หน้าแรก ตรวจหวย เว็บบอร์ด ควิซ แชร์ลิ้ง Page อัลบั้ม คำคม Glitter เกมถอดรหัสภาพ คำนวณ การเงิน ราคาทองคำ กินอะไรดี
ข้อตกลงการใช้บริการนโยบายความเป็นส่วนตัวนโยบายเนื้อหานโยบายการสร้างรายได้About Usติดต่อเว็บไซต์แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม

ทำไมเวลาคันแล้วเราต้องเกา? เบื้องหลังกลไกที่ร่างกายสั่งให้ทำโดยไม่รู้ตัว

เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี

เคยไหม...แค่โดนยุงกัดนิดเดียว หรืออยู่ดี ๆ ก็รู้สึกคันตรงแขน พอเริ่มคันก็ต้องยกมือขึ้นมาเกาทันทีแทบไม่ต้องคิด

หลายคนอาจมองว่าเป็นเรื่องธรรมดา แต่จริง ๆ แล้ว "ความคัน" เป็นระบบเตือนภัยอย่างหนึ่งที่ร่างกายออกแบบมาให้เราตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษเลยทีเดียว

ความคันคือสัญญาณเตือนจากร่างกาย

เมื่อผิวหนังถูกกระตุ้นจากสิ่งต่าง ๆ เช่น ยุงกัด แมลงไต่ เหงื่อสะสม อาการแพ้ หรือการระคายเคือง ร่างกายจะปล่อยสารเคมีบางชนิดออกมา โดยเฉพาะ ฮีสตามีน (Histamine)

สารนี้จะไปกระตุ้นปลายประสาทรับความคันที่อยู่ใต้ผิวหนัง แล้วส่งสัญญาณผ่านระบบประสาทขึ้นไปยังสมอง

เมื่อสมองรับรู้สัญญาณดังกล่าว เราจึงเกิดความรู้สึกว่า "คัน"

ฟังเผิน ๆ อาจเหมือนเป็นเรื่องน่ารำคาญ แต่ในทางวิวัฒนาการ ความคันช่วยให้มนุษย์และสัตว์รู้ตัวว่ามีบางอย่างมากระทบผิวหนัง เช่น แมลงมีพิษ ปรสิต หรือสิ่งแปลกปลอมที่ควรถูกกำจัดออกไป

แล้วทำไมเกาแล้วถึงรู้สึกดีขึ้น?

จุดที่น่าสนใจคือ การเกาไม่ได้ทำให้ต้นเหตุของความคันหายไปทันที

สิ่งที่เกิดขึ้นจริงคือ การเกาสร้างความเจ็บหรือแรงกดเล็กน้อยบนผิวหนัง ทำให้เกิดสัญญาณประสาทอีกชุดหนึ่งส่งไปยังสมอง

สมองจึงหันไปสนใจสัญญาณใหม่ที่แรงกว่า และลดการรับรู้ความคันลงชั่วคราว

เปรียบง่าย ๆ เหมือนมีคนกำลังกระซิบอยู่ในห้อง แต่จู่ ๆ มีคนเปิดเพลงเสียงดังขึ้นมา เสียงกระซิบก็ถูกกลบไปทันที

ความคันจึงดูเหมือนหายไป แม้ว่าสาเหตุที่แท้จริงอาจยังอยู่ก็ตาม

ทำไมบางครั้งยิ่งเกายิ่งคัน?

หลายคนคงเคยเจอสถานการณ์ที่เริ่มจากคันนิดเดียว แต่พอเกาไปเรื่อย ๆ กลับคันหนักกว่าเดิม

นั่นเพราะการเกาทำให้ผิวหนังเกิดการระคายเคืองเพิ่มขึ้น บางครั้งอาจเกิดแผลเล็ก ๆ ที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า

เมื่อผิวหนังอักเสบ ร่างกายจะปล่อยสารกระตุ้นความคันออกมาเพิ่มอีก ส่งผลให้เกิดวงจรแบบนี้

คัน → เกา → ผิวระคายเคือง → คันมากขึ้น → เกาเพิ่ม

คนที่มีผิวแห้ง ผื่นภูมิแพ้ หรือโรคผิวหนังต่าง ๆ มักจะเจอวงจรนี้บ่อยเป็นพิเศษ

เรื่องแปลกที่นักวิทยาศาสตร์ค้นพบ

ในอดีตมีความเชื่อว่าความคันเป็นเพียง "ความเจ็บระดับอ่อน" แต่ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์พบว่า ความคันมีเส้นทางประสาทเฉพาะของตัวเอง

นอกจากนี้ สมองยังสามารถตอบสนองต่อความคันจากสิ่งที่เห็นได้อีกด้วย

หลายคนอาจเคยมีประสบการณ์ว่า แค่เห็นคนอื่นเกา อ่านเรื่องเกี่ยวกับเหา ยุง หรือผื่นคัน ก็เริ่มรู้สึกคันตามไปด้วย ทั้งที่ไม่มีอะไรเกิดขึ้นกับผิวหนังจริง ๆ

นี่เป็นผลจากการทำงานของสมองที่เชื่อมโยงภาพ ความทรงจำ และความรู้สึกเข้าด้วยกัน

 

สรุป

ความคันไม่ใช่เรื่องไร้สาระ แต่เป็นระบบเตือนภัยของร่างกายที่ถูกพัฒนามาเพื่อปกป้องเรา

ส่วนการเกาเป็นเพียงวิธีที่สมองใช้ลดความรู้สึกคันชั่วคราว ไม่ได้แก้ต้นเหตุเสมอไป และบางครั้งอาจทำให้คันหนักกว่าเดิมด้วยซ้ำ

ครั้งต่อไปที่รู้สึกคันแล้วเผลอยกมือขึ้นมาเกา ลองนึกดูว่าจริง ๆ แล้วสมองและระบบประสาทกำลังทำงานร่วมกันอย่างซับซ้อนกว่าที่เราคิดมาก

แล้วคุณล่ะ เคยมีอาการคันทั้งที่ไม่มีอะไรให้คันบ้างไหม?

แหล่งข้อมูล:
American Academy of Dermatology (AAD)
National Institutes of Health (NIH)
Cleveland Clinic
⚠ แจ้งเนื้อหาไม่เหมาะสม 
พีรพัฒน์ พีพี's profile
มีผู้เข้าชมแล้ว 139 ครั้ง
เขียนโดย พีรพัฒน์ พีพี
เขียนบทความเกร็ดความรู้ เรื่องเล่า และ fact-check บน Postjung เน้นเช็กข้อเท็จจริงจากแหล่งทางการก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง
เป็นกำลังใจให้เจ้าของกระทู้โดยการ VOTE และ SHARE
10 VOTES (5/5 จาก 2 คน)
VOTED: ราชสีห์ขี่เป็ด, พีรพัฒน์ พีพี
Hot Topic ที่น่าสนใจอื่นๆ
เสือตกถัง เปิดเลขเด็ดงวด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นกากบาท จับตาแนวทางลุ้นโชคงวดนี้เลขน่าจับตา "แต๋วจ๋า พารวย" วันที่ 1 ธันวาคม 2569เปิดเลขธูป 3 ตัวตรง "ท้าวเวสสุวรรณ" วันที่ 1 ธันวาคม 2569หนังไทยเรื่องแรก ที่ทำรายได้ทะลุ 1 พันล้านบาทในต่างประเทศทำไมเรื่องน่าอายในอดีตถึงผุดขึ้นมาตอนก่อนนอนเปิด 5 โรงเรียนที่มีพื้นที่กว้างใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โรงเรียนไหนมีพื้นที่มากเหมือนมหาวิทยาลัย?5 สัญญาณที่อาจพบในผู้ป่วยช่วงสุดท้ายของชีวิต เข้าใจอาการก่อนสายเกินไป พร้อมวิธีดูแล และเตรียมใจสำหรับครอบครัวเทพเจ้าแห่งโชคลาภ เปิดแนวทางเลขเด็ด 1 ธันวาคม 2569 เผยเลขเด่นสองฝั่ง พร้อมชุดเลขน่าสนใจนอสตราดามุสทำนายปี 2027 ? เปิด 5 ปริศนาคำทำนาย ไฟป่า วิกฤตการเงิน และสมบัติต้องคำสาปปริศนาชนเผ่าลึกลับแห่งป่าแอมะซอน เมื่อผู้คนที่ไม่เคยออกมาพบใคร กลับเดินออกจากป่าเพื่อขออาหาร“เช็กเกลียว” คืออะไร? เปิดความหมายศัพท์ฮิต หลังดราม่า “น้ำ-ซองดูฮี”
ดู Hot Topic ทั้งหมด
กระทู้อื่นๆในบอร์ด สาระ เกร็ดน่ารู้
อะไรบ้างในร่างกาย ที่มีข้างเดียว ?แรงงานไทยไปทำงานต่างประเทศและส่งเงินกลับบ้านจากที่ไหนมากที่สุดอาชีพผู้ตรวจสอบบริการแบบไม่เปิดเผยตัวตนทำงานอย่างไรนักคณิตศาสตร์ประกันภัยในไทยทำงานอะไรและมีรายได้เท่าไร
ตั้งกระทู้ใหม่