กิ้งกือมีตาไหม มันมองเห็นทางยังไง
ถ้าเคยสังเกตกิ้งกือที่กำลังคลานอยู่ตามพื้น หลายคนอาจสงสัยว่ามันมองเห็นทางได้อย่างไร เพราะดูเหมือนมันเดินช้า ๆ ไม่รีบร้อน แถมยังหลบสิ่งกีดขวางได้พอสมควร คำตอบคือ กิ้งกือ "มีตา" แต่การมองเห็นของมันไม่ได้ดีเหมือนสัตว์ส่วนใหญ่ และบางชนิดก็แทบจะมองไม่เห็นเลย
กิ้งกือส่วนใหญ่มีตาแบบที่เรียกว่า "ตาเดี่ยว" ซึ่งไม่ได้เป็นดวงตากลมโตเหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหรือแมลงบางชนิด ตาเดี่ยวเหล่านี้จะรวมกันเป็นกลุ่มอยู่บริเวณด้านข้างของหัว แต่ละกลุ่มประกอบด้วยตาเล็ก ๆ หลายดวง ทำหน้าที่รับรู้แสงและเงาได้มากกว่าการเห็นภาพที่คมชัด
นั่นหมายความว่า กิ้งกือไม่ได้มองเห็นรายละเอียดของสิ่งรอบตัวเหมือนที่มนุษย์เห็น มันอาจแยกได้เพียงว่าบริเวณไหนสว่าง บริเวณไหนมืด หรือมีวัตถุขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้า แต่คงไม่สามารถเห็นรูปร่างหรือสีสันได้ชัดเจน
ที่น่าสนใจคือ มีกิ้งกือบางชนิดที่อาศัยอยู่ในถ้ำเป็นเวลานาน จนวิวัฒนาการให้ดวงตาฝ่อหรือหายไป เพราะในที่มืดสนิท การมีตาแทบไม่มีประโยชน์ ร่างกายจึงพึ่งประสาทสัมผัสด้านอื่นแทน
แล้วมันหาทางได้อย่างไรถ้ามองเห็นไม่ดี
คำตอบคือ กิ้งกือใช้หนวดเป็นเครื่องมือหลักในการสำรวจโลก หนวดคู่หน้าจะคอยสัมผัสพื้น ดมกลิ่น ตรวจจับความชื้น และรับรู้สิ่งกีดขวางอยู่ตลอดเวลา เวลาที่มันเดิน หนวดจะขยับไปมาคล้ายกับใช้ไม้เท้าคอยสำรวจเส้นทางก่อนลำตัวจะเคลื่อนตาม
นอกจากนี้ ร่างกายที่ประกอบด้วยปล้องจำนวนมากยังช่วยให้มันรับรู้ลักษณะของพื้นผิวได้ดี เมื่อเจอพื้นต่างระดับหรือสิ่งกีดขวาง มันสามารถปรับทิศทางได้อย่างช้า ๆ โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยการมองเห็นมากนัก
อีกปัจจัยสำคัญคือ กิ้งกือชอบอยู่ในบริเวณที่ชื้นและมืด มันสามารถรับรู้สภาพแวดล้อมจากความชื้น อุณหภูมิ และกลิ่นได้ค่อนข้างดี จึงมักพบมันอยู่ใต้ก้อนหิน กองใบไม้ หรือท่อนไม้ผุ ซึ่งเป็นแหล่งอาหารและช่วยลดการสูญเสียน้ำจากร่างกาย
หลายคนอาจคิดว่ากิ้งกือเดินสะเปะสะปะ แต่จริง ๆ แล้วมันมีรูปแบบการเคลื่อนที่ที่เป็นระเบียบ ขาหลายสิบหรือหลายร้อยขาจะขยับเป็นจังหวะต่อเนื่อง ทำให้เคลื่อนที่ได้มั่นคง แม้จะเดินไม่เร็ว แต่ก็เหมาะกับการใช้ชีวิตที่ต้องค่อย ๆ ค้นหาเศษซากพืชที่กำลังย่อยสลาย ซึ่งเป็นอาหารหลักของมัน
เมื่อถูกคุกคาม กิ้งกือจะไม่ค่อยวิ่งหนีเหมือนตะขาบ แต่มักขดตัวเป็นวงเพื่อป้องกันส่วนอ่อนของร่างกาย และหลายชนิดยังสามารถปล่อยสารเคมีที่มีกลิ่นหรือรสไม่พึงประสงค์เพื่อไล่ศัตรูได้ วิธีป้องกันตัวแบบนี้ยิ่งแสดงให้เห็นว่ามันไม่ได้พึ่งการมองเห็นเป็นหลักในการเอาตัวรอด
ดังนั้น หากถามว่ากิ้งกือมีตาไหม คำตอบคือ "มี" ในกิ้งกือส่วนใหญ่ แต่การมองเห็นของมันค่อนข้างจำกัด มันใช้หนวด การรับรู้กลิ่น ความชื้น การสัมผัส และประสาทสัมผัสอื่น ๆ เป็นตัวนำทางเสียมากกว่า จึงสามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ แม้โลกที่มันรับรู้จะแตกต่างจากโลกที่มนุษย์มองเห็นอย่างมาก
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ทำไมกาแฟถึงทำให้บางคนหายง่วง? ดื่มแล้วตาสว่างทันที เพราะอะไร มาดูคำตอบกัน
อินทรีย์ทอง เปิดเลขเด็ด 1 ธ.ค. 69 ชู 9–7 เลขวงกลมใหญ่ จัดชุดสองตัว 6 เลขเน้น
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
แม่น้ำฟิงก์ (Finke River): สายน้ำโบราณกลางทะเลทรายออสเตรเลีย กับเส้นทางที่อาจมีอายุนับร้อยล้านปี
"ตุ๊กแกบิน" (Kuhl's Flying Gecko): นักร่อนตัวจิ๋วแห่งป่าฝน ผู้ใช้พังผืดพรางตัวและเคลื่อนที่ผ่านอากาศ
ตารางหวย ปกเขียว งวด 1 ธันวาคม 69
ภารกิจ 8 สัปดาห์! ช่วยจิ้งจอกติดท่อพันคอ ก่อนปล่อยคืนป่า พบอีกตัวมายืนรอสุดประทับใจ
"หลวงพ่อใหญ่" วัดม่วง: พระพุทธรูปองค์มหึมาแห่งอ่างทอง ผู้โดดเด่นท่ามกลางทุ่งนา
สี จิ้นผิง ให้การต้อนรับทรัมป์ที่สนามบินด้วยตนเอง! สามมหาอำนาจจากสหรัฐอเมริกา จีน และรัสเซีย พบกันแล้วที่เซินเจิ้น
หมาป่าขังร่วมกรงลาแก่ จากเหยื่อที่ควรถูกกิน กลับกลายเป็นเพื่อนต่างสายพันธุ์
แม่น้ำฟิงก์ (Finke River): สายน้ำโบราณกลางทะเลทรายออสเตรเลีย กับเส้นทางที่อาจมีอายุนับร้อยล้านปี
"หลวงพ่อใหญ่" วัดม่วง: พระพุทธรูปองค์มหึมาแห่งอ่างทอง ผู้โดดเด่นท่ามกลางทุ่งนา
ฟูตะ เรดแพนด้าวัย 23 ปีในญี่ปุ่น คว้าสถิติโลกกินเนสส์ เรดแพนด้าที่มีชีวิตอายุยืนที่สุดในกรงเลี้ยง
ปราสาทแม่บุญตะวันตก (West Mebon) แห่งเมืองพระนคร คืนชีพหินต่อหินหลังบูรณะนาน 14 ปี