ปวดหัวท้ายทอยเกิดจากอะไร

อาการปวดหัวท้ายทอยเป็นอาการที่หลายคนเคยเจอ บางคนปวดตึงหลังตื่นนอน บางคนปวดมากหลังนั่งทำงานหน้าคอมนาน ๆ หรือบางรายอาจปวดจนลามขึ้นไปถึงกระหม่อมหรือร้าวลงมาที่ต้นคอ แม้อาการส่วนใหญ่จะไม่ได้เกิดจากโรคร้ายแรง แต่ก็ไม่ควรมองข้าม เพราะบางครั้งอาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ต้องได้รับการรักษา

สาเหตุที่พบได้บ่อยที่สุดคืออาการปวดจากกล้ามเนื้อตึง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อบริเวณต้นคอและบ่า คนที่ก้มดูโทรศัพท์เป็นเวลานาน นั่งทำงานหน้าจอโดยไม่เปลี่ยนอิริยาบถ หรือมีท่านั่งที่ไม่เหมาะสม มักทำให้กล้ามเนื้อทำงานหนักจนเกิดอาการตึงและปวดลามไปถึงท้ายทอยได้ อาการมักเป็นแบบตื้อ ๆ รู้สึกหนักศีรษะ และจะดีขึ้นเมื่อได้พักหรือยืดกล้ามเนื้อ

ความเครียดก็เป็นอีกสาเหตุที่พบได้บ่อย เมื่อร่างกายเครียด กล้ามเนื้อบริเวณคอ บ่า และไหล่จะเกร็งโดยอัตโนมัติ หากเป็นต่อเนื่องหลายวัน อาจเกิดอาการปวดศีรษะแบบตึง ซึ่งมักปวดรอบศีรษะร่วมกับปวดท้ายทอยได้ บางคนรู้สึกเหมือนมีอะไรมารัดศีรษะตลอดเวลา

ไมเกรนก็อาจทำให้ปวดบริเวณท้ายทอยได้ แม้ว่าหลายคนจะคุ้นกับอาการปวดขมับหรือปวดข้างเดียว แต่ในบางรายความปวดสามารถเริ่มที่ด้านหลังศีรษะได้เช่นกัน โดยอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน แพ้แสง หรือแพ้เสียงร่วมด้วย

อีกสาเหตุหนึ่งคือปัญหาจากกระดูกต้นคอ เช่น หมอนรองกระดูกคอเสื่อม หรือข้อกระดูกคอเสื่อม ซึ่งพบได้มากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น ผู้ป่วยมักปวดคอร่วมกับปวดท้ายทอย บางครั้งอาจมีอาการชาหรืออ่อนแรงที่แขน หากมีอาการลักษณะนี้ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติม

การนอนผิดท่าหรือใช้หมอนที่สูงหรือต่ำเกินไปก็ทำให้เกิดอาการปวดท้ายทอยได้เช่นกัน เมื่อศีรษะและคอไม่ได้รับการรองรับอย่างเหมาะสมตลอดคืน กล้ามเนื้อจะตึงและเกิดอาการปวดเมื่อตื่นนอน หลายคนพบว่าเมื่อเปลี่ยนหมอนหรือปรับท่านอน อาการจะค่อย ๆ ดีขึ้น

บางคนอาจมีอาการปวดท้ายทอยจากเส้นประสาทบริเวณท้ายทอยอักเสบ ซึ่งมักปวดเป็นแปลบเหมือนไฟช็อตหรือถูกแทง อาการอาจร้าวจากต้นคอขึ้นไปด้านหลังศีรษะ และกดบริเวณท้ายทอยแล้วเจ็บมากกว่าปกติ

แม้สาเหตุส่วนใหญ่จะไม่อันตราย แต่อาการปวดหัวท้ายทอยบางแบบจำเป็นต้องรีบพบแพทย์ เช่น ปวดรุนแรงทันทีเหมือนถูกฟาดที่ศีรษะ ปวดร่วมกับแขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ตามัว ชัก มีไข้สูง คอแข็ง ซึมลง หรือเกิดหลังอุบัติเหตุที่ศีรษะและคอ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับโรคที่ต้องรักษาอย่างเร่งด่วน

หากอาการปวดเกิดจากการใช้ชีวิตประจำวัน การดูแลตัวเองสามารถช่วยได้ เช่น เปลี่ยนอิริยาบถทุก 30–60 นาที ยืดกล้ามเนื้อคอและไหล่เป็นระยะ ปรับระดับจอคอมพิวเตอร์ให้อยู่ในระดับสายตา หลีกเลี่ยงการก้มมองโทรศัพท์นานเกินไป นอนหลับให้เพียงพอ ดื่มน้ำให้เพียงพอ และพยายามลดความเครียดด้วยการออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมที่ช่วยให้ผ่อนคลาย

หากอาการปวดไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่วัน เป็นซ้ำบ่อยขึ้น ปวดรุนแรงขึ้น หรือเริ่มมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น ชา อ่อนแรง เวียนศีรษะ หรือการมองเห็นผิดปกติ ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง เพราะการรักษาที่ถูกต้องจะขึ้นอยู่กับต้นเหตุของอาการ ไม่ใช่เพียงการรับประทานยาแก้ปวดเพื่อลดอาการชั่วคราวเท่านั้น

อาการปวดหัวท้ายทอยจึงไม่ใช่อาการที่ควรมองข้าม แม้ส่วนใหญ่จะเกิดจากกล้ามเนื้อตึงหรือพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน แต่การสังเกตลักษณะอาการ ระยะเวลาที่เป็น และอาการผิดปกติที่เกิดร่วมกัน จะช่วยแยกได้ว่าเป็นอาการที่ดูแลตัวเองได้ หรือเป็นสัญญาณที่ควรรีบเข้ารับการตรวจจากแพทย์