สาเหตุปากแห้งคอแห้งแม้ดื่มน้ําเพียงพอในแต่ละวัน

อาการปากแห้งผิดปกติเป็นภาวะที่คนจํานวนไม่น้อยต้องเผชิญ แม้ว่าจะพยายามจิบน้ําเปล่าตลอดทั้งวันหรือพยายามเน้นดื่มน้ําให้ครบปริมาณที่ร่างกายต้องการแล้วก็ตาม

สาเหตุของปัญหานี้มักไม่ได้เกิดจากการขาดน้ําเพียงอย่างเดียว

แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนจากร่างกายเกี่ยวกับภาวะสุขภาพภายในหรือไลฟ์สไตล์บางอย่างที่ทําให้อัตราการผลิตน้ําลายลดลงจนเกิดความรู้สึกไม่สบายในช่องปาก

การหายใจผ่านทางปากแทนการหายใจผ่านจมูกเป็นสาเหตุอันดับต้นๆ

บางคนอาจมีพฤติกรรมนี้โดยไม่รู้ตัวโดยเฉพาะในขณะนอนหลับ เมื่ออากาศไหลผ่านช่องปากซ้ําๆ จะทําให้น้ําลายระเหยออกไปอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้ตื่นเช้ามาพร้อมกับความรู้สึกปากแห้งผากและคอแห้ง

แม้ก่อนนอนจะดื่มน้ําไปมากแค่ไหนก็ตาม นอกจากนี้ปัญหาเรื่องไซนัสอักเสบหรือภูมิแพ้ที่ทําให้ทางเดินหายใจส่วนจมูกอุดตันหรือบวมอักเสบยังเป็นปัจจัยเสริมที่บังคับให้ร่างกายต้องเปลี่ยนมาใช้วิธีหายใจผ่านปากโดยปริยาย

อีกหนึ่งปัจจัยสําคัญคือยาบางชนิดที่รับประทานเป็นประจํา ยาหลายประเภทมีผลข้างเคียงโดยตรงคือทําให้ต่อมน้ําลายทํางานลดลง ซึ่งรวมถึงยาแก้แพ้ ยาลดน้ํามูก ยาคลายเครียด หรือยารักษาความดันโลหิตสูง

หากใครที่กําลังใช้ยาเหล่านี้อยู่และพบว่าปากแห้งผิดปกติอาจเป็นผลข้างเคียงที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ซึ่งต้องปรึกษาแพทย์เพื่อปรับเปลี่ยนยาหากอาการรุนแรงเกินไป นอกเหนือจากเรื่องยาแล้ว

สภาวะภายในร่างกายอย่างระดับน้ําตาลในเลือดที่สูงกว่าปกติก็ส่งผลให้ร่างกายสูญเสียน้ําผ่านการปัสสาวะบ่อยครั้งขึ้น ส่งผลให้เกิดภาวะขาดน้ําในเซลล์เนื้อเยื่อปากและลําคอได้

สภาวะเครียดหรือความวิตกกังวลสะสมยังส่งผลต่อระบบประสาทอัตโนมัติที่ควบคุมการทํางานของต่อมต่างๆ รวมถึงต่อมน้ําลายด้วย เมื่อร่างกายอยู่ในสภาวะตื่นตัวหรือเครียดจัด

อัตราการหลั่งน้ําลายจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดรวมถึงพฤติกรรมการรับประทานอาหารที่มีรสเค็มจัดหรือเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนสูง เช่น กาแฟ หรือชาเข้มๆ สิ่งเหล่านี้มีฤทธิ์ขับปัสสาวะอย่างอ่อน

ทําให้ร่างกายเสียน้ําเร็วขึ้นแม้จะดื่มน้ําตามเข้าไปมากแต่ก็ไม่สามารถรักษาความชุ่มชื้นในช่องปากได้ยาวนาน หากลองสังเกตแล้วพบว่าอาการปากแห้งเกิดขึ้นต่อเนื่องยาวนานโดยไม่มีสาเหตุชัดเจนจากยาหรือสภาพอากาศควรลองปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบางอย่างดู เช่น การพยายามหายใจผ่านจมูกให้เป็นนิสัย การงดอาหารรสจัด และการลดปริมาณคาเฟอีน

แต่หากปรับเปลี่ยนแล้วอาการยังคงอยู่การตรวจสอบระดับน้ําตาลในเลือดหรือตรวจสุขภาพช่องปากก็เป็นทางเลือกที่ปลอดภัยกว่า

เพื่อหาทางแก้ไขที่ตรงจุดและป้องกันความเสียหายต่อเหงือกและฟันที่อาจตามมาในระยะยาวจากการที่ปากขาดน้ําลายคอยช่วยทําความสะอาดเชื้อโรค