7 นิสัยแปลกๆ ของ “สายอ่าน” ที่คุณอาจจะทำอยู่ทุกวัน... โดยไม่รู้ตัว

7 นิสัยแปลกๆ ของ “สายอ่าน” ที่คุณอาจจะทำอยู่ทุกวัน... โดยไม่รู้ตัว  (ตรงกี่ข้อเช็กเลย)

เคยสังเกตตัวเองไหมครับ เวลาเราเดินผ่านแผงหนังสือ หรือหยิบมือถือขึ้นมาไถข้อความยาวๆ บนโซเชียล เรามักจะทำพฤติกรรมบางอย่างออกไปโดยอัตโนมัติ ชนิดที่ว่าถ้าไม่มีใครทัก เราก็คงคิดว่า "ใครๆ เขาก็ทำกัน" ทั้งที่จริงแล้ว มันคือ DNA พิเศษเฉพาะตัวของพวก "นักอ่าน" เท่านั้น

วันนี้เราเลยรวม 7 นิสัยลับๆ ของคนชอบอ่านมาให้เช็กกัน ลองมาดูกันครับว่า คุณหรือเพื่อนข้างๆ มีพฤติกรรมสุดแปลกแต่โคตรมีเสน่ห์เหล่านี้กี่ข้อ

1. ได้กลิ่นกระดาษแล้วใจฟู (Bibliosmia)

        เปิดหนังสือเล่มใหม่ปุ๊บ สิ่งแรกที่ทำไม่ใช่เปิดอ่านหน้าแรก... แต่คือการ "ยกขึ้นมาดม" ฟังดูเหมือนพฤติกรรมแปลกๆ แต่ในทางวิทยาศาสตร์มีคำศัพท์เรียกอาการนี้โดยเฉพาะว่า Bibliosmia ครับ งานวิจัยจาก University College London (UCL) ระบุไว้เลยว่า หนังสือเก่าหรือหนังสือใหม่จะมีการระเหยของสารเคมีบางชนิด เช่น ลิกนิน (Lignin) และเซลลูโลส ซึ่งเมื่อย่อยสลายตามกาลเวลา จะปล่อยกลิ่นอายคล้ายๆ วานิลลา ผสมกลิ่นอัลมอนด์และไม้เก่าๆ ออกมา

มิน่าล่ะ! เดินเข้าห้องสมุดหรือร้านหนังสือทีไร ถึงรู้สึกอบอุ่น อารมณ์ดี เหมือนได้กลับบ้านทุกที ใครชอบดมหนังสือยกมือขึ้น!

2. อ่านป้ายทุกอย่างที่ขวางหน้า (แม้แต่ฉลากยาสระผม)

        เข้าห้องน้ำแล้วลืมหยิบโทรศัพท์มือถือเข้าไปด้วย... ทำไงดีล่ะ สำหรับคนไม่ชอบอ่านคงนั่งมองเพดานปล่อยใจฟินๆ แต่สำหรับ "สายอ่าน" มันคือฝันร้ายชัดๆ! สิ่งที่เราจะทำทันทีคือการเอื้อมมือไปหยิบขวดยาสระผม หลอดโฟมล้างหน้า หรือถุงผงซักฟอก มานั่งอ่านฉลากข้างขวดอย่างตั้งอกตั้งใจ อ่านมันตั้งแต่ส่วนประกอบ วิธีใช้ ยันที่ตั้งโรงงานผลิตพฤติกรรมนี้สะท้อนว่า สมองของคนชอบอ่านถูกฝึกให้ "กระหายการรับข้อมูลตลอดเวลา" (Information Seeking Behavior) ไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ตาเราจะสอดส่องหาตัวหนังสือมาเสพเสมอ แม้จะเป็นเรื่องไร้สาระแค่ไหนก็ตาม

3. สร้าง "หนังส่วนตัว" ขึ้นมาในหัว 4K HDR

        เวลาที่คนชอบอ่านกำลังจมไปกับนิยายหรือบทความดีๆ สักเรื่อง สิ่งที่เกิดขึ้นในหัวไม่ใช่แค่การจำตัวอักษรครับ แต่มันคือการ "ฉายภาพยนตร์"ผลการศึกษาจาก Emory University พบว่า การอ่านเนื้อหาที่มีการบรรยายอารมณ์หรือฉากอย่างละเอียด จะไปกระตุ้นสมองส่วน Primary Motor Cortex และ Sensory Area ทำให้สมองทำงานเหมือนกับว่าเรากำลังอยู่ในเหตุการณ์นั้นจริงๆ เราจะเห็นหน้าตัวละครชัดแจ๋ว ได้ยินเสียงพูด หรือแม้กระทั่งรู้สึกตื่นเต้นตามตัวละคร

และนี่คือเหตุผลว่าทำไม เวลาที่นิยายเล่มโปรดถูกนำไปสร้างเป็นหนังเราถึงมักจะขัดใจ เพราะ "ภาพในหัวเรามันอลังการและสมจริงกว่าฉากในหนัง" เสมอไงล่ะ

4. ซื้อเก็บไว้ก่อน... อ่านจบไหมค่อยว่ากัน (Tsundoku)

        สารภาพมาซะดีๆ... ที่บ้านคุณมีกองหนังสือหรือลิสต์บทความที่กด Bookmark เซฟเก็บไว้ยาวเป็นหางว่าว แต่ยังไม่ได้อ่านเลยสักหน้าใช่ไหมไม่ต้องรู้สึกผิดครับ! เพราะพฤติกรรมนี้ที่ประเทศญี่ปุ่นเขามีคำศัพท์เฉพาะเรียกว่า Tsundoku (積ん読) หมายถึง ศิลปะการกว้านซื้อหนังสือมาดองเก็บไว้โดยยังไม่ได้อ่าน

        Nassim Nicholas Taleb นักคิดและนักเขียนชื่อดังเคยกล่าวไว้ในหนังสือ The Black Swan ถึงแนวคิดเรื่อง "Anti-library" ว่า หนังสือที่เรายังไม่ได้อ่านนั้นมีค่ามากกว่าหนังสือที่เราอ่านจบแล้ว เพราะมันคือเตือนสติว่า "โลกนี้ยังมีสิ่งที่เรายังไม่รู้คำตอบอีกมากมาย" ดังนั้น การซื้อเก็บไว้จึงไม่ใช่เรื่องไร้ประโยชน์ แต่เป็นการสร้างพื้นที่แห่งการเรียนรู้ในอนาคตต่างหาก (หาเหตุผลให้ตัวเองช้อปปิ้งได้แล้วใช่ไหมล่ะ!)

5. เข้าถึงอารมณ์คนอื่นเก่ง อินง่าย เห็นอกเห็นใจสูง

เคยไหมครับ? อ่านข่าวหรืออ่านเรื่องเล่าของใครสักคนบนอินเทอร์เน็ต แล้วน้ำตาคลอเบาๆ หรือรู้สึกโกรธแทนตัวละคร ทั้งๆ ที่ไม่ได้รู้จักกันส่วนตัวเลยสักนิด

นั่นเพราะคนชอบอ่านมักจะมีความสามารถในการ "เอาใจเขามาใส่ใจเรา" (Empathy) สูงกว่าคนทั่วไป งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ Science ยืนยันว่า การอ่านวรรณกรรมหรือเรื่องเล่าชีวิตของผู้อื่น จะช่วยพัฒนาทักษะที่เรียกว่า Theory of Mind หรือความสามารถในการเข้าใจความรู้สึก ความคิด และมุมมองของมนุษย์คนอื่น

ทำให้คนชอบอ่าน มักจะเป็นเพื่อนที่รับฟังเก่ง เข้าอกเข้าใจคนรอบข้าง และมองโลกอย่างไม่ตัดสินใครใครง่ายๆ

6. มี “สมาธิขั้นสุด” จนโลกภายนอกดับเงียบ

ลองสังเกตเวลาคนชอบอ่านกำลังตั้งใจอ่านอะไรสักอย่างสิครับ ต่อให้มีเสียงทีวีดัง เสียงคนเดินผ่าน หรือเพื่อนสะกิดเรียกอยู่ข้างๆ พวกเขาก็มักจะไม่ได้ยิน!

ภาวะนี้เรียกว่า Hyperfocus หรือสภาวะจิตล่องลอยเข้าไปอยู่ในความลุ่มลึก (Flow State) สมองจะทำการตัดสิ่งรบกวนรอบข้างออกไปทั้งหมด เพื่อโฟกัสกับข้อมูลตรงหน้าเพียงอย่างเดียว ซึ่งเป็นทักษะที่หาได้ยากมากในยุคปัจจุบันที่ผู้คนส่วนใหญ่มีสมาธิสั้นลงเพราะคลิปวิดีโอสั้น

ใครที่มีเพื่อนสายอ่าน แล้วเรียกไม่ค่อยขาน อย่าเพิ่งโกรธเขานะครับ เขาแค่กำลังหลุดไปอยู่อีกมิติหนึ่งอยู่!

7. เงียบเมื่อไหร่... หัวคิดไม่หยุดเมื่อนั้น

พฤติกรรมสุดท้ายที่เด่นชัดมาก คือคนชอบอ่านมักจะเป็นคนที่ "คุยกับตัวเองในหัวตลอดเวลา" (Inner Monologue)

เพราะการอ่านคือการสะสมคลังคำศัพท์และชุดความคิดไว้มากมาย เมื่อไหร่ก็ตามที่อยู่นิ่งๆ หรือนั่งรถกลับบ้านคนเดียว สมองของนักอ่านจะเริ่มนำข้อมูลเหล่านั้นมาประมวลผล ตั้งคำถาม เชื่อมโยงเรื่องราวต่างๆ เกิดเป็นความคิดสร้างสรรค์ใหม่ๆ อยู่เสมอ บางคนอาจจะดูเหมือนเป็นคนเงียบๆ ขรึมๆ แต่เชื่อเถอะว่า ในหัวของเขากำลังมีบทสนทนาสุดมันระดับจักรวาลกำลังดำเนินอยู่!

แล้วคุณล่ะ... เป็นสายอ่านระดับไหน?

อ่านจบมาถึงตรงนี้ ลองนับกันดูเล่นๆ ครับว่า ใน 7 ข้อนี้ คุณมีพฤติกรรมตรงไปกี่ข้อ

• 1 - 3 ข้อ: นักอ่านสายชิล อ่านเพื่อผ่อนคลายในวันว่าง

• 4 - 5 ข้อ: นักอ่านตัวจริง เสียงจริง สมาธิเยี่ยม

• 6 - 7 ข้อ: ถือเป็น "สายอ่านเข้าเส้น" หนักหน่วงระดับตัวแม่

ไม่ว่าคุณจะมีกี่ข้อ การชอบอ่านไม่ว่าจะอ่านหนังสือเล่ม อ่านบทความออนไลน์ หรืออ่านคอนเทนต์บนโซเชียล ก็นับเป็นนิสัยที่ดีเยี่ยม เพราะมันคือการเติมอาหารให้สมองและเปิดประตูสู่โลกใบใหม่ได้ทุกวัน

ตรงกันกี่ข้อ ลองคอมเมนต์มาคุยกันได้เลยนะครับ

อ้างอิงข้อมูล (References):

• University College London (UCL) - Heritage Science Research (Bibliosmia)

• Emory University - Brain connectivity study on reading fiction (2013)

• Science Journal - Novel Reading Increases Social Empathy (2013)

• Nassim Nicholas Taleb - The Black Swan: The Impact of the Highly Improbable