10 เหมืองเก่าในไทย ที่เคยสร้างรายได้มหาศาลให้ประเทศ

ในอดีต อุตสาหกรรมเหมืองแร่ถือเป็นกำลังสำคัญของเศรษฐกิจไทย โดยเฉพาะในช่วงทศวรรษ 2500–2520 ที่แร่ดีบุกกลายเป็นสินค้าส่งออกอันดับต้น ๆ ของประเทศ สร้างรายได้เข้าประเทศปีละหลายพันล้านบาท ซึ่งถือว่าสูงมากเมื่อเทียบกับมูลค่าเศรษฐกิจในยุคนั้น นอกจากนี้ ยังมีเหมืองลิกไนต์ สังกะสี และแร่ชนิดอื่นที่ช่วยขับเคลื่อนภาคอุตสาหกรรมและสร้างงานให้ประชาชนจำนวนมาก

1. เหมืองดีบุกกะทู้ จังหวัดภูเก็ต

เหมืองดีบุกกะทู้เคยเป็นแหล่งผลิตดีบุกที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย มีทั้งเหมืองเปิดและเรือขุดแร่ ในช่วงที่อุตสาหกรรมดีบุกรุ่งเรือง ไทยส่งออกแร่ดีบุกคิดเป็นมูลค่ากว่า 6,000–8,000 ล้านบาทต่อปี โดยภูเก็ตเป็นหนึ่งในจังหวัดที่สร้างรายได้หลักจากการส่งออกแร่

2. เหมืองดีบุกตะกั่วป่า จังหวัดพังงา

ตะกั่วป่าเคยได้รับฉายาว่าเป็น "เมืองหลวงแห่งแร่ดีบุก" มีบริษัทเหมืองทั้งไทยและต่างชาติเข้ามาลงทุนจำนวนมาก รายได้จากการผลิตและส่งออกดีบุกคิดเป็นมูลค่าหลายพันล้านบาทต่อปี และทำให้เมืองแห่งนี้เจริญรุ่งเรืองอย่างมาก

3. เหมืองดีบุกท้ายเหมือง จังหวัดพังงา

อำเภอท้ายเหมืองเป็นอีกพื้นที่ที่มีการทำเหมืองดีบุกขนาดใหญ่ ผลผลิตจากพื้นที่นี้มีส่วนช่วยให้ประเทศไทยก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกแร่ดีบุกรายใหญ่ของโลก โดยสร้างรายได้รวมหลายพันล้านบาทต่อปีในช่วงที่อุตสาหกรรมรุ่งเรือง

4. เหมืองดีบุกระนอง จังหวัดระนอง

จังหวัดระนองเป็นแหล่งแร่ดีบุกสำคัญมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 มีการส่งออกแร่ไปยังยุโรปและเอเชียอย่างต่อเนื่อง ช่วยสร้างรายได้ให้ประเทศปีละหลายร้อยล้านบาทในยุคนั้น

5. เหมืองดีบุกรามัน จังหวัดยะลา

พื้นที่อำเภอรามันเคยเป็นแหล่งผลิตดีบุกที่สำคัญของภาคใต้ มีแรงงานและนักลงทุนจำนวนมากเข้ามาทำเหมือง แม้จะมีขนาดเล็กกว่าภูเก็ต แต่ก็สร้างรายได้หลายร้อยล้านบาทต่อปีในช่วงที่เหมืองเฟื่องฟู

6. เหมืองลิกไนต์แม่เมาะ จังหวัดลำปาง

เหมืองแม่เมาะเป็นเหมืองลิกไนต์แบบเปิดที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย ผลิตลิกไนต์ได้ประมาณ 15–16 ล้านตันต่อปี เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิงผลิตไฟฟ้า คิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจมากกว่า 20,000–30,000 ล้านบาทต่อปี และเป็นหัวใจสำคัญของระบบไฟฟ้าของประเทศ

7. เหมืองทองคำกบินทร์บุรี จังหวัดปราจีนบุรี

เหมืองทองคำแห่งนี้มีประวัติยาวนานตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 แม้จะไม่ใช่เหมืองทองคำขนาดใหญ่ที่สุดของไทย แต่เคยเป็นแหล่งผลิตทองคำที่สร้างรายได้ให้ประเทศและชุมชนโดยรอบอย่างต่อเนื่อง

8. เหมืองวุลแฟรม จังหวัดเชียงใหม่

ในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 แร่วุลแฟรมเป็นที่ต้องการของอุตสาหกรรมเหล็กและอาวุธ ทำให้เหมืองในจังหวัดเชียงใหม่สามารถสร้างรายได้จากการส่งออกหลายร้อยล้านบาทต่อปีตามมูลค่าในยุคนั้น

9. เหมืองฟลูออไรต์ จังหวัดกาญจนบุรี

กาญจนบุรีเป็นแหล่งผลิตแร่ฟลูออไรต์รายใหญ่ของไทย ซึ่งถูกส่งออกไปใช้ในอุตสาหกรรมเหล็ก กระจก และเคมีภัณฑ์ สร้างรายได้จากการส่งออกปีละหลายพันล้านบาทในช่วงที่ตลาดโลกมีความต้องการสูง

10. เหมืองสังกะสีแม่สอด จังหวัดตาก

เหมืองสังกะสีแม่สอดถือเป็นหนึ่งในแหล่งแร่สังกะสีที่ใหญ่ที่สุดของประเทศไทย มีการผลิตแร่เพื่อป้อนโรงถลุงและส่งออกต่างประเทศ สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมากกว่า 10,000 ล้านบาทต่อปี ในช่วงที่มีกำลังการผลิตสูงสุด

แม้ปัจจุบันเหมืองหลายแห่งจะปิดตัวลงจากทรัพยากรที่ลดลง ต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และการเปลี่ยนแปลงของตลาดโลก แต่เหมืองเหล่านี้เคยเป็นรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจไทย สร้างงานให้ประชาชนหลายแสนคน และสร้างรายได้เข้าประเทศนับแสนล้านบาทตลอดช่วงเวลาที่ดำเนินกิจการ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมแร่ดีบุกที่เคยทำให้ประเทศไทยก้าวขึ้นเป็นหนึ่งในผู้ผลิตและผู้ส่งออกดีบุกรายใหญ่ของโลก ถือเป็นอีกหนึ่งหน้าประวัติศาสตร์เศรษฐกิจไทยที่ควรค่าแก่การจดจำ