โถปัสสาวะเปลี่ยนโลก ทำไมถูกยกให้เป็นงานศิลปะชิ้นเอก?
นึกภาพว่าเดินเข้าไปในนิทรรศการศิลปะ แล้วพบโถปัสสาวะชายตั้งอยู่กลางห้อง
โถใบนี้กลับถูกพูดถึงมานานกว่าร้อยปี และถูกยกให้เป็นหนึ่งในผลงานศิลปะที่มีอิทธิพลที่สุดในโลก
มันมีชื่อว่า Fountain ผลงานของ มาร์เซล ดูชองป์ ศิลปินชาวฝรั่งเศส ผู้กล้าท้าทายคนทั้งวงการด้วยคำถามสั้น ๆ ว่า
“ใครเป็นคนตัดสินว่าอะไรคือศิลปะ?”
ซื้อจากร้าน แล้วส่งประกวดทันที
เรื่องเกิดขึ้นในปี 1917 เมื่อดูชองป์นำโถปัสสาวะชายสำเร็จรูปที่ซื้อจากร้านขายอุปกรณ์ประปา มาพลิกวางในมุมใหม่ ก่อนเขียนชื่อว่า R. Mutt 1917 ลงบนตัวโถ
จากนั้นเขาส่งผลงานไปยังนิทรรศการของสมาคมศิลปินอิสระในนิวยอร์ก ซึ่งประกาศไว้ว่า ใครจ่ายค่าสมัครก็มีสิทธิ์นำผลงานมาจัดแสดงได้
แต่พอคณะผู้จัดเห็นโถปัสสาวะจริง ๆ กลับรับไม่ไหว และเลือกเก็บผลงานชิ้นนี้ออกจากพื้นที่แสดง
เหตุการณ์นี้จุดชนวนการถกเถียงทันที เพราะในเมื่อกติกาบอกว่ารับทุกผลงาน แล้วเหตุใดโถใบนี้จึงถูกปฏิเสธ?
ไม่ได้ทำเอง เรียกศิลปะได้หรอ?
สิ่งที่ทำให้ Fountain แปลกไม่ใช่แค่รูปร่างของมัน แต่คือดูชองป์ไม่ได้สร้างโถขึ้นมาเองเลย
เขาเพียงเลือกของใช้ธรรมดา นำมันออกจากสถานที่เดิม เปลี่ยนมุมวาง ตั้งชื่อใหม่ และประกาศว่านี่คือผลงานศิลปะ
แนวคิดนี้เรียกว่า Readymade หมายถึงการหยิบสิ่งของที่ผลิตสำเร็จแล้วมาเปลี่ยนความหมายผ่านการเลือกและจัดวางของศิลปิน
ดูชองป์กำลังบอกว่า ศิลปะอาจไม่ได้อยู่ที่ความสวยหรือฝีมือเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความคิดเบื้องหลังด้วย
จากโถฉี* สู่คำถามของโลกศิลปะ
ถ้าโถปัสสาวะอยู่ในห้องน้ำ มันคือของใช้ แต่เมื่อถูกนำไปวางในแกลเลอรี มันยังเป็นเพียงโถปัสสาวะเหมือนเดิมหรือเปล่า?
คำถามเหล่านี้เองที่ทำให้ผลงานชิ้นนี้มีพลัง แม้ตัววัตถุจะไม่ได้สวยงามหรือมีราคาแพงเลยก็ตาม
โถปัสสาวะต้นฉบับจากปี 1917 สูญหายไป
สิ่งที่หลงเหลือคือภาพถ่ายและผลงานจำลองที่ได้รับอนุญาตให้สร้างขึ้นภายหลัง
น่าแปลกที่แม้ของจริงจะหายไป แต่แนวคิดของ Fountain กลับไม่เคยหายตาม มันกลายเป็นแรงบันดาลใจให้ศิลปินรุ่นหลังนำของธรรมดามาสร้างเป็นงานศิลปะมากมาย
โถปัสสาวะเปลี่ยนโลกตรงไหน?
Fountain ไม่ได้เปลี่ยนโลกเพราะมันสวย แต่เพราะมันบังคับให้คนหยุดคิด
มันทำให้ศิลปะไม่จำเป็นต้องเป็นภาพวาดบนผืนผ้าใบหรือรูปปั้นราคาแพงอีกต่อไป ของธรรมดาชิ้นหนึ่งก็กลายเป็นศิลปะได้ หากมันทำให้ผู้ชมตั้งคำถามหรือมองโลกต่างไปจากเดิม
จากโถปัสสาวะที่เคยถูกซ่อนออกจากนิทรรศการ วันนี้ Fountain กลับถูกยกให้เป็นผลงานสำคัญแห่งศตวรรษที่ 20
รูปภาพจาก
https://www.wurkon.com/blog/122-marcel-duchamp
https://th.wikipedia.org/wiki/น้ำพุ_(%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B8%A7%E0%B9%8C%E0%B8%8A%E0%B9%87%E0%B8%AD%E0%B8%87)
https://adaymagazine.com/fountain-1917/
Philadelphia Museum of Art: ข้อมูลเหตุการณ์ Fountain ถูกส่งเข้าร่วมนิทรรศการในปี 1917 และไม่ได้รับการจัดแสดง
Tate และ SFMOMA: อธิบายแนวคิด Readymade และอิทธิพลของดูชองป์ต่อศิลปะสมัยใหม่
Duchamp Archives: ระบุว่าผลงานต้นฉบับสูญหาย ส่วนที่จัดแสดงในปัจจุบันเป็นฉบับสร้างขึ้นภายหลัง
สลากสัญจรจังหวัดตาก งวด 1 ธ.ค. 69 เปิดข้อมูลตัวเลขหลายด้าน ส่องเลขเด่นจากข้อมูลจังหวัดและผู้ว่าฯ
ซองดูฮีเดือด! ตั้งคำถามสังคมมองการทำร้ายร่างกายเป็นเรื่องตลก หลังปะทะน้ำ รพีภัทร
เด่นเหนือเด่นใต้ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขเด่น 5-4 จัดชุดสองตัวท้ายและสามตัวท้าย
เปิด 5 อาชีพที่เคยมีอยู่จริงในไทย แต่ปัจจุบันแทบไม่มีคนทำแล้ว
รีวิวหนังใหม่ "Ebenezer" (เอเบนีเซอร์ และคืนคริสต์มาส) จอห์นนี เดปป์ หวนคืนจอเงินในรอบ 8 ปี พลิกบทลุงสครูจโหมดดาร์ก จะหลอนปนซึ้งแค่ไหน ต้องไปชม!
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
เลข"ม้าวิ่ง" 1 ธันวาคม 2569
ประวัติชิ้นกรอบ ๆ ในก๋วยเตี๋ยวเย็นตาโฟ คือแมงกะพรุนหรือปลาหมึกกันแน่?
50 ชั่วโมงถึงจะเป็นเพื่อนกัน 200 ชั่วโมงถึงจะสนิท งานวิจัยวัดเวลาสร้างเพื่อนไว้แบบนี้
นกตาทิพย์ งวด 1 ธันวาคม 2569 เปิดเลขวงกลมเด่น 3 จัดชุดสองตัวบน 31-33-35-37
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด
หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศ
คณิตศาสตร์หล่อหลอมสมองของเราได้อย่างไร
น่าตกใจ!! โคโรนาไวรัสติดจาดคนสู่สัตว์เลี้ยงได้ 6 ประเทศที่พบสุนัขติดเชื้อโควิด-19 มากที่สุด
เครดิตบูโรไม่ใช่บัญชีดำ และเช็กประวัติตัวเองฟรีได้ ธปท. เตรียมให้ฟรีปีละ 2 ครั้ง
50 ชั่วโมงถึงจะเป็นเพื่อนกัน 200 ชั่วโมงถึงจะสนิท งานวิจัยวัดเวลาสร้างเพื่อนไว้แบบนี้


