ทำไมทะเลบางวันสีฟ้า บางวันสีเขียว

เวลาไปเที่ยวทะเล หลายคนอาจเคยเจอเรื่องแปลกอย่างหนึ่ง คือทะเลที่เคยเห็นเป็นสีฟ้าใส วันหลังกลับกลายเป็นสีเขียว ทั้งที่เป็นชายหาดเดียวกัน จุดเดิมแทบไม่ต่างกัน จนบางคนคิดว่าน้ำทะเลคงเปลี่ยนสีเอง หรืออาจเป็นเพราะสภาพอากาศไม่ดี แต่ความจริงแล้วสีของทะเลเป็นผลจากหลายปัจจัยที่เกิดขึ้นพร้อมกัน

อย่างแรกที่มีผลมากที่สุดคือแสงอาทิตย์

น้ำทะเลไม่ได้มีสีฟ้าติดตัวเหมือนสีที่ผสมไว้ แต่เมื่อแสงอาทิตย์ส่องลงมา แสงแต่ละสีจะมีพฤติกรรมต่างกัน น้ำสามารถดูดกลืนแสงสีแดง สีส้ม และสีเหลืองได้มากกว่า ส่วนแสงสีน้ำเงินจะกระจายตัวออกมาได้ดีกว่า ทำให้สายตาของเรามองเห็นทะเลเป็นสีฟ้า โดยเฉพาะวันที่ท้องฟ้าเปิด แสงแดดแรง และน้ำค่อนข้างใส

แต่ถ้าวันไหนน้ำทะเลมีสิ่งอื่นปะปนอยู่มาก สีที่เห็นก็จะเปลี่ยนไป

หนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อยคือแพลงก์ตอนพืช แพลงก์ตอนเหล่านี้มีคลอโรฟิลล์เหมือนพืชบนบก จึงสะท้อนแสงในโทนสีเขียว หากมีปริมาณมากพอ น้ำทะเลทั้งบริเวณก็อาจดูเป็นสีเขียวหรือเขียวอมฟ้าได้ แม้จะยังสะอาดและเป็นธรรมชาติก็ตาม

นอกจากแพลงก์ตอนแล้ว ตะกอนดินก็มีผลเช่นกัน

หลังฝนตกหนัก น้ำจากแม่น้ำจะพัดดิน โคลน และทรายละเอียดลงสู่ทะเล ทำให้น้ำขุ่นขึ้น เมื่อแสงตกกระทบ สีที่สะท้อนออกมาก็อาจดูเขียว เหลือง หรือออกน้ำตาลอ่อน โดยเฉพาะบริเวณปากแม่น้ำหรือชายฝั่งที่มีกระแสน้ำพัดตะกอนเข้ามาเป็นประจำ

ความลึกของน้ำก็ทำให้สีทะเลต่างกัน

บริเวณน้ำตื้น เราอาจมองเห็นพื้นทรายด้านล่างได้ แสงที่สะท้อนจากพื้นทรายสีอ่อนจะทำให้น้ำดูเป็นสีฟ้าอมเขียวหรือสีมรกต แต่เมื่อออกไปยังทะเลลึก พื้นทะเลอยู่ลึกเกินกว่าจะมองเห็น น้ำจะดูเป็นสีฟ้าเข้มหรือน้ำเงินมากขึ้น เพราะแทบไม่มีแสงสะท้อนจากพื้นด้านล่าง

พื้นทะเลเองก็มีส่วนสำคัญ

หากเป็นพื้นทรายขาว น้ำมักดูใสและออกสีฟ้าสด แต่ถ้าเป็นแนวหญ้าทะเล กองหิน หรือแนวปะการังที่มีสีเข้ม สีของน้ำก็อาจเปลี่ยนเป็นเขียวหรือเขียวอมฟ้าได้ แม้ระดับความใสของน้ำจะใกล้เคียงกัน

สภาพท้องฟ้าก็ทำให้เรารับรู้สีต่างออกไป

วันที่แดดจัด ท้องฟ้าสดใส สีทะเลมักดูสดและสว่าง แต่ถ้าเมฆมาก ฝนกำลังจะตก หรือแสงแดดอ่อนลง สีทะเลอาจดูหม่นลง กลายเป็นสีเขียวเทา เทาอมฟ้า หรือแม้แต่ดูเข้มจนเกือบดำ ทั้งที่คุณภาพของน้ำไม่ได้เปลี่ยนแปลงมากนัก

ช่วงเวลาของวันก็มีผลเหมือนกัน

ตอนสายถึงเที่ยง แสงอาทิตย์ตกกระทบผิวน้ำค่อนข้างตรง สีของทะเลจึงดูสว่างและชัดเจน แต่ในช่วงเช้าตรู่หรือเย็น แสงเดินทางผ่านชั้นบรรยากาศมากขึ้น สีของแสงเปลี่ยนไป ทำให้ทะเลดูมีโทนอุ่นหรือเข้มกว่าปกติ

หลายคนอาจสงสัยว่าถ้าน้ำทะเลเปลี่ยนเป็นสีเขียว แปลว่าน้ำสกปรกหรือไม่

คำตอบคือไม่จำเป็นเลย ทะเลสีเขียวจำนวนมากเกิดจากธรรมชาติ เช่น ปริมาณแพลงก์ตอนที่เพิ่มขึ้นตามฤดูกาล หรือกระแสน้ำที่พาสารอาหารขึ้นมาจากทะเลลึก ทำให้สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กเติบโตได้ดี อย่างไรก็ตาม หากน้ำเขียวผิดปกติ มีกลิ่นเหม็น หรือมีสัตว์น้ำตายจำนวนมาก ก็อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ควรได้รับการตรวจสอบ

ถ้าลองสังเกตทะเลจากหลายสถานที่ จะพบว่าบางแห่งมีสีเป็นเอกลักษณ์แทบตลอดปี เพราะปัจจัยหลายอย่างค่อนข้างคงที่ ทั้งชนิดของพื้นทะเล ความลึก กระแสน้ำ และปริมาณตะกอน ขณะที่บางพื้นที่สีทะเลเปลี่ยนได้แทบทุกวันตามสภาพอากาศและฤดูกาล

สิ่งที่น่าสนใจคือ สีของทะเลไม่ได้บอกแค่ว่าสวยหรือไม่สวย แต่ยังเป็นเหมือนข้อมูลที่ธรรมชาติส่งมาให้เรา สีที่เปลี่ยนไปอาจสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงของแสง คุณภาพน้ำ ปริมาณสิ่งมีชีวิต หรือสภาพแวดล้อมในช่วงเวลานั้น

ครั้งหน้าถ้าไปทะเลแล้วรู้สึกว่าสีไม่เหมือนครั้งก่อน อาจไม่ใช่เพราะโชคดีหรือโชคร้าย แต่เป็นเพราะธรรมชาติกำลังผสมองค์ประกอบหลายอย่างเข้าด้วยกัน จนเกิดเฉดสีที่แตกต่างออกไปในแต่ละวัน และนั่นก็เป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งที่ทำให้ทะเลไม่มีวันเหมือนเดิมเสียทีเดียว