วิกฤตขีปนาวุธคิวบา วินาทีระทึกที่โลกเกือบสูญสิ้นเพราะสงครามนิวเคลียร์

หลายคนคงเคยได้ยินเรื่องราวเกี่ยวกับ วิกฤตขีปนาวุธคิวบา ซึ่งถือเป็นช่วงเวลาที่โลกเข้าใกล้สงครามนิวเคลียร์มากที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่

เหตุการณ์นี้เริ่มต้นขึ้นเมื่อสหภาพโซเวียตนําอาวุธนิวเคลียร์ไปติดตั้งไว้ที่ประเทศคิวบา ซึ่งเป็นจุดยุทธศาสตร์ที่ใกล้กับชายฝั่งของสหรัฐอเมริกามาก

หลายคนสงสัยว่าข่าวลือที่ว่าโลกเกือบจะพินาศจากสงครามนิวเคลียร์นั้นเป็นเรื่องจริงหรือแค่การขยายความเกินจริง ซึ่งจากหลักฐานที่เปิดเผยออกมาในภายหลัง

ยืนยันได้ว่าความเสี่ยงเหล่านั้นเกิดขึ้นจริงและน่ากลัวกว่าที่คนยุคนั้นรับรู้

ความตึงเครียดพุ่งถึงขีดสุดเมื่อประธานาธิบดี จอห์น เอฟ เคเนดี้ ประกาศปิดล้อมทางทะเลรอบเกาะคิวบาเพื่อป้องกันไม่ให้โซเวียตส่งอาวุธเพิ่มเติมเข้ามา สถานการณ์ในตอนนั้นไม่ได้มีแค่เรื่องของการเมืองระหว่างประเทศ

แต่ยังเต็มไปด้วยความผิดพลาดทางเทคนิคและความเข้าใจผิดที่อาจนําไปสู่การกดปุ่มปล่อยขีปนาวุธได้ตลอดเวลา กองทัพของทั้งสองฝ่ายต่างเตรียมพร้อมในระดับสูงสุด ซึ่งในเชิงยุทธวิธีแล้ว

นี่คือสัญญาณเตือนว่าสงครามอาจปะทุขึ้นในระดับวินาที

จุดที่น่าสนใจที่สุดคือเหตุการณ์เรือดําน้ําโซเวียตที่ถูกกองทัพเรือสหรัฐรุมล้อมและปล่อยระเบิดน้ําลึกเพื่อเป็นการเตือน เนื่องจากเรือดําน้ําลํานี้ขาดการติดต่อจากส่วนกลาง

กัปตันเรือจึงเชื่อไปสนิทใจว่าสงครามโลกครั้งที่สามได้เริ่มขึ้นแล้ว และตัดสินใจเตรียมยิงตอร์ปิโดหัวรบนิวเคลียร์เข้าใส่กองเรือสหรัฐ โชคดีที่กฎการยิงต้องได้รับความเห็นชอบจากเจ้าหน้าที่บนเรือสามคน

และมีหนึ่งคนยืนกรานปฏิเสธ ทําให้โลกไม่ได้เผชิญกับโศกนาฏกรรมที่ไม่มีวันหวนกลับคืนมา

นอกจากนี้ยังมีความตึงเครียดในพื้นที่อื่น เช่น การที่เครื่องบินสอดแนมสหรัฐถูกยิงตกเหนือน่านฟ้าคิวบา ทําให้ทหารสหรัฐบางส่วนกดดันให้เคเนดี้ตอบโต้ด้วยการส่งกําลังทหารบุกยิวบาโดยตรง ซึ่งหากตัดสินใจทําเช่นนั้น

โซเวียตที่ประจําการอยู่ในคิวบาก็พร้อมที่จะใช้หัวรบนิวเคลียร์ขนาดเล็กที่ติดตั้งอยู่ตอบโต้ทันที หากสถานการณ์ลุกลามถึงขั้นนั้น การแลกเปลี่ยนหมัดนิวเคลียร์ระหว่างสองอภิมหาอํานาจก็เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ท้ายที่สุด ผู้นําของทั้งสองฝั่งคือ เคเนดี้ และ คุชเชฟ ต่างตระหนักถึงหายนะที่จะตามมาหากสงครามเกิดขึ้นจริง จึงยอมถอยคนละก้าว โดยสหรัฐตกลงว่าจะไม่บุกคิวบาและจะถอนขีปนาวุธจากตุรกีเป็นการลับ

ส่วนโซเวียตถอนขีปนาวุธออกจากคิวบา ความรอดพ้นจากภัยพิบัติครั้งนั้นเกิดจากการสื่อสารที่ค่อยๆ ขยับเข้าหากัน รวมถึงความยับยั้งชั่งใจในช่วงเวลาที่สําคัญที่สุด

วิกฤตการณ์นี้จึงเป็นบทเรียนที่ย้ําเตือนให้คนรุ่นหลังเข้าใจถึงความน่ากลัวของการแข่งขันทางอาวุธที่ไร้จุดจบ เพราะในเสี้ยววินาทีแห่งความขัดแย้ง ความสูญเสียอาจไม่ได้จํากัดอยู่แค่ประเทศคู่กรณี

แต่ส่งผลกระทบต่อทั้งมนุษยชาติอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้