ฆาตกรต่อเนื่องทุกคนเป็นโรคจิตจริงหรือไม่

เคยสังเกตไหมเวลามีข่าวคดีฆาตกรรมรุนแรงเกิดขึ้น โดยเฉพาะคดีที่ดูแล้วซับซ้อน หรือมีพฤติกรรมแปลกประหลาด หลายคนมักจะพูดกันไปว่าคนทำต้องเป็นโรคจิตแน่ๆ หรือไม่ก็ต้องมีความผิดปกติทางสมองอะไรสักอย่าง

ซึ่งก็น่าสนใจดีว่าทำไมในหัวของเราถึงเชื่อมโยงเรื่องความโหดร้ายเข้ากับอาการป่วยทางจิตไว้ด้วยกันเสมอ บางทีเราอาจจะแค่รู้สึกสบายใจกว่าถ้าได้เชื่อว่าคนทำเป็นคนป่วย เพราะนั่นหมายความว่าคนปกติทั่วไปไม่ต้องกังวลว่าตัวเองหรือคนรอบข้างจะเป็นอันตราย

แต่พอมาลองนั่งทบทวนข้อมูลที่เราเห็นผ่านสื่อหรือสารคดีอาชญากรรมต่างๆ ความคิดนี้มันเริ่มดูคลุมเครือขึ้นมาเหมือนกัน

บางมุมมองเขาก็บอกว่าการจะตัดสินใจทำอะไรร้ายแรงขนาดนั้นได้ ยังไงเสียสภาพจิตใจก็ต้องไม่ปกติแน่นอน มันเหมือนเป็นกลไกป้องกันตัวของสังคมที่มองว่าพฤติกรรมสุดโต่งแบบนั้นต้องเกิดจากความผิดปกติทางคลินิกเท่านั้น

หรือที่เรียกกันว่าอาการทางจิตที่ทำให้คนคนหนึ่งแยกแยะถูกผิดไม่ได้ แต่คำถามคือถ้าเราบอกว่ามันเป็นโรคแบบนี้ คนที่เป็นโรคจิตเภทหรือคนที่มีภาวะซึมเศร้า หรือป่วยทางใจระดับอื่นล่ะ เขาก็เสียหายสิ เพราะจริงๆ

แล้วคนป่วยทางจิตส่วนใหญ่แทบไม่มีแนวโน้มจะไปทำร้ายใครเลยด้วยซ้ำ

อีกด้านหนึ่งก็มีมุมมองที่น่าสนใจไม่แพ้กัน คือมุมมองที่มองว่าการเป็นฆาตกรต่อเนื่องเป็นเรื่องของทางเลือกและการตัดสินใจมากกว่าจะเป็นแค่เรื่องของโรค ไม่ใช่คนป่วยทุกคนที่ไปฆ่าคนต่อเนื่อง และไม่ใช่ฆาตกรทุกคนที่ป่วยทางจิต

หลายคนวิเคราะห์ว่าสิ่งนี้อาจเกิดจากการสั่งสมของสภาพแวดล้อม การเลี้ยงดู หรือประสบการณ์เลวร้ายในวัยเด็กจนกลายเป็นปมที่ฝังลึกและแสดงออกมาในรูปแบบที่ผิดปกติ มันอาจจะเป็นความพึงพอใจจากการควบคุม หรือการมีอำนาจเหนือผู้อื่น

ซึ่งเป็นเรื่องของนิสัยใจคอมากกว่าจะเป็นอาการทางจิตแบบที่หมอต้องรักษาด้วยยาเสมอไป ตรงนี้แหละที่ทำให้น่าคิดว่าเส้นแบ่งระหว่างคำว่า คนปกติ กับ คนป่วย มันอยู่ตรงไหนกันแน่

เวลาที่เราพยายามจะหาคำตอบว่าตกลงแล้วมันคือโรคหรือคือสันดาน เรามักจะติดอยู่กับความพยายามจะด่วนสรุปเพื่อหาความสงบใจ การที่เรามองว่าเขาเป็นโรคจิตมันทำให้เราจัดการกับความกลัวได้ง่ายขึ้น เพราะโรคคือสิ่งที่น่าจะแก้ไขหรือระวังป้องกันได้

แต่ถ้ามันไม่ใช่โรค แต่เป็นความมืดมิดในใจคนธรรมดาๆ ที่ถูกหล่อหลอมขึ้นมาด้วยสภาพแวดล้อมล่ะ แบบนั้นดูน่ากลัวกว่าเยอะเลย การที่คนเราสามารถเลือกทำสิ่งที่โหดร้ายได้โดยที่สมองไม่ได้ป่วย

มันเป็นเรื่องที่ทำให้เราต้องกลับมาตั้งคำถามกับความสัมพันธ์ในสังคมและกระบวนการกล่อมเกลาจิตใจของมนุษย์เราเอง

บางทีอาจจะไม่มีคำตอบที่ตายตัวว่าทุกคนต้องเป็นโรคจิตเสมอไป อาจจะเป็นเพราะว่ามนุษย์เรามีความซับซ้อนเกินกว่าจะเอาตลาปัดหรือวินิจฉัยใส่กล่องใบเดียวได้หมด บางคนอาจป่วยจริง บางคนอาจไม่ได้ป่วยแต่เลือกทำเพราะความต้องการบางอย่างที่บิดเบี้ยว

สำหรับใครที่มีความเห็นเรื่องนี้ยังไง หรือเคยไปเจอข้อมูลอะไรที่น่าสนใจเกี่ยวกับเรื่องกลไกความคิดของฆาตกรเหล่านี้ ลองเอามาแชร์กันดูได้นะ เราเชื่อว่าแต่ละคนน่าจะมีมุมมองที่แตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับว่ามองผ่านเลนส์ของจิตวิทยา สังคมศาสตร์

หรือแม้แต่ประสบการณ์ส่วนตัวที่เคยเจอมา