ผลไม้ที่หวานที่สุดในโลกคืออะไร ทำไมอินทผลัมจึงเป็นตัวเต็ง

ถ้าให้ตอบแบบสั้นที่สุดว่า “ผลไม้ที่หวานที่สุดในโลก” คืออะไร คงไม่มีคำตอบอย่างเป็นทางการเพียงคำตอบเดียว เพราะยังไม่มีองค์กรใดนำผลไม้ทุกชนิดและทุกสายพันธุ์ทั่วโลกมาวัดความหวานด้วยมาตรฐานเดียวกัน

ความหวานของผลไม้ยังเปลี่ยนแปลงได้ตามสายพันธุ์ ระดับความสุก สภาพอากาศ ดิน แหล่งปลูก และวิธีเก็บเกี่ยว ทำให้แม้เป็นผลไม้ชนิดเดียวกัน แต่คนละลูกก็อาจมีความหวานต่างกันได้มาก

อย่างไรก็ตาม หากพูดถึงผลไม้ที่มีน้ำตาลธรรมชาติเข้มข้นมาก อินทผลัม โดยเฉพาะผลที่สุกจัดหรือผ่านการทำให้แห้ง มักถูกยกให้เป็นหนึ่งในตัวเต็งของผลไม้ที่หวานที่สุด

ทำไมอินทผลัมจึงหวานเหมือนขนม?

อินทผลัมสุกมีน้ำตาลธรรมชาติสะสมอยู่ในปริมาณค่อนข้างสูงอยู่แล้ว เมื่อผลสูญเสียน้ำระหว่างการทำให้แห้ง น้ำตาลจึงมีความเข้มข้นมากขึ้น ส่งผลให้รสหวานเด่นชัดจนหลายคนรู้สึกเหมือนกำลังกินขนมมากกว่าผลไม้

จุดที่ควรแยกให้ออกคือ ผลไม้แห้งกับผลไม้สดไม่ควรเปรียบเทียบกันตรง ๆ เพราะผลไม้แห้งมีน้ำน้อยกว่า เมื่อรับประทานในน้ำหนักเท่ากันจึงมักได้รับทั้งน้ำตาลและพลังงานมากกว่าผลไม้สด

ดังนั้น หากถามถึงผลไม้ที่หวานมากในรูปแบบเข้มข้น อินทผลัมแห้งย่อมได้เปรียบผลไม้สดหลายชนิด

แล้วผลไม้สดชนิดไหนหวานมาก?

ถ้าจำกัดเฉพาะผลไม้สดที่คนไทยคุ้นเคย ก็มีอยู่หลายชนิดที่ขึ้นชื่อเรื่องความหวานจัด โดยระดับความหวานจริงจะขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และความสุกของแต่ละผล

มะม่วงสุก

มะม่วงบางสายพันธุ์ เช่น น้ำดอกไม้สีทอง อกร่อง หรือมหาชนก เมื่อสุกเต็มที่สามารถมีรสหวานมากจนแทบไม่มีรสเปรี้ยวหลงเหลือ โดยเฉพาะผลที่แก่จัดและเก็บเกี่ยวในช่วงเวลาที่เหมาะสม

มะม่วงที่สุกไม่เต็มที่อาจยังมีรสเปรี้ยวหรือฝาดปนอยู่ จึงทำให้รู้สึกหวานน้อยกว่าผลที่สุกสมบูรณ์ แม้จะเป็นสายพันธุ์เดียวกันก็ตาม

องุ่นรับประทานสด

องุ่นสำหรับรับประทานสดบางสายพันธุ์ได้รับการพัฒนาให้มีเนื้อกรอบ น้ำตาลสูง และมีรสเปรี้ยวน้อย เมื่อไม่มีกรดมาช่วยตัดรส ผู้รับประทานจึงมักรู้สึกว่าองุ่นเหล่านี้หวานเด่นกว่าผลไม้หลายชนิด

องุ่นที่สุกเต็มที่ยังมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ซึ่งช่วยเสริมให้สมองรับรู้ถึงความหวานได้ชัดเจนขึ้นด้วย

ลำไย

ลำไย เป็นผลไม้อีกชนิดที่ขึ้นชื่อเรื่องความหวาน โดยเฉพาะลำไยที่ปลูกในพื้นที่เหมาะสมและเก็บในช่วงสุกเต็มที่ เนื้อจะหวานจัด ฉ่ำน้ำ และมีกลิ่นหอมจนรับรู้รสหวานได้ตั้งแต่คำแรก

หากนำลำไยไปอบแห้ง ความหวานก็จะยิ่งเข้มข้นขึ้นในลักษณะคล้ายกับอินทผลัม เพราะน้ำในเนื้อผลลดลง แต่น้ำตาลธรรมชาติยังคงอยู่

ทุเรียน

ทุเรียนบางสายพันธุ์ เช่น หมอนทองที่สุกกำลังดี หรือ ก้านยาว จากแหล่งปลูกที่เหมาะสม ก็มีปริมาณน้ำตาลค่อนข้างสูง

อย่างไรก็ตาม ความหวานของทุเรียนมักถูกผสมเข้ากับรสมัน เนื้อสัมผัสที่เข้มข้น และกลิ่นเฉพาะตัว จึงอาจไม่รู้สึกหวานจี๊ดเหมือนอินทผลัม องุ่น หรือลำไย แม้ตัวผลไม้จะให้พลังงานไม่น้อยก็ตาม

ขนุน

ผลไม้เขตร้อนอย่าง ขนุน ก็ไม่น้อยหน้า เนื้อขนุนสุกมีรสหวานชัด กลิ่นหอมแรง และแทบไม่มีรสเปรี้ยวมาตัด

หลายคนจึงรู้สึกว่าขนุนหวานกว่ามะม่วงบางสายพันธุ์ โดยเฉพาะขนุนที่สุกพอดี เนื้อแน่น และมีความกรอบเล็กน้อย

นักวิทยาศาสตร์วัดความหวานของผลไม้อย่างไร?

การวัดความหวานของผลไม้มักใช้ค่าที่เรียกว่า บริกซ์ หรือ Brix ซึ่งบอกปริมาณของแข็งที่ละลายอยู่ในน้ำผลไม้ โดยส่วนใหญ่เป็นน้ำตาล

โดยทั่วไป ยิ่งค่า Brix สูง ผลไม้ก็มีแนวโน้มว่าจะมีน้ำตาลมากและหวานขึ้น แต่ค่า Brix ไม่ได้บอกความรู้สึกหวานที่ลิ้นได้ทั้งหมด

รสชาติที่คนรับรู้จริงยังขึ้นอยู่กับหลายองค์ประกอบ เช่น

• ปริมาณกรดในผลไม้

• กลิ่นหอม

• เนื้อสัมผัส

• อุณหภูมิขณะรับประทาน

• สารประกอบอื่นที่ช่วยเสริมหรือตัดรสหวาน

ตัวอย่างเช่น แตงโมที่มีค่า Brix สูงอาจหวานกว่าที่หลายคนคุ้นเคย ขณะที่สับปะรดบางผลแม้มีน้ำตาลอยู่ไม่น้อย แต่เพราะมีกรดค่อนข้างมาก จึงทำให้รู้สึกเปรี้ยวและหวานน้อยกว่าปริมาณน้ำตาลจริง

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมผลไม้สองชนิดที่มีน้ำตาลใกล้เคียงกัน อาจให้ความรู้สึกหวานต่างกันอย่างชัดเจน

ความหวานช่วยให้พืชขยายพันธุ์

ความหวานของผลไม้ไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อให้มนุษย์ชอบกินเท่านั้น แต่ยังเป็นกลยุทธ์สำคัญของพืชในธรรมชาติ

เมื่อผลไม้สุก สี กลิ่น และรสหวานจะช่วยดึงดูดสัตว์ให้เข้ามากินผล หลังจากนั้นสัตว์อาจนำเมล็ดไปทิ้งหรือขับถ่ายในพื้นที่อื่น ทำให้พืชมีโอกาสกระจายพันธุ์ออกไปได้ไกลกว่าเดิม

จึงไม่น่าแปลกที่ผลไม้ซึ่งต้องอาศัยสัตว์ช่วยกระจายเมล็ด มักมีกลิ่นหอม สีเด่น และมีรสหวานมากขึ้นเมื่อสุกเต็มที่

ผลไม้หวานกินได้ แต่ควรดูปริมาณด้วย

แม้ผลไม้จะมีใยอาหาร วิตามิน และสารอาหารหลายชนิด แต่ผลไม้ที่หวานจัดก็ยังมีน้ำตาลธรรมชาติและให้พลังงาน

ผู้ที่ต้องควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ควบคุมน้ำหนัก หรือจำกัดปริมาณพลังงาน จึงควรใส่ใจกับขนาดที่รับประทาน โดยเฉพาะผลไม้แห้งซึ่งกินได้ง่ายครั้งละหลายชิ้น แต่มีน้ำและปริมาตรน้อยกว่าผลไม้สด

การรับประทานผลไม้ทั้งชิ้นมักช่วยให้อิ่มได้มากกว่าการดื่มน้ำผลไม้ เพราะยังมีเนื้อและใยอาหารอยู่ อย่างไรก็ตาม ควรเลือกปริมาณให้เหมาะกับสุขภาพและกิจกรรมของแต่ละคน

ดังนั้น หากถามว่า ผลไม้ที่หวานเจี๊ยบที่สุดในโลกคืออะไร อินทผลัม โดยเฉพาะชนิดที่ผ่านการทำให้แห้ง มักถูกยกให้เป็นตัวเต็งเมื่อพิจารณาจากความเข้มข้นของน้ำตาลตามธรรมชาติ

ส่วนในกลุ่มผลไม้สด มะม่วงสุก ลำไย องุ่น ขนุน และทุเรียนบางสายพันธุ์ ก็ล้วนขึ้นชื่อเรื่องความหวาน แต่คำว่า “หวานที่สุด” ยังขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ ความสุก และวิธีวัด จึงอาจไม่มีผู้ชนะเพียงชนิดเดียวสำหรับทุกกรณี