ช่วยคนจมน้ำอย่างถูกวิธี

การเห็นคนกำลังจมน้ำเป็นเหตุการณ์ที่ทำให้หลายคนตกใจและรีบกระโดดลงไปช่วยทันที แต่ในความเป็นจริง ผู้ที่เข้าไปช่วยโดยไม่มีความรู้หรืออุปกรณ์ กลับมีโอกาสกลายเป็นผู้ประสบเหตุเพิ่มอีกคนได้ เพราะคนที่กำลังจมน้ำมักอยู่ในภาวะตื่นตระหนกและอาจคว้าทุกอย่างที่อยู่ใกล้ตัว รวมถึงคนที่เข้าไปช่วยด้วย

สิ่งแรกที่ควรทำคือ ตั้งสติและประเมินสถานการณ์อย่างรวดเร็ว หากมีคนอยู่บริเวณนั้น ให้ร้องขอความช่วยเหลือทันที พร้อมโทรแจ้งหน่วยกู้ภัยหรือหมายเลขฉุกเฉิน อย่าคิดว่าตัวเองต้องรับผิดชอบเพียงคนเดียว เพราะทุกวินาทีมีค่า และการมีคนช่วยหลายฝ่ายจะเพิ่มโอกาสรอดชีวิต

หากสามารถช่วยได้โดยไม่ต้องลงน้ำ ควรเลือกวิธีนี้ก่อนเสมอ เช่น ยื่นไม้ยาว เชือก เสื้อชูชีพ ห่วงชูชีพ ถังแกลลอนเปล่า หรือวัตถุที่ลอยน้ำได้ให้ผู้ประสบเหตุจับ หากอยู่บนฝั่งหรือบนเรือ ให้พยายามนอนราบหรือให้คนอื่นช่วยจับตัวไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้ถูกดึงตกน้ำตามไปด้วย

หากต้องโยนอุปกรณ์ช่วยลอยน้ำ ควรโยนให้ตกใกล้ตัวผู้ประสบเหตุ ไม่จำเป็นต้องโยนใส่ตัวโดยตรง เพราะอาจทำให้ตกใจหรือพลาดได้ จากนั้นบอกให้เขาจับอุปกรณ์แล้วค่อย ๆ ดึงเข้าหาฝั่ง

การลงไปช่วยในน้ำควรเป็นทางเลือกสุดท้าย และเหมาะสำหรับผู้ที่มีทักษะการช่วยชีวิตทางน้ำหรือว่ายน้ำแข็งแรงเท่านั้น แม้จะว่ายน้ำเก่งก็ยังมีความเสี่ยง เพราะผู้ที่กำลังจมน้ำอาจกอดรัดหรือปีนขึ้นบนตัวผู้ช่วยจนทั้งสองคนจมน้ำได้ นักกู้ภัยจึงมักใช้อุปกรณ์ลอยน้ำเข้าช่วยแทนการเข้าไปประชิดตัวโดยตรง

เมื่อสามารถนำผู้ประสบเหตุขึ้นจากน้ำได้แล้ว ให้รีบตรวจดูว่ามีสติหรือไม่ หายใจหรือไม่ และโทรขอรถพยาบาลหากยังไม่ได้แจ้งไว้ หากผู้ประสบเหตุไม่หายใจและไม่มีการตอบสนอง ควรเริ่มการช่วยฟื้นคืนชีพหรือ CPR หากผ่านการฝึกมา ระหว่างรอทีมแพทย์ ส่วนผู้ที่ยังหายใจได้ ควรจัดให้นอนในท่าที่หายใจสะดวก รักษาความอบอุ่นของร่างกาย และเฝ้าสังเกตอาการอย่างใกล้ชิด เพราะบางรายอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนหลังสำลักน้ำได้แม้ดูเหมือนอาการดีขึ้นในช่วงแรก

หลายคนเข้าใจว่าคนจมน้ำจะร้องตะโกนหรือโบกมือแรง ๆ เหมือนในภาพยนตร์ แต่ความเป็นจริงมักไม่เป็นเช่นนั้น ผู้ที่กำลังจมน้ำจริงมักใช้แรงทั้งหมดเพื่อพยายามหายใจ ศีรษะโผล่พ้นน้ำเพียงช่วงสั้น ๆ พูดไม่ได้ และอาจยกแขนกดน้ำแทนการโบกมือ หากเห็นคนมีลักษณะลอยตัวนิ่ง ๆ หน้าจมสลับโผล่ หรือพยายามตั้งตัวในน้ำโดยไม่เคลื่อนที่ไปข้างหน้า ควรรีบให้ความช่วยเหลือทันที

การป้องกันยังเป็นวิธีที่ดีที่สุด เด็กเล็กไม่ควรอยู่ใกล้น้ำโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล ผู้ใหญ่เองก็ควรสวมเสื้อชูชีพเมื่อทำกิจกรรมทางน้ำ หลีกเลี่ยงการว่ายน้ำในพื้นที่ที่ไม่รู้ระดับความลึก มีกระแสน้ำแรง หรือหลังดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะปัจจัยเหล่านี้เพิ่มความเสี่ยงต่อการจมน้ำอย่างมาก

หลักการที่ควรจำให้ขึ้นใจคือ "ช่วยโดยไม่เพิ่มผู้ประสบเหตุ" หากช่วยจากบนฝั่งได้ก็ไม่ควรลงน้ำ หากมีอุปกรณ์ก็ใช้อุปกรณ์ก่อน และรีบแจ้งหน่วยกู้ภัยให้เร็วที่สุด เพราะการช่วยเหลือที่ปลอดภัย ย่อมเพิ่มโอกาสให้ทั้งผู้ประสบเหตุและผู้ช่วยกลับขึ้นฝั่งได้อย่างปลอดภัยเช่นกัน