ไขปริศนา เหรียญกษาปณ์ไทย “หาย” ไปไหนหมด

ไขปริศนา เหรียญกษาปณ์ไทย “หาย” ไปไหนหมด

เคยสงสัยไหมว่า... เหรียญเงินทอนที่เราใช้กันอยู่ทุกวัน พอนานไปทำไมถึงดูเหมือนหายากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่กรมธนารักษ์ก็ยังคงปั๊มเหรียญใหม่ออกมาเติมในระบบอยู่ตลอดเวลา

ความจริงแล้ว เหรียญไม่ได้หายไปไหนไกล แต่ถูก “แช่แข็ง” และดึงออกจากระบบเศรษฐกิจผ่าน 4 ปรากฏการณ์ใกล้ตัว ดังนี้ครับร

1. ปรากฏการณ์ "เหรียญจม" ตามบ้านเรือน (Coin Hoarding)

ปัจจัยใหญ่ที่สุดมาจากพฤติกรรมในชีวิตประจำวันของเราทุกคน เมื่อได้เหรียญทอนมา มักจะจบลงด้วยการ:

 หยอดกระปุกแล้วลืม: ดร็อปไว้ในตู้ ในลิ้นชัก หรือกระจายอยู่ตามช่องวางของในรถยนต์

 พกพาไม่สะดวก: เหรียญมีน้ำหนักเยอะ แถมการนำเหรียญจำนวนมากไปแลกที่ธนาคารยังต้องเสียเวลาคัดนับ หรือบางแห่งมีค่าธรรมเนียม ทำให้เหรียญกษาปณ์นับพันล้านบาทตกค้างอยู่ในบ้านมากกว่าจะถูกนำกลับออกมาหมุนเวียน

2. ก้าวเข้าสู่ "สังคมไร้เงินสด" อย่างเต็มรูปแบบ (Cashless Society)

การมาถึงของ PromptPay และ QR Code เปลี่ยนพฤติกรรมเราไปอย่างสิ้นเชิง

 สตรีทฟู้ด ร้านค้า และร้านสะดวกซื้อ หันมาใช้การสแกนจ่ายเป็นหลัก

 เมื่อไม่มีการซื้อขายด้วยเงินสด ความจำเป็นในการ "ทอนเหรียญ" จึงลดลงอย่างก้าวกระโดด เหรียญที่เคยหมุนเวียนเปลี่ยนมือไปมาระหว่างแม่ค้ากับลูกค้าจึงหยุดชะงักลง

3. ตกค้างใน "เศรษฐกิจหยอดเหรียญ" และสูญหายตามธรรมชาติ

 กับดักตู้หยอดเหรียญ: เครื่องซักผ้าหยอดเหรียญ ตู้กดน้ำอัตโนมัติ และตู้เกม กลายเป็นที่กักเก็บเหรียญปริมาณมหาศาล ซึ่งมักจะหมุนเวียนอยู่แค่ในวงจำกัดของผู้ให้บริการ ไม่ได้กลับเข้าสู่ระบบธนาคารทันที

 การสูญหายจริง: ตกท่อ หล่นหาย หรือชำรุดเสียหายตามกาลเวลาโดยไม่มีใครเก็บขึ้นมาใช้ใหม่

4. มูลค่าแฝงที่สูงกว่าราคาหน้าเหรียญ (Collectors' Demand)

 เหรียญวาระพิเศษ เหรียญที่ระลึก หรือเหรียญกษาปณ์รุ่นปีเก่าๆ (เช่น เหรียญ 10 บาทบางปี พ.ศ.) ถูกดึงออกจากระบบโดยนักสะสม เพราะมีมูลค่าทางจิตใจและสามารถนำไปขายต่อในตลาดสะสมได้สูงกว่าราคาหน้าเหรียญหลายเท่า