นาย สมชาย ชื่อยอดฮิตของคนไทยสมัยก่อน

การที่คนไทยสมัยก่อนนิยมตั้งชื่อซ้ำ ๆ กัน เช่น สมชาย สมศักดิ์ สมพร มาลี หรือ สายใจ นั้น ไม่ใช่เรื่องบังเอิญครับ แต่เกิดจากบริบททางสังคม วัฒนธรรม และค่านิยมในยุคนั้น ซึ่งสามารถสรุปเหตุผลหลัก ๆ ได้ดังนี้

ความหมายที่เป็นมงคลและตรงไปตรงมา

คนไทยยุคก่อนนิยมตั้งชื่อที่ความหมายเข้าใจง่าย เป็นมงคล และสะท้อนถึงตัวตนหรือความหวังที่อยากให้เด็กเติบโตขึ้นมาเป็นแบบนั้นโดยตรง ไม่เน้นความซับซ้อนของภาษา

สมชาย หมายถึง เหมาะสมกับการเกิดเป็นผู้ชาย มีความแมน เข้มแข็ง

สมศักดิ์ หมายถึง มีเกียรติยศ ฐานะ เหมาะสมกับศักดิ์ศรี

พร สมพร หมายถึง การได้รับพรอันประเสริฐ สิ่งดี ๆ ในชีวิต

อิทธิพลจากนโยบายรัฐบาล (ยุคจอมพล ป. พิบูลสงคราม)

ช่วงหนึ่งประเทศไทยมีนโยบาย รัฐนิยม ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ซึ่งมีการส่งเสริมเรื่องการแบ่งแยกเพศตามหลักสากลอย่างชัดเจน มีการออกประกาศแนะนำให้ตั้งชื่อผู้ชายให้ดูเป็นผู้ชาย และผู้หญิงให้ดูเป็นผู้หญิง ชื่ออย่าง สมชาย จึงกลายเป็นชื่อยอดฮิตที่ตอบโจทย์นโยบายรัฐในยุคนั้นอย่างมาก

ค่านิยมการตั้งชื่อตามผู้ใหญ่หรือบุคคลที่มีชื่อเสียง

สมัยก่อนไม่ได้มีอินเทอร์เน็ตหรือตำราตั้งชื่อให้ค้นหามากมายเหมือนปัจจุบัน เมื่อเห็นคนในหมู่บ้าน คนในตระกูล หรือบุคคลที่มีชื่อเสียง เช่น ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ พระเอกลิเก นักร้อง มีชื่อที่ไพเราะและชีวิตประสบความสำเร็จ พ่อแม่ก็มักจะนำชื่อนั้นมาตั้งให้ลูกบ้าง เพราะเชื่อว่าจะนำความเป็นสิริมงคลและความเจริญมาให้

การตั้งชื่อตามวันเกิด หลักมหาทักษา

การตั้งชื่อคนไทยมักอิงกับหลักโหราศาสตร์ โดยเฉพาะ หลักมหาทักษา ที่กำหนดว่าคนเกิดวันไหน ควรใช้ตัวอักษรที่เป็นเดช ศรี หรือมนตรี และห้ามใช้ตัวอักษรกาลกิณี ทำให้ตัวเลือกของพยัญชนะที่จะนำมาผสมเป็นชื่อถูกจำกัดลงไปอีก ชื่อที่ลงตัวและติดหูอย่าง สมชาย ที่ไม่มีตัวกาลกิณีของหลาย ๆ วันเกิด จึงถูกหยิบมาใช้บ่อย

เกร็ดน่ารู้ เทรนด์การตั้งชื่อของคนไทยเปลี่ยนไปตามยุคสมัย ปัจจุบันค่านิยมเน้นความแปลกใหม่ ไม่ซ้ำใคร มีการประสมคำบาลี-สันสกฤตให้มีเสียงแปลกตา หรือเน้นชื่อเล่นภาษาต่างประเทศ ทำให้ชื่อยอดฮิตในอดีตอย่าง สมชาย กลายเป็นชื่อที่สะท้อนถึงยุคสมัยหนึ่งของสังคมไทยไปแล้ว