จากพรรคอนาคตใหม่ สู่พรรคประชาชน ทำไมถึงยังตั้งรัฐบาลไม่ได้สักที?

นับตั้งแต่การเกิดขึ้นของ จนมาถึง เส้นทางการเมืองของพรรคสายปฏิรูปถือเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์สำคัญของการเมืองไทย

จากพรรคการเมืองหน้าใหม่ที่สร้างกระแสอย่างรวดเร็ว กลายเป็นพรรคที่มีฐานเสียงขนาดใหญ่และได้รับความนิยมจากประชาชนจำนวนมาก แต่คำถามสำคัญคือ ทำไมพรรคที่ได้รับเสียงสนับสนุนจำนวนมาก จึงยังไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้?

คำตอบไม่ได้อยู่ที่คะแนนเสียงเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่โครงสร้างการเมืองไทย ความแตกต่างทางอุดมการณ์ และความสามารถในการสร้างพันธมิตรทางการเมือง

ชนะใจประชาชน แต่ยังไม่ชนะสมการอำนาจ

พรรคอนาคตใหม่แจ้งเกิดจากแนวคิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่ต้องการเห็นการปฏิรูปประเทศ

ในการเลือกตั้งปี 2562 พรรคสามารถคว้าที่นั่งจำนวนมาก แม้เป็นพรรคใหม่ แต่ไม่ได้เข้าสู่อำนาจบริหาร เพราะการจัดตั้งรัฐบาลในระบบรัฐสภาไม่ได้ตัดสินจากคะแนนนิยมเพียงอย่างเดียว

การเป็นพรรคอันดับต้น ๆ ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ทันที จำเป็นต้องมีเสียงสนับสนุนมากพอจากพรรคอื่นในสภา

จุดยืนที่ชัดเจน กลายเป็นทั้งจุดแข็งและข้อจำกัด

จุดแข็งของพรรคสายนี้คือการมีจุดยืนชัดเจนและนำเสนอนโยบายที่แตกต่างจากการเมืองแบบเดิม เช่น การปฏิรูปโครงสร้างรัฐ การกระจายอำนาจ และการเปลี่ยนแปลงระบบการเมือง

สำหรับผู้สนับสนุน สิ่งเหล่านี้คือความหวังในการเปลี่ยนประเทศ

แต่ในอีกด้านหนึ่ง จุดยืนที่ชัดเจนก็ทำให้การจับมือกับพรรคการเมืองบางกลุ่มเป็นเรื่องยาก เพราะมีความเห็นแตกต่างกันในประเด็นสำคัญ

การเมืองในระบบรัฐสภาจึงไม่ได้วัดเพียงว่าใครมีนโยบายที่ได้รับความนิยม แต่ต้องดูด้วยว่าใครสามารถสร้างพื้นที่ร่วมกับฝ่ายที่คิดต่างได้

กติกาการเมืองมีผลต่อเส้นทางสู่รัฐบาล

อีกหนึ่งปัจจัยสำคัญคือกติกาทางการเมืองในช่วงที่ผ่านมา โดยเฉพาะรัฐธรรมนูญปี 2560 ที่ทำให้การเลือกนายกรัฐมนตรีในช่วงหนึ่งไม่ได้ขึ้นอยู่กับเสียงของ ส.ส. เพียงอย่างเดียว

ส่งผลให้พรรคที่ชนะเลือกตั้งต้องเผชิญกับเงื่อนไขเพิ่มเติมในการรวบรวมเสียงเพื่อจัดตั้งรัฐบาล

ดังนั้น ชัยชนะจากการเลือกตั้งจึงไม่ใช่เส้นทางตรงสู่ทำเนียบรัฐบาลเสมอไป

จากอนาคตใหม่ สู่ก้าวไกล และพรรคประชาชน: การเดินทางที่ยังไม่จบ

แม้พรรคจะเปลี่ยนชื่อและเปลี่ยนโครงสร้างหลายครั้ง แต่ฐานความนิยมส่วนหนึ่งยังคงมาจากความต้องการเห็นการเปลี่ยนแปลง

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายไม่ได้มีเพียงการเพิ่มคะแนนเสียงในการเลือกตั้ง แต่คือการเปลี่ยนคะแนนนิยมให้กลายเป็นอำนาจบริหาร

โจทย์ใหญ่ของพรรคจึงไม่ใช่แค่ “ทำอย่างไรให้ประชาชนเลือกมากขึ้น” แต่คือ “ทำอย่างไรให้สามารถทำงานร่วมกับคนที่มีความคิดแตกต่าง เพื่อจัดตั้งรัฐบาลที่บริหารประเทศได้จริง”

เส้นทางจากพรรคอนาคตใหม่ สู่พรรคประชาชน แสดงให้เห็นว่า การเมืองไม่ได้มีเพียงเรื่องของชัยชนะในการเลือกตั้ง แต่เป็นเรื่องของการสร้างสมดุลระหว่างอุดมการณ์ ความนิยม และความสามารถในการสร้างพันธมิตร

พรรคอาจชนะใจประชาชนจำนวนมาก แต่การเป็นรัฐบาลจำเป็นต้องมีมากกว่าคะแนนเสียง นั่นคือ การสร้างความร่วมมือทางการเมืองและการได้รับความไว้วางใจจากหลายฝ่าย

เพราะในระบอบประชาธิปไตย การชนะเลือกตั้งคือจุดเริ่มต้นของการเดินทาง ไม่ใช่จุดหมายปลายทาง