การคุมกำเนิดสมัยก่อน เมื่อคนโบราณพยายามวางแผนครอบครัวโดยไม่มี "ยาคุม"

การคุมกำเนิดไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้นในยุคปัจจุบัน เพราะมนุษย์พยายามหาวิธีป้องกันการตั้งครรภ์มานานนับพันปี แม้ว่าหลายวิธีจะฟังดูแปลก หรือแทบไม่มีประสิทธิภาพ แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าผู้คนในอดีตต้องการวางแผนครอบครัวไม่ต่างจากคนในปัจจุบัน

1. การหลั่งนอก

ถือเป็นวิธีที่เก่าแก่ที่สุดวิธีหนึ่ง มีการบันทึกมาตั้งแต่สมัยโบราณ และยังคงมีการใช้มาจนถึงปัจจุบัน แม้ว่าจะช่วยลดโอกาสตั้งครรภ์ได้บ้าง แต่ก็มีโอกาสพลาดค่อนข้างสูง เพราะอาจมีอสุจิปะปนมากับน้ำหล่อลื่นได้

2. การให้นมบุตรต่อเนื่อง

คนโบราณสังเกตว่าผู้หญิงที่ให้นมลูกอย่างสม่ำเสมอมักไม่มีประจำเดือนช่วงหนึ่ง จึงใช้เป็นวิธีเว้นระยะการมีบุตร ซึ่งปัจจุบันได้รับการยอมรับว่าใช้ได้ในบางเงื่อนไขเท่านั้น เช่น ให้นมแม่อย่างเดียวและหลังคลอดไม่นาน

3. สมุนไพรและตำรับพื้นบ้าน

หลายอารยธรรมใช้พืชหรือสมุนไพรที่เชื่อว่าช่วยป้องกันการตั้งครรภ์ เช่น เมล็ดทับทิม รู (Rue) หรือเพนนีรอยัล (Pennyroyal) แต่หลายชนิดมีพิษและอาจเป็นอันตรายต่อร่างกาย จึงไม่ควรนำมาทดลองใช้

4. การใส่วัสดุในช่องคลอด

ชาวอียิปต์โบราณมีบันทึกการใช้ส่วนผสมอย่างน้ำผึ้ง ยางอะคาเซีย และวัสดุอื่น ๆ ทำเป็นก้อนหรือแผ่นสอดเข้าไปในช่องคลอดเพื่อขัดขวางอสุจิ แม้บางส่วนผสมอย่างยางอะคาเซียอาจมีฤทธิ์ฆ่าอสุจิได้บ้าง แต่หลายสูตรก็ไม่มีหลักฐานว่ามีประสิทธิภาพ และบางสูตรอาจเสี่ยงต่อการติดเชื้อ

5. ถุงยางอนามัยยุคแรก

ถุงยางไม่ได้เพิ่งมีในยุคใหม่ ยุโรปและเอเชียบางแห่งใช้ปลอกที่ทำจากลำไส้สัตว์ กระเพาะปัสสาวะสัตว์ หนังบาง หรือผ้าลินิน เพื่อช่วยลดการตั้งครรภ์และป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ก่อนจะพัฒนาเป็นถุงยางยางพาราในศตวรรษที่ 19

6. การนับระยะปลอดภัย

เมื่อความรู้เรื่องรอบเดือนเริ่มพัฒนาขึ้น ผู้คนจึงเริ่มหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์ในช่วงที่คาดว่าไข่ตก วิธีนี้ได้รับการอธิบายทางวิทยาศาสตร์อย่างเป็นระบบในช่วงศตวรรษที่ 20 แม้แนวคิดพื้นฐานจะมีมาก่อนหน้านั้นแล้ว