ทำไมเดือนหนึ่งจึงมีวันพระ 4 ครั้ง
หลายคนสังเกตว่าในปฏิทินไทยแทบทุกเดือนจะมีวันพระอยู่ประมาณ 4 วัน บางเดือนก็เหมือนจะมีมากกว่านั้นเล็กน้อย จึงเกิดคำถามว่าทำไมต้องเป็น 4 ครั้ง และใครเป็นผู้กำหนด
คำตอบอยู่ที่การนับวันตาม "จันทรคติ" ซึ่งอิงการโคจรของดวงจันทร์รอบโลก ไม่ใช่ปฏิทินสุริยคติที่เราใช้ในชีวิตประจำวัน
ดวงจันทร์ใช้เวลาประมาณ 29.5 วันในการโคจรรอบโลกครบหนึ่งรอบ ทำให้หนึ่งเดือนตามจันทรคติมี 29 หรือ 30 วัน และแบ่งช่วงสำคัญออกเป็น 4 ระยะ ซึ่งสัมพันธ์กับรูปร่างของดวงจันทร์บนท้องฟ้า ได้แก่
- ขึ้น 8 ค่ำ
- ขึ้น 15 ค่ำ (วันเพ็ญ)
- แรม 8 ค่ำ
- แรม 14 ค่ำ หรือ แรม 15 ค่ำ แล้วแต่เดือน
ทั้ง 4 วันนี้เรียกว่า "วันอุโบสถ" หรือที่คนไทยเรียกกันติดปากว่า "วันพระ"
ในสมัยพุทธกาล พระภิกษุจะมาประชุมกันในวันอุโบสถเพื่อทำสังฆกรรม ฟังพระปาติโมกข์ ทบทวนพระวินัย และตรวจสอบความเรียบร้อยของหมู่สงฆ์ ส่วนพุทธศาสนิกชนก็นิยมเข้าวัด รักษาศีล ฟังธรรม และเจริญภาวนาในวันเดียวกัน ประเพณีนี้สืบทอดต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน
เหตุที่เป็นประมาณ 4 ครั้งต่อเดือน เพราะวงรอบของดวงจันทร์แบ่งได้เป็น 4 ช่วงใหญ่ ๆ แต่ละช่วงห่างกันราว 7–8 วัน จึงทำให้เมื่อดูในปฏิทินจะเห็นวันพระเวียนมาทุกสัปดาห์โดยประมาณ
อย่างไรก็ตาม บางเดือนอาจมีวันพระ 5 ครั้ง ไม่ใช่เพราะมีการเพิ่มวันพระขึ้นใหม่ แต่เกิดจากความยาวของเดือนจันทรคติที่ไม่เท่ากัน เมื่อจังหวะของวันขึ้นและแรมตรงกับจำนวนวันในเดือน จึงทำให้บางเดือนมีวันพระเพิ่มอีก 1 วัน
สรุปคือ วันพระไม่ได้กำหนดให้มี 4 ครั้งเพราะเหตุผลเชิงสัญลักษณ์ แต่เกิดจากการแบ่งรอบการโคจรของดวงจันทร์หนึ่งเดือนออกเป็น 4 ช่วงสำคัญ ซึ่งเป็นระบบที่ใช้มาตั้งแต่โบราณ และกลายเป็นธรรมเนียมสำคัญของพระพุทธศาสนาจนถึงปัจจุบัน
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
ลู่วิ่งทุกสนามวิ่งทวนเข็มนาฬิกา กติกาที่เปลี่ยนเพราะนักกีฬาบ่นตั้งแต่โอลิมปิกครั้งแรก
50 ชั่วโมงถึงจะเป็นเพื่อนกัน 200 ชั่วโมงถึงจะสนิท งานวิจัยวัดเวลาสร้างเพื่อนไว้แบบนี้
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
จังหวัดที่มีอำเภอน้อยที่สุดในไทย มี 3 จังหวัดที่มีแค่ 3 อำเภอ น้อยกว่าโคราชกว่า 10 เท่า
เช็กดวงประจำวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 ราศีที่ดาวศรีสถิต “พิจิก” ราศีที่ดาวกาลีสถิต “มีน”
ต้น Tule ต้นไม้ที่มีลำต้นใหญ่ที่สุดในโลก ยักษ์ใหญ่แห่งเม็กซิโกที่มีอายุเกือบ 2,000 ปี!
ส่องแนวทางเลข"แม่นมาก ขั้นเทพ" งวด 1 ธันวาคม 2569
5คดีดังของไทยที่ถูกนำไปสร้างเป็นภาพยนตร์
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
50 ชั่วโมงถึงจะเป็นเพื่อนกัน 200 ชั่วโมงถึงจะสนิท งานวิจัยวัดเวลาสร้างเพื่อนไว้แบบนี้
เปิด 5 จังหวัดที่มีพื้นที่ป่าไม้มากที่สุดในประเทศไทย จังหวัดไหนยังคงมีผืนป่าอุดมสมบูรณ์?