ทำไมคนไทยถึงเรียก "แมลงสาบ" ว่า "ปีเตอร์"?

ถอดรหัสคำติดปาก! ทำไมคนไทยถึงเรียก "แมลงสาบ" ว่า "ปีเตอร์"?

        ในสังคมไทย เมื่อเอ่ยถึงชื่อ "ปีเตอร์" หลายคนอาจไม่ได้นึกถึงชายหนุ่มชาวต่างชาติเป็นอันดับแรก แต่กลับภาพจำของแมลงสาบตัวจ้อยที่วิ่งพล่านอยู่ในบ้าน ปรากฏการณ์การเรียกแมลงสาบด้วยชื่อฝรั่งสุดอินเตอร์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่มันคือผลลัพธ์ของการหลอมรวมทางวัฒนธรรมและอิทธิพลของสื่อบันเทิงในยุค 90 ที่สามารถเปลี่ยนความขยะแขยงให้กลายเป็นเรื่องขบขันและติดหูคนไทยมาจนถึงปัจจุบัน

ถอดรหัสที่มา: 4 สมมติฐานแห่งชื่อ "ปีเตอร์"

        ที่มาของคำว่าปีเตอร์มีข้อสันนิษฐานที่น่าสนใจอยู่หลายกระแส ซึ่งล้วนสะท้อนถึงยุคทองของสื่อบันเทิงและป๊อปคัลเจอร์ไทยอย่างเด่นชัด:

• ละคร "หน้ากากดอกซ่อนกลิ่น" (พ.ศ. 2536): ถือเป็นสมมติฐานที่มีน้ำหนักและได้รับการพูดถึงมากที่สุด เนื่องจากในละครโทรทัศน์เรื่องนี้มีตัวละครหลักที่เลี้ยงแมลงสาบไว้และตั้งชื่อให้มันว่า "ปีเตอร์" การนำเสนอผ่านสื่อกระแสหลักที่มีผู้ชมทั่วประเทศในยุคนั้น จึงทำให้คำนี้กลายเป็นวลีติดปากในชั่วข้ามคืน

• หนังสือการ์ตูน "บอย" (BOY) โดย วอ แหวน: ย้อนกลับไปช่วงปลายยุค 80 ถึงต้นยุค 90 หนังสือแนวไดอารี่ภาพวาดชื่อดังได้เคยเขียนเล่าเรื่องราวถึงแมลงสาบในบ้าน พร้อมกับตั้งชื่อเรียกมันว่าปีเตอร์ราวกับเป็นเพื่อนสนิทคนหนึ่ง ชื่อนี้จึงเริ่มแพร่หลายในกลุ่มวัยรุ่น (Sub-culture) ก่อนจะถูกสื่อใหญ่นำไปขยายผลต่อ

• ภาพยนตร์เรื่อง "Joe's Apartment" (พ.ศ. 2539): ภาพยนตร์แนวคอเมดีจากฝั่งอเมริกาที่นำเสนอเรื่องราวของกองทัพแมลงสาบพูดได้และร้องเพลงได้หลายพันตัว แม้ตัวเอกของเรื่องจะไม่ได้ชื่อปีเตอร์ แต่ภาพการสร้างบุคลิกให้แมลงสาบมีความเป็นมนุษย์สไตล์ตะวันตก ก็เป็นอีกปัจจัยเสริมที่ทำให้การเรียกแมลงสาบด้วยชื่อฝรั่งดูเป็นเรื่องสมเหตุสมผลสำหรับวัยรุ่นในยุคนั้น

• โฆษณาผลิตภัณฑ์กำจัดแมลง: มีเรื่องเล่าในความทรงจำร่วมของคนยุค 90 ว่าอาจมีโฆษณายี่ห้อดังที่เลือกใช้ชื่อปีเตอร์เรียกแทนแมลงสาบ เพื่อสร้างความตลกขบขันและลดทอนภาพความน่าเกลียดน่ากลัว แม้ข้อมูลจะยังไม่แน่ชัดแต่ก็เป็นสิ่งที่ผู้คนส่วนใหญ่จดจำเชื่อมโยงตรงกัน

  

กลไกทางจิตวิทยา: ชื่อเล่นที่ช่วยลดทอนความกลัว

        ในทางจิตวิทยา การตั้งชื่อมนุษย์ให้กับสิ่งของหรือสัตว์ที่น่ารังเกียจ (Anthropomorphism) ช่วยให้คนเราสามารถจัดการกับความรู้สึกขยะแขยงหรือความกลัวได้ง่ายขึ้น การเปลี่ยนคำเรียกจากแมลงสาบมาเป็น "ปีเตอร์" จึงช่วยลดทอนภาพความเป็นพาหะนำโรคที่น่ารังเกียจ และทำให้มันดูกลายเป็นเหมือน "ตัวละคร" ตัวหนึ่งในบ้านไปโดยปริยาย

        จากเรื่องราวของ "ปีเตอร์" คือภาพสะท้อนวัฒนธรรมไทยในยุคเปลี่ยนผ่าน ที่สื่อ พฤติกรรมผู้บริโภค และงานสร้างสรรค์ได้เข้ามาหล่อหลอมภาษาพูดของคนในสังคมได้อย่างแนบเนียน การเข้าใจที่มาเหล่านี้ไม่เพียงแต่ทำให้เรายิ้มได้เมื่อได้ยินชื่อนี้เท่านั้น แต่ยังทำให้เห็นถึงพลังของสื่อที่สามารถเปลี่ยนมุมมองและอารมณ์ความรู้สึกที่มีต่อสิ่งรอบตัวได้อย่างน่าทึ่ง