เจาะลึกสาเหตุทําไมยุงถึงชอบกัดบางคนมากกว่าคนอื่นๆ

เคยสงสัยกันไหมว่าทําไมเวลาไปนั่งในสวนหรือยืนรอรถเมล์กลุ่มเพื่อนรอบข้างถึงไม่ค่อยโดนยุงตอม แต่ตัวเรากลับกลายเป็นเป้าหมายหลักที่ยุงรุมกัดอยู่คนเดียว

ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องของดวงหรือความโชคร้าย

แต่มีคําอธิบายทางวิทยาศาสตร์ที่ค่อนข้างชัดเจนเกี่ยวกับกลไกการเลือกเหยื่อของยุง

ยุงตัวเมียซึ่งเป็นตัวที่ดูดเลือดนั้นอาศัยประสาทสัมผัสในการรับรู้สารเคมีที่ผิวหนังและก๊าซที่ร่างกายมนุษย์ปล่อยออกมาเป็นหลัก

ปัจจัยแรกที่เป็นตัวดึงดูดสําคัญคือคาร์บอนไดออกไซด์จากการหายใจ ยิ่งร่างกายเราปล่อยก๊าซนี้ออกมามากเท่าไหร่

ยุงก็จะยิ่งระบุพิกัดเหยื่อได้แม่นยําขึ้นเท่านั้น คนที่มีขนาดร่ายกายใหญ่กว่า ออกกําลังกายจนหอบเหนื่อย

หรือแม้แต่คนตั้งครรภ์ มักจะปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์มากกว่าปกติ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่ยุงจะเลือกกัดคนกลุ่มนี้บ่อยกว่า

อีกปัจจัยหนึ่งคือเรื่องของสารเคมีบนผิวหนัง ซึ่งเป็นปัจจัยที่มีความเฉพาะตัวสูงมาก

งานวิจัยระบุว่าบนผิวหนังของคนเรามีแบคทีเรียหลายชนิดอาศัยอยู่ แบคทีเรียเหล่านี้จะย่อยสลายเหงื่อและปล่อยสารประกอบต่างๆ ออกมา เช่น กรดแลคติก

กรดแอมโมเนีย และกรดยูริก

ซึ่งกลิ่นของสารเหล่านี้เปรียบเสมือนแม่เหล็กดึงดูดแมลงได้อย่างดี ที่น่าสนใจคือปริมาณและชนิดของแบคทีเรียบนผิวหนังแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน

จึงทําให้กลิ่นกายของคนเรามีความแตกต่างกันในระดับที่สามารถดึงดูดหรือขับไล่ยุงได้ต่างออกไปด้วยเช่นกัน นอกจากสารเคมีแล้วอุณหภูมิของร่างกายก็มีผลไม่น้อย

ยุงมีตัวรับรู้ความร้อนที่ละเอียดอ่อน

หากร่างกายมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติจากการทํากิจกรรมหรือแค่เป็นคนที่มีระบบเผาผลาญเร็ว ก็จะกลายเป็นเป้าหมายที่ยุงมองเห็นได้ง่ายในที่มืดและที่อับชื้น

เรื่องของสีเสื้อผ้าก็มีการพูดถึงบ่อยครั้ง โดยเฉพาะสีเข้มอย่างสีดํา

สีกรมท่า หรือสีแดง ซึ่งยุงมักจะชอบบินไปเกาะและตอมมากกว่าสีอ่อน เพราะสีเหล่านี้ตัดกับฉากหลังและสะท้อนแสงได้น้อย

ทําให้ผิวมนุษย์ที่สวมใส่สีเหล่านี้ดูเด่นออกมาในสายตาของยุง

สุดท้ายนี้แม้พันธุกรรมจะเป็นสิ่งที่เลี่ยงไม่ได้และเป็นเหตุผลหลักว่าทําไมบางคนถึงผลิตสารเคมีบางชนิดบนผิวหนังมากกว่าคนอื่น

แต่ความเข้าใจในกลไกเหล่านี้ช่วยให้เราสามารถป้องกันตัวเองได้อย่างถูกต้องมากขึ้น เช่น

การเลือกใส่เสื้อผ้าสีอ่อน การรักษาความสะอาดเพื่อลดกลิ่นเหงื่อ หรือการใช้ผลิตภัณฑ์ไล่ยุงที่มีประสิทธิภาพ เพื่อให้เราใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่ต่างๆ

ได้อย่างสบายตัวโดยไม่ต้องคอยกังวลกับการเป็นเป้าหมายของยุงอีกต่อไป