กินของเย็นจี๊ดขึ้นสมองเอาลิ้นดุนเพดานแล้วหายจริงหรอ?

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์กินไอศกรีมหรือน้ำเย็นจัดเร็ว ๆ แล้วจู่ ๆ ก็ปวดจี๊ดขึ้นมาที่หน้าผากหรือกลางศีรษะ จนต้องหยุดกินทันที อาการนี้เรียกกันว่า "Brain Freeze" หรือ อาการปวดหัวจากของเย็นจัด

สาเหตุเกิดจากความเย็นจัดสัมผัสกับเพดานปากและด้านหลังของลำคออย่างรวดเร็ว ทำให้หลอดเลือดบริเวณนั้นหดตัวและขยายตัวอย่างฉับพลัน พร้อมกับกระตุ้นเส้นประสาทไตรเจมินัล (Trigeminal nerve) ซึ่งเป็นเส้นประสาทที่รับความรู้สึกบริเวณใบหน้าและศีรษะ สมองจึงตีความสัญญาณนี้ว่าเป็นอาการปวดหัว แม้ว่าต้นเหตุจริง ๆ จะอยู่ที่เพดานปากก็ตาม

แล้วทำไมหลายคนถึงบอกว่า "เอาลิ้นดุนเพดานปากแล้วหาย"?

คำตอบคือ ลิ้นของเรามีอุณหภูมิอุ่นกว่าของเย็น เมื่อนำลิ้นไปแนบหรือกดที่เพดานปาก ความร้อนจากลิ้นจะช่วยให้อุณหภูมิของเพดานปากกลับสู่ปกติเร็วขึ้น เมื่อความเย็นลดลง หลอดเลือดและเส้นประสาทก็หยุดตอบสนอง อาการปวดจี๊ดจึงค่อย ๆ หายไป

นอกจากใช้ลิ้นดุนเพดานปากแล้ว การจิบน้ำอุ่นหรือหยุดกินของเย็นสักครู่ก็ช่วยให้อาการดีขึ้นได้เช่นกัน โดยทั่วไป Brain Freeze จะหายเองภายในประมาณ 30 วินาทีถึงไม่กี่นาที และไม่ได้เป็นอันตรายต่อสมอง

วิธีป้องกันที่ดีที่สุด คือกินของเย็นให้ช้าลง อย่ากลืนคำใหญ่ ๆ หรือดื่มน้ำเย็นจัดรวดเดียว เพราะยิ่งเพดานปากโดนความเย็นอย่างรวดเร็ว โอกาสเกิดอาการ "เย็นจี๊ดขึ้นสมอง" ก็ยิ่งมากขึ้น

ครั้งหน้าถ้ากินไอศกรีมแล้วปวดหัวจี๊ด ลองเอาลิ้นดุนเพดานปากดู คุณอาจหายปวดได้ภายในไม่กี่วินาที!