพาณิชย์ สาขาถนนเพชรบุรี บริเวณแยกอุรุพงษ์ ขณะที่แหล่งข้อมูลอีกหลายแห่งระบุว่าตู้ที่ใช้เปิดบริการและทดลองใช้งานในช่วงแรกตั้งอยู่ที่ตึกกองธุรการที่ประทับ ภายในพระราชวังดุสิต สวนจิตรลดา

ด้วยเหตุนี้ หากไม่มีเอกสารประวัติศาสตร์จากธนาคารที่ระบุลำดับการติดตั้งอย่างชัดเจน จึงควรใช้ถ้อยคำอย่างระมัดระวัง และยังไม่ควรฟันธงว่าสถานที่ใดเป็นจุดติดตั้ง “เครื่องแรก” สำหรับประชาชนทั่วไป

จากตู้ของแต่ละธนาคารสู่เครือข่าย ATM Pool

ในช่วงเริ่มต้น บัตรเอทีเอ็มมักใช้ทำธุรกรรมได้เฉพาะกับตู้ในเครือข่ายของธนาคารผู้ออกบัตร ต่อมาจึงมีการพัฒนาระบบเชื่อมโยงระหว่างธนาคาร หรือที่เรียกว่า ATM Pool เพื่อให้ผู้ถือบัตรสามารถถอนเงินจากตู้ของธนาคารอื่นได้

ต้นฉบับระบุว่า ปี พ.ศ. 2529 มักถูกกล่าวถึงว่าเป็นช่วงเริ่มต้นของการเชื่อมโยงระบบระหว่างธนาคาร แต่ยังไม่พบหลักฐานปฐมภูมิที่เพียงพอสำหรับยืนยันรายละเอียด เช่น วันที่เปิดระบบอย่างเป็นทางการ ธนาคารที่เข้าร่วมชุดแรก หรือขอบเขตบริการในระยะแรก

สิ่งที่ยืนยันได้ในปัจจุบันคือ ATM Pool ยังคงเป็นหนึ่งในประเภทเครือข่ายที่ใช้กับผลิตภัณฑ์บัตรเอทีเอ็มและบัตรเดบิตในประเทศไทย โดยธนาคารแห่งประเทศไทยแสดงชื่อเครือข่ายดังกล่าวไว้ในระบบเปรียบเทียบผลิตภัณฑ์ทางการเงิน

จากเครื่องกดเงินที่เคยเป็นเทคโนโลยีแปลกใหม่ ตู้เอทีเอ็มค่อย ๆ เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้บริการธนาคารของคนไทย ทำให้การถอน โอน และตรวจสอบเงินในบัญชีทำได้สะดวกกว่าเดิม ก่อนที่บริการเหล่านี้จะพัฒนาต่อไปสู่โมบายแบงก์กิ้งและบริการกดเงินโดยไม่ใช้บัตรในปัจจุบัน