วิธีนับศตวรรษและสหัสวรรษที่ถูกต้องตามหลักสากล

เวลาที่เราพูดถึงเรื่องปี พศ หรือ คศ หลายคนมักจะเผลอนับผิดไปหนึ่งปีเสมอ โดยเฉพาะเมื่อต้องระบุว่าปีปัจจุบันอยู่ในศตวรรษที่เท่าไหร่

ปัญหานี้เกิดจากความเข้าใจผิดเรื่องการนับเลขตามศักราชที่เรามักจะเริ่มนับจากเลขศูนย์ แต่ในความเป็นจริงระบบการนับเวลาแบบสากลนั้นไม่มีปีที่ศูนย์อยู่จริง

การนับปีในหลักสากลเริ่มต้นที่ปีที่ 1 เสมอ

ดังนั้นเมื่อเราต้องการจะคํานวณศตวรรษหรือสหัสวรรษ จึงต้องยึดหลักการนับแบบไม่ให้มีช่องว่างระหว่างตัวเลข ศตวรรษที่ 1 จึงเริ่มนับตั้งแต่ปีคริสต์ศักราชที่

1 ไปจนถึงปีที่ 100 ครบหนึ่งร้อยปีพอดี และศตวรรษที่ 2

จึงเริ่มขึ้นที่ปี 101 ไปจนถึงปีที่ 200 วิธีการคิดง่ายๆ คือให้นําเลขปีไปหารด้วยหนึ่งร้อย หากหารลงตัวปีนั้นจะเป็นปีสุดท้ายของศตวรรษเดิม

แต่ถ้าหารไม่ลงตัวให้ปัดเศษขึ้นไปหนึ่งเลข จะกลายเป็นศตวรรษถัดไปทันที

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือช่วงเปลี่ยนผ่านของปี 1999 ไป 2000 ในตอนนั้นหลายคนเข้าใจว่าปี 2000 คือการเริ่มต้นศตวรรษที่ 21 แต่ตามหลักการคํานวณจริงแล้ว ปี

2000 ยังคงเป็นปีสุดท้ายของศตวรรษที่ 20 ส่วนศตวรรษที่ 21

ที่แท้จริงนั้นเริ่มนับตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ปี 2001 เป็นต้นไป มาถึงเรื่องสหัสวรรษหรือช่วงเวลาหนึ่งพันปี วิธีการนับก็ใช้หลักการเดียวกันทุกประการ

สหัสวรรษที่ 1 เริ่มตั้งแต่ปีที่ 1 ไปจนถึงปีที่ 1000

และสหัสวรรษที่ 2 เริ่มตั้งแต่ปีที่ 1001 ไปจนถึงปีที่ 2000 ดังนั้นช่วงเวลาที่เรามีชีวิตอยู่ในปัจจุบันซึ่งเป็นช่วงปีสองพันกว่าๆ

จึงถือว่าเราอยู่ในสหัสวรรษที่ 3 แล้ว

ความสับสนนี้มักเกิดจากการเปรียบเทียบกับการนับเลขคณิตศาสตร์ทั่วไปที่มักจะคุ้นเคยกับการนับเลขศูนย์

แต่การนับปีทางประวัติศาสตร์หรือศักราชนั้นเป็นการนับลําดับที่ ไม่ใช่การนับเชิงปริมาณ

การทําความเข้าใจพื้นฐานนี้จะช่วยให้เราไม่งงเวลาเห็นการประกาศปีหรืออ่านเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่ระบุถึงศตวรรษต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการนับปี พศ หรือ คศ

ก็มีหลักการเดียวกันคือเริ่มที่เลข 1 เสมอ ไม่มีปีที่ 0 มาคั่นกลาง

การจดจําหลักการง่ายๆ นี้จะทําให้เรามองเห็นภาพรวมของช่วงเวลาในหน้าประวัติศาสตร์ได้อย่างถูกต้องและแม่พยาแม่นยํา

ทุกครั้งที่เกิดคําถามเรื่องการเปลี่ยนผ่านของทศวรรษ ศตวรรษ หรือสหัสวรรษ

เพียงแค่ลองย้อนกลับไปมองว่าจุดเริ่มต้นคือเลข 1 เสมอ ทุกอย่างก็จะกระจ่างชัดเจนขึ้นทันที