ทำไมพวงมาลัยรถร้อนกว่าคอนโซล?

รถกระบะจอดตากแดดทั้งวัน ทำไมพวงมาลัยถึงร้อนกว่าคอนโซลบางจุด?

หลายคนคงเคยมีประสบการณ์เปิดประตูรถที่จอดตากแดดมาทั้งวัน แล้วเผลอจับพวงมาลัยทันที ก่อนจะรีบชักมือกลับแทบไม่ทัน เพราะมันร้อนจนแทบจับไม่ได้ ทั้งที่คอนโซลหรือชิ้นส่วนอื่นในรถกลับไม่ได้ร้อนในระดับเดียวกัน

คำถามคือ ทั้งหมดอยู่ในรถคันเดียวกัน โดนแดดเดียวกัน แล้วทำไมพวงมาลัยถึงกลายเป็นหนึ่งในจุดที่ร้อนที่สุดในห้องโดยสาร?

สาเหตุแรกมาจากเรื่องของ "สี" และ "ตำแหน่ง" โดยพวงมาลัยรถส่วนใหญ่จะเป็นสีดำหรือสีเข้ม ซึ่งมีคุณสมบัติดูดซับพลังงานความร้อนได้มากกว่าสีอ่อน เมื่อแสงแดดส่องผ่านกระจกหน้าเข้ามา พวงมาลัยจึงรับความร้อนโดยตรงเป็นเวลาหลายชั่วโมง

ยิ่งในช่วงกลางวัน กระจกหน้ารถยังทำหน้าที่คล้ายเรือนกระจก (Greenhouse Effect) คือปล่อยให้แสงอาทิตย์ผ่านเข้ามาได้ แต่ระบายความร้อนออกได้ยาก ทำให้อุณหภูมิภายในรถสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว

นอกจากสีแล้ว วัสดุก็มีผลอย่างมากเช่นกัน พวงมาลัยมักผลิตจากหนัง ยาง หรือพลาสติกชนิดพิเศษที่สามารถสะสมความร้อนได้ดี เมื่อได้รับความร้อนต่อเนื่อง อุณหภูมิพื้นผิวจึงสูงกว่าชิ้นส่วนบางจุดของคอนโซลที่ใช้วัสดุคนละประเภท

หลายคนอาจสังเกตว่า คอนโซลสีอ่อนหรือบริเวณด้านล่างของแผงหน้าปัดมักไม่ร้อนเท่าพวงมาลัย นั่นเพราะสีอ่อนสะท้อนพลังงานความร้อนได้มากกว่า และบางส่วนยังอยู่ในตำแหน่งที่ไม่ได้รับแสงแดดโดยตรงตลอดเวลา

จากการทดสอบในหลายประเทศ พบว่า พื้นผิวพวงมาลัยสีดำของรถที่จอดกลางแดดจัดหลายชั่วโมง สามารถมีอุณหภูมิสูงเกิน 60 องศาเซลเซียสได้ ขณะที่ชิ้นส่วนสีอ่อนบางจุดอาจมีอุณหภูมิต่ำกว่าหลายสิบองศา

ดังนั้นสาเหตุที่พวงมาลัยร้อนกว่าคอนโซลบางจุด ไม่ได้เป็นเพราะแดดแรงอย่างเดียว แต่เกิดจากการรวมกันของสี วัสดุ ตำแหน่งรับแสง และการสะสมความร้อนภายในห้องโดยสารนั่นเอง

ครั้งต่อไปหากต้องจอดรถกลางแจ้งนาน ๆ การใช้แผ่นบังแดดกระจกหน้า หรือหาผ้าคลุมพวงมาลัยไว้ชั่วคราว อาจช่วยลดอุณหภูมิลงได้มากกว่าที่คิด และช่วยให้ไม่ต้องเปิดประตูรถมาแล้วเจอกับ "กับดักความร้อน" ที่รออยู่หลังพวงมาลัยอีกด้วย