ใครกำลังแอบส่อง Facebook ของเราอยู่? ความจริงที่หลายคนอยากรู้ แต่ Facebook ไม่เคยเปิดให้ดู

เมื่อครู่นี้ ผู้เขียนได้อ่านบทความหนึ่งเกี่ยวกับเรื่องใกล้ตัวที่เชื่อว่าหลายคนคงเคยสงสัย โดยเฉพาะคนที่ใช้ Facebook มานานหลายปี นั่นคือคำถามว่า

“มีใครแอบเข้ามาดู Facebook ของเราอยู่หรือเปล่า?”

บางคนอาจนึกถึงเพื่อนเก่าที่ไม่ได้ติดต่อกันมานาน บางคนอาจสงสัยคนรู้จักที่ไม่ได้เป็นเพื่อนกันใน Facebook หรือบางคนก็อาจมีเหตุผลส่วนตัวที่อยากรู้ว่า มีใครกำลังติดตามความเคลื่อนไหวของเราอยู่เงียบ ๆ หรือไม่
คำถามนี้จึงเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่า และมักมีวิธีเช็กสารพัดถูกแชร์ต่อกันในโลกออนไลน์ ตั้งแต่ให้ดูรายชื่อเพื่อนที่ระบบแนะนำ ไปจนถึงการเข้าไปดูเมนูบางอย่างแล้วอ้างว่า คนที่อยู่ด้านบนคือคนที่เข้ามาส่องโปรไฟล์เราบ่อยที่สุด

แต่ถ้าถามกันตามข้อเท็จจริงแล้ว ต้องบอกตรง ๆ ว่า...

ปัจจุบัน Facebook ไม่มีฟังก์ชันที่เปิดให้เราเห็นรายชื่อว่าใครเข้ามาดูโปรไฟล์ของเรา

Facebook ระบุไว้ในศูนย์ช่วยเหลืออย่างชัดเจนว่า ผู้ใช้งานไม่สามารถติดตามได้ว่าใครเข้าชมโปรไฟล์ และแอปพลิเคชันจากภายนอกก็ไม่

สามารถให้ข้อมูลดังกล่าวได้เช่นกัน ดังนั้น หากมีแอปหรือเว็บไซต์ใดโฆษณาว่า “เช็กได้ว่าใครแอบส่อง Facebook ของคุณ” ก็ควรระมัดระวังเป็นอย่างมาก เพราะนั่นไม่ใช่ฟังก์ชันที่ Facebook เปิดให้ใช้งานอย่างเป็นทางการ

พูดง่าย ๆ ก็คือ ต่อให้ใครคนหนึ่งเข้ามาเปิดหน้าโปรไฟล์ของเรา ดูรูปภาพเก่า ๆ หรืออ่านโพสต์ต่าง ๆ แล้วปิดหน้าต่างออกไปโดยไม่กดไลก์ ไม่แสดงความคิดเห็น และไม่โต้ตอบกับเนื้อหา เราก็ไม่มีวิธีตรวจสอบจาก Facebook โดยตรงว่าเขาเคยเข้ามาดู
และในทางกลับกัน หากเราเองไปเปิดดูโปรไฟล์ของคนอื่น Facebook ก็ไม่ได้แจ้งให้เจ้าของโปรไฟล์ทราบเช่นกัน

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมวิธีที่หลายคนแชร์กัน เช่น “เข้าไปดูรายชื่อเพื่อนที่ระบบแนะนำ” หรือ “ดูรายชื่อที่ปรากฏในเมนูบางอย่าง” จึงไม่สามารถนำมาใช้เป็นหลักฐานยืนยันได้ว่า คนเหล่านั้นกำลังแอบส่อง Facebook ของเรา
สิ่งที่เราสามารถตรวจสอบได้จริง จึงไม่ใช่ “รายชื่อคนที่เปิดดูโปรไฟล์” แต่เป็น ร่องรอยของการมีปฏิสัมพันธ์กับเนื้อหาของเรา

ตัวอย่างเช่น หากเราโพสต์ข้อความหรือรูปภาพแล้วมีคนกดถูกใจ กดแสดงความรู้สึก แสดงความคิดเห็น หรือแชร์โพสต์ เราก็สามารถเห็นกิจกรรมเหล่านั้นได้ตามที่ Facebook เปิดเผยให้เจ้าของโพสต์ตรวจสอบ
แต่ต้องเข้าใจให้ชัดเจนว่า การที่ใครคนหนึ่งมากดไลก์หรือแสดงความคิดเห็น ยืนยันได้เพียงว่าเขามีปฏิสัมพันธ์กับโพสต์นั้น ไม่ได้หมายความว่าเราจะสามารถรู้ได้ว่าเขาเคยเข้ามาดูโปรไฟล์ของเรากี่ครั้ง หรือเข้ามาดูอะไรบ้างก่อนหน้านั้น

ส่วนเรื่อง Story นั้นแตกต่างออกไป เพราะ Facebook มีระบบที่ทำให้เจ้าของ Story สามารถตรวจสอบผู้ชม Story ได้ ซึ่งเป็นข้อมูลเกี่ยวกับการรับชม Story โดยเฉพาะ ไม่ใช่รายชื่อผู้ที่เข้าชมหน้าโปรไฟล์ทั้งหมด

ดังนั้น หากเราเห็นชื่อใครอยู่ในรายชื่อผู้ชม Story ก็สรุปได้เพียงว่า บุคคลนั้นรับชม Story ที่เราโพสต์เท่านั้น ไม่ควรนำไปตีความต่อว่าเขาเป็นคนที่เข้ามาส่องโปรไฟล์เราบ่อยที่สุด

อีกเรื่องหนึ่งที่หลายคนเข้าใจผิด คือการใช้ “โหมดมืออาชีพ” หรือเครื่องมือวิเคราะห์สถิติของ Facebook
โหมดมืออาชีพสามารถให้ข้อมูลเชิงสถิติเกี่ยวกับเนื้อหาและผู้ชม เช่น ข้อมูลการเข้าถึงและข้อมูลเชิงลึกของคอนเทนต์ ซึ่งมีประโยชน์อย่างมากสำหรับคนทำเพจหรือคนที่ต้องการสร้างตัวตนบน Facebook แต่ข้อมูลเหล่านี้ไม่ได้หมายความว่าเราจะสามารถเปิดดูรายชื่อบุคคลทั้งหมดที่เข้ามาเยี่ยมชมหน้าโปรไฟล์ของเราได้
พูดกันตรง ๆ แล้ว เรื่อง “ใครแอบส่อง Facebook เรา” เป็นเรื่องที่คนจำนวนมากอยากรู้ แต่ Facebook กลับไม่ได้เปิดช่องทางให้ตรวจสอบโดยตรง
และนี่เองที่ทำให้เกิดเว็บไซต์

แอปพลิเคชัน และคลิปสอนวิธีลับต่าง ๆ มากมาย บางแห่งอ้างว่ามีวิธีพิเศษ บางแห่งให้เรานำรหัสบางอย่างไปวางในหน้าเว็บไซต์ หรือบางแห่งขอให้เราเข้าสู่ระบบด้วยบัญชี Facebook เพื่อแลกกับการเปิดเผยรายชื่อคนที่เข้ามาดูโปรไฟล์

เรื่องนี้ผู้เขียนอยากเตือนเอาไว้เลยว่า อย่าเพิ่งเชื่อ และอย่ารีบร้อนกรอกข้อมูลส่วนตัว

Facebook เองเตือนเกี่ยวกับแอปพลิเคชันและบริการภายนอกที่อาจเป็นอันตราย โดยเฉพาะบริการที่หลอกเอาข้อมูลสำหรับเข้าสู่ระบบ หากเราอนุญาตให้แอปภายนอกเชื่อมต่อกับบัญชี Facebook แอปนั้นอาจได้รับข้อมูลบางส่วนตามสิทธิ์ที่เราอนุญาต และแม้จะลบการเชื่อมต่อแล้ว ข้อมูลบางอย่างที่แอปเคยเก็บไว้ก่อนหน้านั้นก็อาจยังคงอยู่กับผู้พัฒนาได้

ที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ แอปหรือเว็บไซต์ปลอมบางประเภทอาจถูกสร้างขึ้นเพื่อหลอกเอาข้อมูลเข้าสู่ระบบ Facebook โดยตรง Facebook จึงแนะนำให้ผู้ใช้ระมัดระวังแอปและบริการที่อ้างความสามารถเกินจริง และไม่ควรนำรหัสผ่านไปกรอกในเว็บไซต์ที่ไม่น่าเชื่อถือ

ถ้าใครเคยหลงเชื่อและกรอกข้อมูลบัญชีไปแล้ว สิ่งที่ควรทำคือรีบเปลี่ยนรหัสผ่าน ตรวจสอบอุปกรณ์ที่กำลังเข้าสู่ระบบ และเปิดการยืนยันตัวตนแบบสองชั้นเพื่อเพิ่มความปลอดภัยให้บัญชี Facebook โดย Facebook ระบุว่าการยืนยันตัวตนแบบสองชั้นจะช่วยเพิ่มชั้นการป้องกัน เมื่อมีการเข้าสู่ระบบจากอุปกรณ์หรือเบราว์เซอร์ที่ไม่รู้จัก

แต่ถ้าถามว่า แล้วเราจะป้องกันคนที่เราไม่อยากให้เห็นข้อมูลส่วนตัวได้อย่างไร?

คำตอบที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่การพยายามหาว่า “ใครกำลังส่องเรา” แต่คือการจัดการว่า “เราจะให้ใครเห็นอะไรของเราบ้าง”

ผู้ใช้งานสามารถตรวจสอบการตั้งค่าความเป็นส่วนตัวของโพสต์และข้อมูลส่วนตัว เลือกกลุ่มผู้ชมที่เหมาะสม ตรวจสอบโพสต์ที่ถูกแท็ก และจัดการการเชื่อมต่อกับบัญชีหรือ

แอปพลิเคชันภายนอกที่ไม่จำเป็นได้ ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยควบคุมข้อมูลของเราได้จริงมากกว่าการพยายามตามหาว่าใครเข้ามาดูโปรไฟล์

ในมุมมองของผู้เขียนเห็นว่า ความอยากรู้ว่า “ใครแอบส่อง Facebook เรา” เป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ เพราะเมื่อเราโพสต์เรื่องราวส่วนตัวลงบนโลกออนไลน์ เราก็ย่อมอยากรู้ว่ามีใครกำลังติดตามชีวิตของเราอยู่บ้าง

แต่ในโลกออนไลน์ สิ่งที่น่ากังวลกว่าการรู้ว่าใครเข้ามาดูโปรไฟล์ อาจเป็นการที่เราไม่รู้เลยว่า ข้อมูลของเรากำลังถูกเปิดให้ใครเห็นอยู่บ้าง

บางคนเสียเวลาไปกับการค้นหาวิธีดูคนส่อง Facebook จนลืมกลับไปตรวจสอบสิ่งที่สำคัญกว่า นั่นคือโพสต์เก่า ๆ ของตัวเองยังเปิดเป็นสาธารณะอยู่หรือไม่ รายชื่อเพื่อนและข้อมูลส่วนตัวถูกเปิดให้คนแปลกหน้าเห็นมากเกินไปหรือเปล่า หรือมีแอปพลิเคชันแปลก ๆ เชื่อมต่อกับบัญชีของเราค้างไว้อยู่หรือไม่

เพราะฉะนั้น หากถามกันตามความจริงว่า “ใครกำลังแอบส่อง Facebook ของเรา เราจะรู้ได้ไหม?”

คำตอบในวันนี้คือ ยังรู้ไม่ได้จาก Facebook โดยตรง

สิ่งที่เราตรวจสอบได้จริงคือผู้ที่รับชม Story ผู้ที่กดแสดงความรู้สึก แสดงความคิดเห็น หรือมีปฏิสัมพันธ์กับโพสต์ รวมถึงข้อมูลเชิงสถิติของคอนเทนต์ในกรณีที่ใช้เครื่องมือที่ Facebook จัดให้ แต่ไม่มีเมนูใดที่เปิดรายชื่อคนซึ่งเข้ามาเยี่ยมชมโปรไฟล์ส่วนตัวของเราโดยตรง
ดังนั้น หากวันหนึ่งมีใครส่งแอปมาให้แล้วบอกว่า

“กดตรงนี้สิ แล้วจะรู้ทันทีว่าใครแอบส่อง Facebook ของคุณ”
อย่าเพิ่งดีใจจนรีบกดตาม
เพราะบางครั้ง สิ่งที่เรากำลังจะได้รู้ว่า “ใครส่องเรา” อาจไม่สำคัญเท่ากับสิ่งที่เราอาจกำลังเสียไปโดยไม่รู้ตัว...
นั่นคือความปลอดภัยของบัญชี Facebook ของเราเอง

แหล่งที่มาของข้อมูล :

ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook — Who views your Facebook profile ระบุว่า Facebook ไม่เปิดให้ผู้ใช้งานติดตามว่าใครเข้าชมโปรไฟล์ และแอปภายนอกก็ไม่สามารถให้ฟังก์ชันดังกล่าวได้ 

ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook — Can people tell that I've seen their Facebook profile? ระบุว่า Facebook ไม่แจ้งให้ผู้อื่นทราบว่าเราเข้าไปดูโปรไฟล์ของเขา และแอปภายนอกไม่สามารถเปิดเผยข้อมูลนี้ได้ 

ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook — Professional Mode อธิบายว่าโหมดมืออาชีพมีเครื่องมือและข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับคอนเทนต์และผู้ชม แต่ไม่ได้ระบุว่าเป็นเครื่องมือสำหรับเปิดรายชื่อผู้เข้าชมโปรไฟล์ส่วนตัว 

ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook — การจัดการแอป เว็บไซต์ และเกมภายนอก ให้ข้อมูลเกี่ยวกับสิทธิ์ที่แอปภายนอกอาจเข้าถึงและการจัดการการเชื่อมต่อกับบัญชี Facebook 

ศูนย์ช่วยเหลือ Facebook — การป้องกันแอปอันตรายและการรักษาความปลอดภัยบัญชี แนะนำให้ระวังแอปที่หลอกเอาข้อมูลเข้าสู่ระบบ เปลี่ยนรหัสผ่าน เปิดการยืนยันตัวตนแบบสองชั้น และตรวจสอบการเข้าสู่ระบบที่ไม่รู้จัก