เจาะลึกที่มาของชื่อเรียกแต่ละมหาสมุทรบนโลกใบนี้

เคยสงสัยกันไหมว่าบรรดามหาสมุทรอันกว้างใหญ่ที่ปกคลุมพื้นที่ส่วนมากของโลกเรานั้นมีชื่อเรียกที่มาจากไหน ใครเป็นคนตั้งชื่อ และทําไมถึงใช้ชื่อเหล่านี้

บางคนอาจมองว่าเป็นเรื่องไกลตัวแต่ถ้าได้ลองศึกษาประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์จะพบว่าชื่อของมหาสมุทรแต่ละแห่งนั้นซ่อนเรื่องราวการสํารวจและการค้นพบของมนุษย์เอาไว้มากมาย

เริ่มต้นกันที่มหาสมุทรที่ใหญ่ที่สุดในโลกอย่างมหาสมุทรแปซิฟิก เดิมทีนักสํารวจชาวโปรตุเกส เฟอร์ดินานด์ แมกเจลแลน เป็นผู้ตั้งชื่อนี้ให้ โดยเขาเรียกมันว่า มารี ปาซิฟิโก ซึ่งแปลว่าทะเลที่เงียบสงบ

เหตุผลก็เพราะในระหว่างที่เขานํากองเรือล่องผ่านมหาสมุทรแห่งนี้เป็นครั้งแรก เขาพบกับสภาพอากาศที่สงบคลื่นลมไม่รุนแรงตรงกันข้ามกับมหาสมุทรแอตแลนติกที่เขาเพิ่งผ่านพ้นมา

ชื่อนี้จึงกลายเป็นที่จดจําและเรียกขานสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบันแม้ว่าในความเป็นจริงแปซิฟิกจะไม่ใช่ทะเลที่สงบเสมอไปก็ตาม ถัดมาคือมหาสมุทรแอตแลนติก ชื่อนี้มีที่มาจากตํานานกรีกโบราณโดยคําว่า แอตแลนติก

สัมพันธ์โดยตรงกับชื่อของ แอตลาส เทพไททันผู้แบกรับท้องฟ้าไว้บนบ่า ชาวกรีกมองว่ามหาสมุทรแห่งนี้ตั้งอยู่ไกลออกไปทางทิศตะวันตกและเป็นอาณาเขตที่อยู่พ้นจากเทือกเขาแอตลาสในแอฟริกาเหนือ

นักเดินเรือสมัยโบราณจึงนําชื่อของตํานานมาใช้เรียกพื้นที่เดินเรือแถบนั้นกลายเป็นชื่อทางการของมหาสมุทรที่เชื่อมโยงกับเรื่องเล่าเก่าแก่หลายพันปี ส่วนมหาสมุทรอินเดียมีที่มาค่อนข้างตรงไปตรงมาและเรียบง่าย

ชื่อนี้ตั้งขึ้นตามชื่อประเทศอินเดียที่อยู่ติดกับมหาสมุทรแห่งนี้ การเดินเรือในสมัยก่อนมักใช้จุดสังเกตเป็นเป้าหมายสําคัญและอินเดียก็เป็นจุดหมายปลายทางที่ยิ่งใหญ่สําหรับการค้าขายและสํารวจทางทะเลตั้งแต่สมัยโบราณ

มหาสมุทรนี้จึงถูกเรียกขานผ่านเขตแดนของประเทศที่เป็นหัวใจสําคัญของการเดินทางสายเครื่องเทศมาเป็นเวลานาน สําหรับมหาสมุทรอาร์กติก หลายคนอาจสงสัยว่าชื่อนี้แปลว่าอะไร คําว่าอาร์กติก มาจากภาษากรีกคําว่า อาร์กโตส

ดังนั้นพื้นที่ที่อยู่ใต้กลุ่มดาวหมีนี้ก็จึงถูกขนานนามให้มีความหมายเชื่อมโยงกับท้องฟ้าเบื้องบน ปิดท้ายด้วยมหาสมุทรใต้หรือมหาสมุทรแอนตาร์กติก ชื่อนี้มีความหมายชัดเจนที่สุดเนื่องจากมาจากคําภาษากรีกที่ผสมคําว่า

แอนติ ซึ่งแปลว่า ตรงกันข้าม และ อาร์กติก หมายความถึงพื้นที่ที่อยู่ตรงข้ามกับอาร์กติกนั่นเอง เป็นการตั้งชื่อที่อธิบายตําแหน่งที่ตั้งอย่างแท้จริงว่าอยู่ฝั่งตรงข้ามสุดขั้วโลกของมหาสมุทรทางเหนือ

การทําความเข้าใจที่มาของชื่อเหล่านี้ทําให้เราเห็นว่ามนุษย์นั้นมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับการตั้งชื่อสถานที่เพื่อสื่อถึงประสบการณ์ ตําแหน่งที่ตั้ง หรือแม้แต่ตํานานความเชื่อ