สนธิสัญญาแวร์ซายที่กลายเป็นชนวนเหตุสําคัญของสงครามโลกครั้งที่ 2

เมื่อสงครามโลกครั้งที่หนึ่งสิ้นสุดลงในปี ค.ศ. 1918 ผู้คนทั่วทั้งยุโรปต่างมีความหวังว่าสันติภาพจะยั่งยืนยาวนาน

เหล่าผู้นําประเทศฝ่ายสัมพันธมิตรจึงมารวมตัวกันที่พระราชวังแวร์ซายเพื่อร่างข้อตกลงที่พวกเขาเชื่อว่าจะป้องกันไม่ให้เกิดความขัดแย้งชนิดนี้ขึ้นอีก

แต่ผลลัพธ์ที่ออกมากลับกลายเป็นการสร้างปมปัญหาใหม่ที่รุนแรงกว่าเดิม

เพราะสนธิสัญญาฉบับนี้ไม่ได้มุ่งเน้นการสร้างความร่วมมือ แต่กลับกลายเป็นการลงโทษฝั่งเยอรมนีอย่างหนักหน่วงจนยากจะฟื้นตัวเยอรมนีถูกบีบให้ยอมรับความผิดทั้งหมดของสงครามแต่เพียงผู้เดียว

ซึ่งส่งผลกระทบต่อจิตใจของชาวเยอรมันอย่างมหาศาล พวกเขาต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามจํานวนมหาศาลที่แทบจะไม่มีทางชําระได้

รวมถึงต้องเสียดินแดนสําคัญหลายส่วนและถูกจํากัดกําลังทหารจนเรียกได้ว่ากองทัพกลายเป็นเพียงหน่วยงานขนาดเล็ก การที่ประเทศชาติต้องแบกรับภาระทางการเงินมหาศาลท่ามกลางสภาวะเศรษฐกิจที่พังทลาย

ทําให้เกิดภาวะเงินเฟ้อที่รุนแรง ของใช้จําเป็นแพงขึ้นจนแทบซื้อไม่ได้ ผู้คนตกงานและสิ้นหวัง ความโกรธแค้นต่อสนธิสัญญาแวร์ซายจึงฝังรากลึกอยู่ในใจของผู้คน

สิ่งที่น่าจับตามองคือแนวคิดเหล่านี้ถูกนําไปใช้โดยกลุ่มการเมืองหัวรุนแรง อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ใช้ความรู้สึกของการถูกโดดเดี่ยวและความละอายใจของคนในชาติเป็นเครื่องมือในการหาเสียง

เขาประกาศว่าจะฉีกสนธิสัญญาแวร์ซายทิ้งและทวงคืนศักดิ์ศรีให้แก่เยอรมนีอีกครั้ง ประชาชนที่หมดหนทางและต้องการทางออกจึงให้การสนับสนุนพรรคนาซีอย่างทะลักทลาย

พลังแห่งความแค้นนี้เองที่เปลี่ยนจากความขัดแย้งทางการเมืองกลายเป็นการฟื้นฟูกองทัพอย่างลับๆ และการท้าทายกฎระเบียบระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง เริ่มจากการนํากองทัพเข้าสู่เขตปลอดทหาร

จนถึงการขยายดินแดนไปสู่ประเทศเพื่อนบ้าน เมื่อนานาชาติเริ่มตระหนักว่ามาตรการเดิมที่เคยใช้ควบคุมเยอรมนีไม่สามารถหยุดยั้งสิ่งที่เกิดขึ้นได้

สงครามครั้งใหม่ก็ปะทุขึ้นอย่างรวดเร็วและลุกลามใหญ่โตเกินกว่าที่ใครจะคาดคิด สนธิสัญญาที่ควรจะเป็นจุดจบของสงคราม กลับกลายเป็นฟืนชั้นดีที่โหมให้ความโกรธแค้นเติบโตและลุกลามกลายเป็นสงครามโลกครั้งที่

2 ในที่สุด

ความผิดพลาดจากการใช้อํานาจกดขี่ในสนธิสัญญาครั้งนั้นสอนให้โลกเห็นว่า สันติภาพที่เกิดจากการบีบบังคับมักไม่ยั่งยืน และมักจะกลายเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความรุนแรงในเวลาต่อมา

สงครามที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นจึงไม่ใช่เพียงแค่ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นลอยๆ แต่มันคือผลกระทบที่สั่งสมมาจากความรู้สึกที่ไม่เป็นธรรมของคนทั้งชาติ